asliye ticaret mahkemesinin trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı ve mahrumiyet bedeli talepli tazminat davasında kusur ve zarar tespiti gerekçeli kararı.

Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı ve mahrumiyet bedeli talepli tazminat davasında kusur ve zarar tespiti gerekçeli kararı.

Özet: Davacıya ait aracın karıştığı çoklu zincirleme trafik kazasında meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyeti zararlarının tazmini istemiyle açılan bu davada, yapılan yargılama ve bilirkişi incelemesi sonucunda, davalı Anadolu Sigortanın sigortalısı olan aracın sürücüsünün davacı aracındaki hasardan %100 kusurlu olduğu, diğer davalının ise kusursuz bulunduğu, kazada oluşan toplam değer kaybının 20.000,00 TL olup, daha önce 10.489,57 TL ödeme yapıldığından 9.510,43 TL bakiye değer kaybı ile 2.000,00 TL araç mahrumiyeti zararının tespit edildiği anlaşılmıştır.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/440 Esas - 2025/720

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

...

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/440 Esas

KARAR NO : 2025/720

DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 05/07/2023

KARAR TARİHİ : 10/10/2025

GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 21/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 20.01.2023 tarihinde, davalı ... .... .... .... .... .... plakalı araca çarptığını, bu araçların gerisinden gelmekte olan davalı ... yönetimindeki ... plakalı aracında müvekkili aracına arkadan çarpması sonucu oluşan kazada, ... ve ... plakalı araç sürücülerinin takip mesafesi kuralını ihlalle kusurlu, diğer araç sürücülerinin kusursuz olduğunun belirlendiğini, kaza nedeniyle müvekkili aracının değerinin düştüğünü, davalı ... Sigorta Şirketi tarafından 10.489,57 TL ödeme yapıldığını, bu değerin müvekkili aracındaki değer kaybına karşılamadığını, müvekkilinin aracından mahrum kalması nedeniyle de zarara uğradığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500 TL bakiye değer kaybı bedelinin sigorta şirketleri için bildirim tarihinden, diğer davalılar için kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile, şimdilik 500,00 TL araç mahrumiyeti zararının kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalı sürücü ve araç maliklerinden tahsilini, talep etmiştir.

Davacı vekilini davasını ıslah etmiş, harcını da yatırmıştır.

Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kaza nedeniyle hasar dosyası açıldığını ve davacının maddi zararı için 20.03.2023 tarihinde 14.100,00 TL, 22.03.2023 tarihinde onarımı yapan ... Otomotiv’e 7.958,74 TL ödeme yapıldığını, ayrıca 07.04.2023 tarihinde 10.489,57 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, yapılan ödemeler ile sorumluluğun sona erdiğini, kusur durumunun tespitini, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekinde belirtilen esaslara göre yapılmasını, aracın hasar kayıtlarının incelenmesini, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket sigortalısının kusursuz olduğundan davanın reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla değer kaybının genel şartlarda yer alan formüle göre hesaplanması gerektiğini, araç mahrumiyet taleplerinin poliçe kapsamında olmaması sebebiyle reddi gerektiğini belirterek haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta Şirketi'nin 06 5968 plakalı aracın kaza tarihindeki ZMMS'si, davalı Naim Akgümüş'ün ise araç maliki olduğu,Davalı ... Sigorta AŞ'in ise ... plakalı aracın kaza tarihindeki ZMMS'si, davalı ... ...'in ise araç maliki olduğu anlaşılmıştır.

Dava; ... plakalı araçta meydana geldiği iddia olunan değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli talepleri yönünden kusur durumuna, zararın oluşup oluşmadığına ve temerrüt tarihine ilişkindir.

Delillerden; sigorta poliçeleri ve hasar dosyası, tramer kayıtları dosyaya celbedilmiş, bilirkişi kök ve ek raporu alınmıştır.

Dosya kapsamının kusur durumu ve tazminata esas zarar yönünden rapor alınmak üzere makine mühendisi bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 18/01/2024 tarihli raporda; Davalı ... Sigorta Şirketi’ne ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı otobüsün davalı sürücü ...’nın, davacı aracında meydana gelen hasar ile ilgili olarak olayda %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, 2- Davalı ... Sigorta AŞ’ne ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın davalı sürücü sürücü ...’in, davacı aracında meydana gelen hasar ile ilgili olarak olayda kusursuz olduğu, 3- Davacı sürücü ... ile dava dışı 06 GMY 89 plakalı araç sürücüsü ile Abdulmuttalip ...’ın olayda kusursuz olduğu, 4- Değer kaybı ve araç mahrumiyeti zararı yönünden daha gerçekçi bir değerlendirme yapılabilmesi için davalı Anadolu Anonim Tür Sigorta Şirketi tarafından açılan 1182726722001 nolu hasar dosyası ile değer kaybı ödemesine esas bilgi ve belgelerin dosyaya sunulması gerektiği rapor edilmiştir.

Davacı vekilinin itirazları yönünden ek rapor aldırılmak üzere dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 30/09/2024 tarihli raporda ;1- Davalı ... Sigorta Şirketi'ne ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı otobüsün davalı sı ...'nın, davacı aracında meydana gelen hasar ile ilgili olarak olayda %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, 2- Davalı ... Sigorta AŞ'ne ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın davalı sürücü ...'in, davacı aracında meydana gelen hasar ile ilgili olarak olayda kusursuz olduğu,3- Davacı sürücü ... ile dava dışı 06 GMY 89 plakalı araç ile Abdulmuttalip ...'ın olayda kusursuz olduğu, 4- Dava konusu ... plakalı araçta 20.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği, davalı ... Sigorta Şirketi tarafından 10.489,57 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı anlaşıldığından bakiye değer kaybı zararının 9.510,43 TL olduğu, 5- Dava konusu araçta 2.000,00 TL araç mahrumiyeti zararı bulunduğu rapor edilmiştir.

Görülen lüzum ve davacı yanın talebi üzerine, ... Trafik İhtisas Dairesi'ne dosya kapsamının gönderilerek dosyanın konusunda uzman trafik ve makine mühendisliği alanında uzman üçlü heyete tevdii edilerek kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamına göre kaza tarihi olan 20/01/2023 tarihinde meydana gelen kazaya ilişkin olarak kazaya karışan 3 sürücünün yüzdesel kusur durumunun tespitine, araçta meydana gelen değer kaybı (davacı yanın itirazları, celbedilen tramer kayıtları da nazara alınarak) ve araç mahrumiyet bedeli hakkında rapor aldırılması istenilmiş, ... Adli Tıp Grup Başkanlığının 21/07/2025 tarih ve 93929388-101.01.05-2025/4139 sayılı raporuyla;A) Sürücü ..., sevk ve idaresindeki otobüs ile meskun mahaldeki yolu takiben seyir halindeyken, yola gereken dikkatini vermeden yaklaştığı olay mahallinde, önünde trafik yoğunluğu nedeniyle durakalama halinde olan sürücü idaresindeki araca karşı, zamanında etkin tedbir alamadan, arkadan çarpması sonucu meydana gelen kazada dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketiyle asli kusurlu,

B) Sürücü ..., sevk ve idaresindeki otomobil ile seyir halindeyken geldiği olay mahallinde, trafik yoğunluğu nedeniyle duraklama halindeyken, geriden hızla gelen sürücü idaresindeki otobüs tarafından, arkasındaki aracın çarpılması, bu aracında savrularak kendi aracının arkasına çarpması sonucu meydana gelen kazada, oluşa etken hatalı tutum ve davranışı bulunmadığından sonuçta atfı kabil kusurun bulunmadığı,

C) Sürücü ..., dava konusu 48.PK.348 plakalı aracın hasarlanmasında etkisi olmadığından, sonuçta atfı kabil kusuru bulunmadığı,

D) Sürücü ..., meydana gelen kazada kusursuz olduğu,

Hasar yönünden incelemede ise,

a- Aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa değeri ........................... 510 000 TL

b- Aracın kaza sonrası 2. el piyasa değeri ................................. - 500 000 TL

Değer Kaybı................................................................................. 10 000 TL olduğu,Araç Mahrumiyet Bedeli (5 Gün x 400 TL/Gün)............................ + 2 000 TL olduğu,

Sonuç olarak ; Kusur Yönünden; A) Sürücü ...'nın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğuna, B) Sürücü ...'ın kusursuz olduğuna, C) Sürücü ...'in dava konusu aracın hasarlanmasında kusursuz olduğuna, Zarar Yönünden; Dava konusu 48.PK.348 plakalı araçta değer kaybı bedelinin 10.000 TLY ,araç mahrumiyet bedelinin ise 2000TL toplam 12 000 TL zarar olduğuna oy birliğiyle karar verildiği rapor edilmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre; Karayolları Trafik Kanununun 96. maddesi gereğince göre karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası aynı Kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işletenin, zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu karşılamaktadır.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesi, \"Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni bu zarardan sorumlu olur.\" hükmü ile KTK, zarara, motorlu aracın işletilmesinin sebep olması hâlinde, işleten hakkında tehlike sorumluluğunu öngörmüştür. Bu hükme göre, sorumluluk, motorlu taşıt aracının işletilmesine bağlanmıştır. Bu itibarla, işletenin sorumlu olması için, zarara, aracın işletilmesinin sebep olması gerekir. Burada sorumluluğun temeli, işletme tehlikesi, türü ise, tehlike esasına dayalı işletme sorumluluğudur. İşletme tehlikesi gerçekleştiği anda, işletenin sorumluluğu doğar.

Zarar verenlerin birden fazla olması başlıklı 88. Maddesinde – Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur. Birden fazla kişinin sorumlu olduğu durumlarda, bunlar arasındaki ilişki bakımından zarar, olayın bütün şartları değerlendirilerek paylaştırılır. Özel durumlar ve özellikle araçların işletme tehlikeleri, zararın iç ilişkide başka türlü paylaştırılmasını haklı göstermedikçe, işletenler ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahipleri kusurları oranında zarara katlanırlar.

Davacı yan 20.01.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile davalı araç sürücülerin kusurlu olduğundan bahisle ,araçta meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsillen tahsili istemli eldeki davayı açtığı,itiraz ve davacı yanın talebi üzerine dosyaya kazandırılan ve hükme esas alınan ... Trafik İhtisas Dairesinin düzenlemiş olduğu 21/07/2025 tarihli raporda ;olayın meydana gelmesinde , Sürücü ..., sevk ve idaresindeki otobüs ile meskun mahaldeki yolu takiben seyir halindeyken, yola gereken dikkatini vermeden yaklaştığı olay mahallinde, önünde trafik yoğunluğu nedeniyle durakalama halinde olan sürücü idaresindeki araca karşı, zamanında etkin tedbir alamadan, arkadan çarpması sonucu meydana gelen kazada dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketiyle asli kusurlu, Sürücü ..., sevk ve idaresindeki otomobil ile seyir halindeyken geldiği olay mahallinde, trafik yoğunluğu nedeniyle duraklama halindeyken, geriden hızla gelen sürücü idaresindeki otobüs tarafından, arkasındaki aracın çarpılması, bu aracında savrularak kendi aracının arkasına çarpması sonucu meydana gelen kazada, oluşa etken hatalı tutum ve davranışı bulunmadığından sonuçta atfı kabil kusurun bulunmadığı, Sürücü ...'in, dava konusu ... .... .... .... .... ... ... davalılar bakımından ise, olayda davalı sürücü ... 'in kusurunun bulunmaması nedeniyle ,davalılar ... plakalı araç sürücüsü ..., araç maliki ... ... ve aracın kaza tarihindeki ZMMS sigorta şirketi olan davalı ... ..A.Ş. Bakımından davanın ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.

Yine hükme esas alınan ... Trafik İhtisas Dairesinin düzenlemiş olduğu 21/07/2025 tarihli raporda ;davacı aracından kaza nedeniyle meydana gelen araç mahrumiyet zararının, araçtaki makul onarım süresinin 5 gün olacağı ,günlük 400TL'den hesaplanan toplam 2000 TL araç mahrumiyet bedelinin ,yapılan ıslah da nazara alınarak ,2000 TL araç mahrumiyet bedelinin, kazada %100 kusuru bulunan araç sürücüsü davalı ...'dan ve araç maliki olan Naim Akgümüş'den olay tarihi olan 20/01/2023 tarihinden itibaren, işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bu alacak talebi yönünden diğer davalı sürücü ...'in olayda kusurunun bulunmaması sebebi ile ve davalı ... ve ... hakkında açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,

2-Davacı yanın değer kaybı tazminat isteminin REDDİNE,

3-2.000 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar ...ve ...'dan olay tarihi olan 20/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bu alacak talebi yönünden diğer davalı ... ve ... hakkında açılan davanın REDDİNE,

4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 615,40 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL ve 214,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 221,50 TL karar harcının davalılar ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,

5-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca takdir olunan 2.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6- Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca , red edilen toplam miktar nazara alınarak 11.511 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak, (9.511TL 'sinin kendisini vekil ile temsil ettiren Davalı ... ..., davalı ... Sigorta AŞ, davalı ... Sigorta Şirketi'ne verilmek üzere ) kendisini vekil ile temsil ettiren davalı ... ...'e verilmesine ,

7-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL peşin harç ve 214,00 TL ıslah harcı toplamı olan 393,90 TL'nin davalılar ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

8-Davacı tarafından yapılan 2.500,00 TL bilirkişi masrafı, 179,90 TL başvurma harcı ve 4.072,50 TL posta masrafı toplamı olan 4.466,40 TL yargılama giderinin davanın kabul red oranı dikkate alınarak 661,15 TL'sinin davalılar ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

9-... Adli Tıp Grup Başkanlığı... Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığının (...) 29/07/2025 tarihli faturada belirtilen 9.250,00 TL giderin tahsil edildiğine ilişkin makbuzun UYAP ortamında kaydı bulunmadığından, (... Bam 26.HD'nin 2021/2541 e-2024/95k nolu ilamında belirtildiği üzere) davacıdan tahsil edildiğinde veya davacı tarafça kuruma ödendiğini gösterir makbuz mahkeme dosyasına ibraz edildiğinde, ... faturasında belirtilen 9.250,00 TL'nin davanın kısmi kabul ve red oranları nazara alınarak takdiren 1387,5 TL'nin, davalılar ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, aksi takdirde 9.250,00 TL Adli Tıp Kurumu giderinin ilgili ...'ya ödenmek üzere davacıdan tahsiline, Adli Tıp Kurumuna ödenememesi hâlinde davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

10-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.200,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul red oranı dikkate alınarak 473,6‬0 TLsinin davalılar ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak, 2.726,40 TL sinin ise davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

11-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,

Dair, davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/10/2025