Danıştay 4. Daire, Batmanda mera vasfındaki parselin tarım arazisi olduğu iddiasıyla arazi toplulaştırma işleminin iptali talepli davada verilen alt mahkeme kararını onadı.
Özet: Bir köy muhtarlığının, arazi toplulaştırma işlemiyle tarıma elverişli bir parselin hatalı bir şekilde mera olarak belirlendiği ve bu durumun ilgili kanunlara aykırı olduğu iddiasıyla açtığı davada, ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi toplulaştırma işlemini hukuka uygun bularak davanın reddine karar vermiştir. Temyiz aşamasında ise, bilirkişi raporunun eksikliği ve arazinin tarımsal potansiyeline rağmen mera vasfı verilmesinin hukuka aykırılığı iddiaları üst mahkeme tarafından yerinde görülmeyerek, Bölge İdare Mahkemesinin kararı onanmış ve temyiz istemi reddedilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/3288Karar No : 2025/3150 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Köyü Muhtarlığı VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) :... Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...MÜDAHİL (DAVALI YANINDA): ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 11/09/2008 tarih ve 2008/14142 sayılı Bakanlar Kurulu kararı uyarınca Batman İli, Merkez İlçesi ... (...) Köyünde bulunan ... ada ... nolu parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda uygulanan ... tarih ve ... yevmiye numaralı toplulaştırma işleminin anılan parsele ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; toplulaştırma işlemine dahil edilen kök ... numaralı mera parseli ile... numaralı Hazine arazisinin birleştirilmesi sonucu .../... nolu parselin oluşturulduğu, davacı tarafından ... ada ... numaralı parselin mera toplulaştırma işlemi sonucunda "Ham toprak, tarla ve harman yeri" olarak vasıflandırıldığı, bilirkişi raporunda "...dava dosyasında kök ... nolu taşınmazın arazi toplulaştırma öncesi de tarımsal üretimde zeminde kullanıldığı, mera tespit ve tahsisinin ne şekilde yapıldığına veya mera vasfı ve tahsis amacı değişikliği yapılıp yapılmadığına ilişkin AT öncesi dayanak belgelerin, davalı idare tarafından sunulmadığından bu konuda değerlendirme yapılmamıştır." tespitine yer verildiği, bu belirsizliğin raporu kusurlandırıcı mahiyette olmadığı, toplulaştırma işleminde 1/3 ile 1/7 arasında olması gereken parsel en boy oranlarına dikkat edildiği, tahsislerin eski yerinden yapıldığı ve eşdeğer olduğu, uygulamaya giren parsellerde yapılan KYP kesintisinin yasal sınırda olduğu, bu bağlamda dava konusu toplulaştırma işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik araştırma ve inceleme sonucunda düzenlendiği, dava konusu taşınmazın evveliyatı ile ilgili mera tespit ve tahsisinin ne şekilde yapıldığına veya mera vasfı ve tahsis amacı değişikliği yapılıp yapılmadığına ilişkin arazi toplulaştırma öncesi dayanak belgelerinin dosyaya kazandırılmadan karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, ... (...) Köyü sınırları dâhilinde mera alanı için çok daha uygun tarım açısından elverişsiz, fakat hayvan otlatmak için verimli tepelik, yamaç, vadi gibi bir çok taşınmaz olmasına rağmen tarıma son derece elverişli olan dava konusu taşınmazın, mera alanı olarak ayrılmayarak tarıma ve dolayısıyla üretim ekonomisine kazandırılması gerektiği, aksi yönde işlem tesis edilmesinin başta toplulaştırma yasası tarım arazilerinin korunması kanununa ve hukuka aykırı olduğu, köy merkezine 500-600 metre mesafede %100 tarıma elverişli ve zirai amaca son derece uygun bir tarım arazisinin mera alanı olarak ayrılmış olmasının tarım arazilerinin korunması amacını güden toplulaştırma kanunun amacına ve ruhuna aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ:...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;1.Temyiz isteminin reddine,2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 20/05/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.