Danıştayın, Uyuşturucu Suçundan HAGB Kararı Bulunan Özel Güvenlik Görevlisinin Kimlik Kartı Yenileme Talebinin Reddi ve Hukuki Durumdaki Tutarlılık Sorununa İlişkin Kararı
Özet: Hakkında uyuşturucu bulundurmaktan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olmasına rağmen 2017 yılında özel güvenlik kimlik kartı alabilen davacının, 2022de yenileme talebinin olumsuz güvenlik soruşturması gerekçesiyle reddedilmesi üzerine açtığı davada ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, ilgili yasada HAGB kararı olsa dahi uyuşturucu suçlarından mahkum olanların özel güvenlik olamayacağının açıkça belirtilmesi nedeniyle idari işlemi hukuka uygun bularak davayı reddetmiş olup, Danıştay, davacının geçmişte kart almış olmasının mevcut duruma etkisi ve işlemin hukuka uygunluğu yönünden temyiz istemini incelemektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YONUNCU DAİREEsas No : 2023/5441Karar No : 2025/6097 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği / ... VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı tarafından, özel güvenlik görevlisi kimlik kartının yenilenmesi talebi ile yaptığı başvuru üzerine hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğundan bahisle silahlı / silahsız özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesi yolunda tesis edilen Ankara Valiliği Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline ve 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde yer alan "...veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş..." ibaresinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının Anayasaya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek dava konusu işlemin sebep unsurunun davacı hakkında "uyuşturucu veya uyarıcı madde bulundurmak" suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi ve bu kararın 20/07/2017 tarihinde kesinleşmesi olarak belirtildiğinin görüldüğü, ilgili mevzuatta açıkça belirtildiği üzere, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından mahkum olan birinin özel güvenlik görevlisi olamayacağı dikkate alındığında; "uyuşturucu veya uyarıcı madde bulundurmak" suçundan mahkum edilerek hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen davacının özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, ilk belgenin veriliş tarihinin 01/10/2017 olduğu, dava konusu işlemin ret gerekçesinin ... Asliye Ceza Mahkemesinin kararı olduğu, bu kararın kesinleşme tarihi 20/07/2017 olup, anılan karara rağmen ilk Özel Güvenlik Görevlisi Sertifikasının düzenlenmiş olduğu, 2017 yılındaki hukuksal durumu ile 2022 tarihindeki durumunun aynı olduğu, yasal bir değişiklik olmadığı halde 2017 yılında verilen sertifikanın 2022 yılında iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacı tarafından, özel güvenlik görevlisi kimlik kartının yenilenmesi talebi ile yaptığı başvuru üzerine hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirildiğinden bahisle Ankara Valiliği Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile silahlı / silahsız özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesi üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasının 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin, 7072 sayılı Kanun'un 67. maddesiyle aynen kabul edilen 69. maddesi ile değişik (d) bendinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde, "26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile; 1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak. 2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak. 3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak." hükmü; "Çalışma izni" başlıklı 11. maddesinin, 680 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (680 sayılı KHK) 70. maddesi ile değişik 1. fıkrasında, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler (...) hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir. (...)" hükmü yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davacının, 05/05/2014 tarihinde işlediği "Kullanmak İçin Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek, Bulundurmak ve Kullanmak" suçundan yapılan yargılaması sonucunda, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve beş yıl süreyle denetime tabi tutulmasına karar verildiği, kararın 20/07/2017 tarihinde kesinleştiği, ardından davacının yaptığı başvuru üzerine anılan Mahkemece davanın düşmesine karar verildiği ve bu düşme kararının da 28/09/2022 tarihinde kesinleştiği görülmektedir. Uyuşmazlık, suç eyleminin ceza kovuşturmasına konu olmasına karşın, ceza soruşturması veya kovuşturması sonunda ortaya çıkan ve ilgilinin özel güvenlik görevlilerinde aranacak belli suçlardan mahkum olmamak koşulunu yitirmesine neden olmayan hukuki durumun, bu defa ilgilinin güvenlik soruşturmasının idare tarafından olumsuz değerlendirilmesine, böylece çalışma hak ve özgürlüğünden yoksun bırakılmasına dayanak olup olamayacağı noktasındadır. Genel ve önleyici kolluk biçimindeki kamu hizmetinin tamamlayıcı unsuru olarak özel güvenlik hizmetini görecek olanların belirlenmesinde, bunların çalışma ruhsatının verilmesinde yetkili ve görevli idarenin bu hizmetin niteliği ve gereği olarak, geniş bir değerlendirme ve takdir yetkisiyle donatıldığında şüphe yoktur. Ancak bu değerlendirme ve takdir yetkisi mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı gerekleri ile ilgilinin çalışma özgürlüğü ve hakkı arasındaki adil dengenin gözetilmesini gerekli kılar. Nitekim davacının çok eski tarihte (2014 yılı) işlediği "kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak suçu"nun kendine özgü niteliği nedeniyle hakkındaki ceza kovuşturmasının, denetimli serbestlik süresince durdurulup, denetimli serbestlik süresi sonunda davanın düşmesine karar verilmesi karşısında, denetimli serbestlik tedbirinin gereklerine uygun davrandığı ve daha önce verilmiş olan silahsız özel güvenlik görevlisi kimlik kartının yenilenmesi istemiyle başvuru yaptığı anlaşılan davacının, bu eyleminin artık özel güvenlik hizmetini yürütmesine engel hal olarak varlığının korunmasının, hukuki etkisinin sürüdürülmesinin ve yalnızca buna dayanılarak ilgilinin çalışma hak ve özgürlüğünden yoksun bırakılmasının idareye tanınan takdir yetkisinin gerekleriyle bağdaşmadığı değerlendirilerek, davacının özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 11/12/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.