Danıştay, 7405 sayılı Kanun sonrası spor kulübü niteliğindeki bir kuruluşa "kamu yararına çalışan dernek" statüsü veren cumhurbaşkanı kararının iptali istemini değerlendirdi.
Özet: Davacı dernek, başka bir derneğe verilen kamu yararına çalışan dernek statüsü kararının iptalini talep ederek, 7405 sayılı Kanun sonrası spor kulüplerine bu statünün verilemeyeceğini, ilgili derneğin kamu yararına çalışan dernek olma şartlarını (en az bir yıl faaliyet, topluma yararlı işler) taşımadığını ve gerçek spor faaliyetlerinin şüpheli olduğunu iddia etmiştir. Davalı idare ise ilgili derneğin sosyal sorumluluk projeleri, atla terapi gibi faaliyetlerle şartları yerine getirdiğini savunurken, müdahil dernek davacının hukuki menfaati olmadığını, davanın süresinde açılmadığını ve kendi başvuru tarihinde dernek statüsünde olduğunu ileri sürerek kararın hukuka uygunluğunu savunmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A YONUNCU DAİREEsas No : 2022/5172Karar No : 2025/5306 DAVACI : ... Derneği VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ...VEKİLİ : Av. ...MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : ... Derneği VEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından, dava dışı ... Derneği'ne "kamu yararına çalışan dernek sayılma" statüsü verilmesine ilişkin 31/05/2022 tarih ve 5621 sayılı Cumhurbaşkanı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir. DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, 1977 yılından bu yana Atatürk Orman Çiftliği ... ada ... parselde faaliyette oldukları, 19/06/2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan ihale ilanı ile bu yerin kamuya yararlı derneklere 10 yıllığına kiralanacağının ilan edildiği, ihaleye kendileri ile birlikte ... Derneğinin de katıldığı, ihalede verdikleri teklifin kamuya yararlı dernek olmadıkları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihaleyi ... Derneğinin kazandığı, bu suretle ... Derneğinin kamuya yararlı dernek olduğunu öğrendikleri, ihale ilanının iptali için dava açtıkları, ihaleyi ... Derneğinin kazanması nedeniyle 1977 yılından bu yana faaliyetlerini sürdürdükleri taşınmazdan tahliye edilmekle karşı karşıya kaldıkları, bu nedenle dava açmakta menfaatlerinin bulunduğu, 26/04/2022 tarihinde yürürlüğe giren 7405 sayılı Kanun'dan sonra spor kulüplerine "kamuya yararlı dernek" statüsü verilemeyeceği, bunlara "kamuya yararlı spor kulübü" statüsü verilebileceği, kamuya yararlı dernek sayılmak için en az 1 yıldır faaliyette bulunmak gerektiği, ancak bu derneğin sportif bir faaliyetine tanık olunmadığı, lisanslı sporcusunun olup olmadığının bilinmediği, gerek kulüp gerekse de ferdi olarak yarışmalara katıldıklarına şahit olunmadığı, Dernekler Kanunu ve Yönetmeliğinde belirtilen şartların sağlanmadığı, bu derneğin amacını gerçekleştirmek için taşınır veya taşınmaz malı ve geliri olup olmadığının belirsiz olduğu ve bu derneğe kamuya yararlı dernek statüsü verilmesine yönelik dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, 03/10/2018 tarihinde kurulan ... Derneğinin 21/02/2020 tarihinde kamuya yararlı derneklerden sayılmak amacıyla başvurduğu, sosyal sorumluluk projeleri kapsamında özel eğitim merkezleri, kreşler, ilkokul ve ana sınıfı öğrencilerinin atla tanışması amacıyla ücretsiz aktiviteler yapıldığı, biniş eğitimi ve hippoterapide kullanılmak üzere 2 adet pony at satın alındığı, okullarla protokol yapılarak 2020 yılında da pony atlara binme ve atla tanışma etkinliğinin ücretsiz sağlanmasına karar verildiği, derneğe il spor müdürlüğü tarafından Saim Önhon Kapalı Maneji’nin tahsis edildiği, etkinliklerle ilgili yerel ve ulusal basına yansıyan haberler olduğu, atçılığın gelişmesi ve hayvan sevgisine katkıda bulunma çalışmaları olduğu, engelli, çocuklar ve özel gereksinimli çocuklara yönelik faaliyetlerin ücretsiz yapılmasının Bakanlıkça olumlu değerlendirildiği ve derneğin kamu yararına çalışan derneklerden sayılmasının hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.MÜDAHİLİN SAVUNMASI : Davalı yanında müdahil tarafından, usule ilişkin olarak davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı olmadığından dava açma ehliyetinin bulunmadığı, ayrıca davanın dava konusu Karar tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresinde açılmadığı; esasa ilişkin olarak ise, kamuya yararlı sayılma talebiyle başvurulduğu tarihte dernek statüsünde oldukları, başvurunun da buna göre değerlendirildiği ve işlemin tesis edildiği, daha sonra ise spor kulübü olarak faaliyet göstermek üzere tüzük değişikliğinin yapıldığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.DANIŞTAY SAVCISI : ...DÜŞÜNCESİ : Dava, dava dışı ... Derneği'ne "kamu yararına çalışan dernek" statüsü verilmesine ilişkin 31/05/2022 tarih ve 5621 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının iptali istemiyle açılmıştır.5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun "Kamu yararına çalışan dernekler" başlıklı 27. maddesinde, "Kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanı kararıyla tespit edilir. Bir derneğin kamu yararına çalışan derneklerden sayılabilmesi için, en az bir yıldan beri faaliyette bulunması ve derneğin amacı ve bu amacı gerçekleştirmek üzere giriştiği faaliyetlerin topluma yararlı sonuçlar verecek nitelikte ve ölçüde olması şarttır. Kamu yararına çalışan dernek statüsünün kazanılması, kaybedilmesi ve gerekli belgeler ile diğer esas ve usuller yönetmelikte düzenlenir." hükmü yer almaktadır. Aynı Kanun'un "Gençlik ve spor kulüpleri" başlıklı 14. maddesinde, "Derneklerden başvurmaları halinde; spor faaliyetine yönelik olanlar spor kulübü, boş zamanları değerlendirme faaliyetine yönelik olanlar gençlik kulübü ve her iki faaliyeti birlikte amaçlayanlar gençlik ve spor kulübü adını alır. Bu kulüpler, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce tutulacak kütüğe kayıt ve tescil edilir. Kulüplerin organları, bu organların görev ve yetkileri, kulüplerin Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce de denetlenmesi ve bunlara yapılacak yardımların şekil ve şartları, üst kuruluş oluşturmada uyulacak esas ve usuller, gençlik ve spor faaliyetlerini yürüteceklerin nitelikleri ve bunlara uygulanacak disiplin işlemleri, kulüplerin kayıt ve tesciline ilişkin esaslar İçişleri Bakanlığının uygun görüşü üzerine Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlıkça yürürlüğe konulacak yönetmelikte düzenlenir." hükmü yer almaktayken Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu ile gençlik ve spor kulüplerine ilişkin bu madde yürürlükten kaldırılmıştır. 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu'nun "Kamu yararına çalışan spor kulüpleri" başlıklı 11. maddesinde, "(1) Kamu yararına çalışan spor kulüpleri, Hazine ve Maliye Bakanlığının ve ilgili spor federasyonunun görüşü alınarak Bakanın teklifi ve Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.(2) Bir spor kulübünün kamu yararına çalışan spor kulübü sayılabilmesi için;a) En az iki yıldır faaliyette bulunuyor olması,b) Faaliyette bulunduğu spor dallarına elverişli spor tesislerinin mülkiyetine veya uzun süreli kiracılık ya da tahsis hakkına sahip bulunması,c) En az üçü olimpik, paralimpik veya deaflimpik spor dalı olmak üzere altı ayrı spor dalında faaliyette bulunması,(ç) İhtisas spor kulübü şeklinde kurulanlarda ise olimpik spor dallarının dünya şampiyonalarına sporcusunun katılması veya faaliyette bulunduğu her spor dalında olimpik, paralimpik veya deaflimpik oyunlarına sporcu göndermesi, d) Faaliyet gösterdiği spor dallarından en az birinde bağlı olduğu spor federasyonu tarafından düzenlenen en üst düzeydeki spor faaliyetine katılması şarttır. (3) Denetimler sonucunda bu şartları kaybettikleri tespit edilen spor kulübü hakkında alınan kamu yararına çalışan spor kulübü sayılma kararı birinci fıkrada öngörülen usulle kaldırılır. (4) Kamu yararına çalışan spor kulüpleri, 5253 sayılı Kanun ile diğer kanunlarda düzenlenen kamu yararına çalışan derneklere sağlanan haklardan yararlanır. (5) Kamu yararına çalışma statüsünün kazanılması ve kaybedilmesine ilişkin diğer hususlar Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmü; "Geçiş hükümleri" başlıklı 1. geçici maddesinde; "(1) Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kamu yararına çalışan dernek statüsünü kazanmış olan gençlik ve spor kulüpleri ile Türkiye Amatör Spor Kulüpleri Konfederasyonunun kamu yararına çalışma statüsü devam eder ve kamu yararına çalışan derneklere tanınan haklardan yararlanır.(2) Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce 5253 sayılı Kanun kapsamında kurulmuş ve Bakanlık veya Türkiye Futbol Federasyonu tarafından tescil edilmiş olan spor kulüplerinin, İçişleri Bakanlığı nezdindeki dosya ve kayıtları, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren en geç üç ay içinde Bakanlığa devir ve teslim edilir.(3) Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce 5253 sayılı Kanuna istinaden kurulmuş ve Bakanlık veya Türkiye Futbol Federasyonu tarafından tescil edilmiş olan gençlik ve spor kulüpleri; faaliyet göstermek istedikleri alana göre, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç iki yıl içinde spor kulübü veya gençlik derneği olarak tercihlerini yaparak Bakanlığa bildirimde bulunurlar. Münhasıran gençlik faaliyetlerinde bulunacak gençlik dernekleri, 5253 sayılı Kanuna tabi olarak faaliyetlerini sürdürür.(4) Kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde kurulan ve spor faaliyetinde bulunan ancak tüzel kişiliği bulunmayan müessese kulüpleri, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içinde Kanunda öngörülen şartları yerine getirerek tescillerini yaptırır. Bu süre içinde uygunluğunu sağlayamayanlara altı aya kadar ek süre verilebilir. Buna rağmen uygunluğunu sağlayamayanların Bakanlık nezdindeki tescilleri iptal edilir.(5) Spor kulüpleri ve üst kuruluşları, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç bir yıl içinde tüzükleri ile idari ve mali yapılarını bu Kanun hükümlerine uygun hâle getirir. Bu süre içinde uygunluğunu sağlayamayanlara altı aya kadar ek süre verilebilir. Buna rağmen uygunluğunu sağlayamayanların Bakanlık nezdindeki tescilleri iptal edilir.(6) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulan ve spor alanında faaliyet gösteren anonim şirketler, Kanunun yürürlük tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde Kanunda kendileri için öngörülen yükümlülükleri yerine getirerek spor anonim şirketi hâline gelirler. Bu süre içinde uygunluğunu sağlayamayanlara, altı aya kadar ek süre verilebilir. Bu süre sonunda yükümlülüklerini yerine getirmeyen anonim şirketler spor faaliyetlerine katılamaz.(7) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; 3289 sayılı Kanun uyarınca kurulan bağlı ve bağımsız spor federasyonları, bu Kanuna göre kurulmuş spor federasyonu olarak kabul edilir. Diğer kanunlarda bağlı ve bağımsız spor federasyonlarına yapılan atıflar spor federasyonlarına yapılmış sayılır. Spor federasyonları, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılacak ilk olağan genel kurullarında hukuki yapılarını bu Kanuna uygun hâle getirirler. Bağlı spor federasyonlarının bu Kanun kapsamında spor federasyonuna dönüşüm işlemleri Bakanlık tarafından yürütülür.(8) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte federasyon başkanı olanlar ve Kanunun yürürlük tarihinden önce federasyon başkanlığı yapmış kişiler; görev sürelerine bakılmaksızın en fazla üç dönem daha görev yapabilirler." hükmü; "Yürürlük" başlıklı 59. maddesinde ise,"(1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. "hükmü yer almaktadır.Dosyanın incelenmesinden, tüzüğüne göre at sporunun korunması, geliştirilmesi ve binicilik faaliyetinin yanı sıra okçuluk, yüzme, tenis vb. spor dallarında takım ve sporcu yetiştirme, sportif faaliyetler düzenleme amacıyla 03/10/2018 tarihinde kurulan dava dışı ... Derneği'nin bir spor kulübü olduğu, anılan Derneğin, Dernekler Kanunu uyarınca kamu yararına çalışan derneklerden sayılmak amacıyla 21/02/2020 tarihinde idareye başvurduğu, başvuru yaptığı tarihte Dernekler Kanunu'nun 14. maddesinin yürürlükte olduğu, daha sonra henüz Derneğin başvurusu sonuçlanmadan, 7405 sayılı Kanunun yürürlüğe girerek Kanunun 14. maddesinin ilga edildiği, yürürlüğe giren bu Kanun ile spor kulüplerine, "kamu yararına çalışan spor kulübü" statüsü getirildiği ve bu statüye yönelik daha nitelikli şartlar öngörüldüğü; ayrıca, Kanun'un geçici 1. maddesinde, anılan Kanun yürürlüğe girmeden önce "kamu yararına çalışan dernek" statüsü kazanmış olan gençlik ve spor kulüplerinin bu statüsünün devam edeceği kurala bağlanmakla birlikte, kamu yararına çalışan derneklerden sayılma başvurusu henüz sonuçlanmayan kulüplerle ilgili olarak herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği görülmüş, bilahare anılan Kulübe, 7405 sayılı Kanunu yürürlüğünden sonra, 31/05/2022 tarih ve 5621 sayılı dava konusu Cumhurbaşkanı Kararı ile "kamu yararına çalışan dernek" statüsü verildiği anlaşılmıştır.Hukuk devleti ilkesinin vazgeçilmez unsurlarından birisi kanunların hukuk güvenliğinin sağlaması, bu doğrultuda geleceğe yönelik, öngörülebilir kurallar içermesi gerekliliğidir. Bu nedenle, hukuk devletinde güven ve istikrarın korunabilmesi için kural olarak kanunlar, yürürlüğe girdikleri tarihten sonraki olaylara uygulanırlar. Nitekim, geriye yürümezlik ilkesi gereği, kural olarak düzenleyici işlemler yürürlüğe girdikleri andan başlayarak hukuki etkilerini doğurur ve yürürlük tarihinden sonraki olaylara uygulanırlar. Kanunların geriye yürümezliği ilkesi uyarınca, kanunlar kamu yararı ve kamu düzeninin gereği, kazanılmış hakların korunması, mali haklarda iyileştirme gibi kimi ayrıksı durumlar dışında ilke olarak yürürlük tarihlerinden sonraki olay, işlem ve eylemlere uygulanmak üzere çıkarılırlar. Kazanılmış haklara saygı, hukuk güvenliği ilkesinin bir sonucu olup hukukun genel ilkelerinden biridir. Kural olarak kişisel hak haline dönüşmemiş, belli koşulların gerçekleşmesine bağlı olarak ileride elde edilmesi olası beklenen haklar, kazanılmış hak olarak korunmaz.Buna göre, kanunların yürürlük tarihlerine ilişkin hükümlerinde veya geçiş dönemini düzenlemek amacıya ihdas edilen geçici maddelerinde özel bir düzenleme yoksa kanunların yürürlüğe girdiği tarihten uygulanmaya başlayacağının kabulü gerekmektedir.Öte yandan, hukuki metinlere güvenerek hayatını yönlendiren, hukuki iş ve işlemlere girişen bireyin bu kanunların uygulanmasına devam edileceği yolunda oluşan beklentisinin mümkün olduğunca korunması ise hukuki güvenlik ilkesinin gereğidir. Bir beklentinin hukuken koruma görebilmesinin ön koşullarından biri beklentinin haklı (meşru) beklenti seviyesine ulaşmasıdır. Ancak bir beklentinin hukuken korunabilmesi için anılan koşul da yeterli olmayıp, bu beklentinin korunmasına engel teşkil eden bir kamu yararının da bulunmaması gerekmektedir.Buna göre, her ne kadar dava dışı dernek tarafından her ne kadar 7405 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce "kamu yararına çalışan dernek statüsüne" geçiş için başvuru yapılmışsa da, anılan başvurunun 7405 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra sonuçlandırılmış ve Kanunun geçiş hükümlerinde de başvuru süreci devam eden ancak sonuçlandırılmayan başvurular için özel bir hüküm de öngörülmemiş olduğundan, uyuşmazlıkta kazanılmış hak veya haklı beklenti bulunduğundan söz edilemeyecektir. Dolayısıyla, dava dışı Derneğin, "kamu yararına çalışan dernek" statüsünde sayılması mümkün olmamakla beraber, 7405 sayılı Kanun'daki şartları sağlaması halinde "kamu yararına çalışan spor kulübü" sayılabileceği açıktır.Bu itibarla, dava dışı derneğin başvurusunun, 7405 sayılı Kanunu'na göre değerlendirilerek sonuçlandırılması gerektiğinden, Dernekler Kanunu'na göre yapılan değerlendirme sonucunda dava dışı ... Derneğine "kamu yararına çalışan dernek" statüsü verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, dava dışı ... Derneği'ne "kamu yararına çalışan dernek" statüsü verilmesine ilişkin 31/05/2022 tarih ve 5621 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :Bakılan dava, davacı tarafından, dava dışı ... Derneği'ne "kamu yararına çalışan dernek sayılma" statüsü verilmesine ilişkin 31/05/2022 tarih ve 5621 sayılı Cumhurbaşkanı kararının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.İNCELEME VE GEREKÇE:USUL YÖNÜNDEN:1- Ehliyet İtirazının İncelenmesi : Davalı yanında müdahil tarafından, davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği ileri sürülmektedir.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinde, iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.Dosyanın incelenmesinden, davacının faaliyet gösterdiği ve kira süresi biten Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ... ada, .. parsel numaralı taşınmazın kiralanmasına ilişkin ihale şartnamesinde istenilen belgeler arasında "Kamu yararı gözeterek çalışan kar amacı gütmeyen vakıf ve dernek olduğunu gösteren belge veya belgeler"in sayıldığı, 30/06/2022 tarihinde yapılan ihalede davacının söz konusu belgeye sahip olmaması ve ilk teklifinin tahmini bedelden aşağı olması nedeniyle ihale dışı bırakıldığı, ihalenin davalı yanında müdahil üzerinde kaldığı anlaşılmaktadır.Bu durumda, iptali istenen işlemin davacının menfaatini etkilediği, bu itibarla davacının anılan işlemin iptali istemiyle dava açmakta subjektif ehliyetinin bulunduğu ve davalı yanında müdahilin ehliyet itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmaktadır.2- Süre İtirazının İncelenmesi : Davalı yanında müdahil tarafından, davanın süresinde açılmadığı ileri sürülmüştür. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ''Dava açma süresi'' başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda altmış gün olduğu, bu sürenin idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başladığı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği; "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı hükümlerine yer verilmiştir.Uyuşmazlık konusu olayda, 19/06/2022 tarih ve 31871 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ihale ilanı üzerine 30/06/2022 tarihinde yapılan ihalede davacının ihale dışı bırakılarak, ihalenin davalı yanında müdahil şirket üzerinde kalması üzerine dava konusu işlemin öğrenildiği ve iptali istemiyle 04/08/2022 tarihinde, dolayısıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca 60 günlük yasal süre içinde bakılan davanın açıldığı anlaşıldığından, davalı yanında müdahilin davanın süresinde açılmadığına ilişkin itirazının da yerinde olmadığı sonucuna varılmaktadır.ESAS YÖNÜNDEN:İlgili Mevzuat:5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun "Kamu yararına çalışan dernekler" başlıklı 27. maddesinde, "Kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanı kararıyla tespit edilir. Bir derneğin kamu yararına çalışan derneklerden sayılabilmesi için, en az bir yıldan beri faaliyette bulunması ve derneğin amacı ve bu amacı gerçekleştirmek üzere giriştiği faaliyetlerin topluma yararlı sonuçlar verecek nitelikte ve ölçüde olması şarttır. Kamu yararına çalışan dernek statüsünün kazanılması, kaybedilmesi ve gerekli belgeler ile diğer esas ve usuller yönetmelikte düzenlenir." hükmü yer almaktadır. Aynı Kanun'un "Gençlik ve spor kulüpleri" başlıklı 14. maddesinde, "Derneklerden başvurmaları halinde; spor faaliyetine yönelik olanlar spor kulübü, boş zamanları değerlendirme faaliyetine yönelik olanlar gençlik kulübü ve her iki faaliyeti birlikte amaçlayanlar gençlik ve spor kulübü adını alır. Bu kulüpler, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce tutulacak kütüğe kayıt ve tescil edilir. Kulüplerin organları, bu organların görev ve yetkileri, kulüplerin Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce de denetlenmesi ve bunlara yapılacak yardımların şekil ve şartları, üst kuruluş oluşturmada uyulacak esas ve usuller, gençlik ve spor faaliyetlerini yürüteceklerin nitelikleri ve bunlara uygulanacak disiplin işlemleri, kulüplerin kayıt ve tesciline ilişkin esaslar İçişleri Bakanlığının uygun görüşü üzerine Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlıkça yürürlüğe konulacak yönetmelikte düzenlenir." hükmü yer almaktayken Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu ile gençlik ve spor kulüplerine ilişkin bu madde yürürlükten kaldırılmıştır. 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu'nun "Kamu yararına çalışan spor kulüpleri" başlıklı 11. maddesinde, "(1) Kamu yararına çalışan spor kulüpleri, Hazine ve Maliye Bakanlığının ve ilgili spor federasyonunun görüşü alınarak Bakanın teklifi ve Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.(2) Bir spor kulübünün kamu yararına çalışan spor kulübü sayılabilmesi için;a) En az iki yıldır faaliyette bulunuyor olması,b) Faaliyette bulunduğu spor dallarına elverişli spor tesislerinin mülkiyetine veya uzun süreli kiracılık ya da tahsis hakkına sahip bulunması,c) En az üçü olimpik, paralimpik veya deaflimpik spor dalı olmak üzere altı ayrı spor dalında faaliyette bulunması,ç) İhtisas spor kulübü şeklinde kurulanlarda ise olimpik spor dallarının dünya şampiyonalarına sporcusunun katılması veya faaliyette bulunduğu her spor dalında olimpik, paralimpik veya deaflimpik oyunlarına sporcu göndermesi,d) Faaliyet gösterdiği spor dallarından en az birinde bağlı olduğu spor federasyonu tarafından düzenlenen en üst düzeydeki spor faaliyetine katılması şarttır.(3) Denetimler sonucunda bu şartları kaybettikleri tespit edilen spor kulübü hakkında alınan kamu yararına çalışan spor kulübü sayılma kararı birinci fıkrada öngörülen usulle kaldırılır.(4) Kamu yararına çalışan spor kulüpleri, 5253 sayılı Kanun ile diğer kanunlarda düzenlenen kamu yararına çalışan derneklere sağlanan haklardan yararlanır.(5) Kamu yararına çalışma statüsünün kazanılması ve kaybedilmesine ilişkin diğer hususlar Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmü; "Geçiş hükümleri" başlıklı 1. geçici maddesinde,"(1) Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kamu yararına çalışan dernek statüsünü kazanmış olan gençlik ve spor kulüpleri ile Türkiye Amatör Spor Kulüpleri Konfederasyonunun kamu yararına çalışma statüsü devam eder ve kamu yararına çalışan derneklere tanınan haklardan yararlanır.(2) Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce 5253 sayılı Kanun kapsamında kurulmuş ve Bakanlık veya Türkiye Futbol Federasyonu tarafından tescil edilmiş olan spor kulüplerinin, İçişleri Bakanlığı nezdindeki dosya ve kayıtları, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren en geç üç ay içinde Bakanlığa devir ve teslim edilir.(3) Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce 5253 sayılı Kanuna istinaden kurulmuş ve Bakanlık veya Türkiye Futbol Federasyonu tarafından tescil edilmiş olan gençlik ve spor kulüpleri; faaliyet göstermek istedikleri alana göre, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç iki yıl içinde spor kulübü veya gençlik derneği olarak tercihlerini yaparak Bakanlığa bildirimde bulunurlar. Münhasıran gençlik faaliyetlerinde bulunacak gençlik dernekleri, 5253 sayılı Kanuna tabi olarak faaliyetlerini sürdürür.(4) Kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde kurulan ve spor faaliyetinde bulunan ancak tüzel kişiliği bulunmayan müessese kulüpleri, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içinde Kanunda öngörülen şartları yerine getirerek tescillerini yaptırır. Bu süre içinde uygunluğunu sağlayamayanlara altı aya kadar ek süre verilebilir. Buna rağmen uygunluğunu sağlayamayanların Bakanlık nezdindeki tescilleri iptal edilir.(5) Spor kulüpleri ve üst kuruluşları, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç bir yıl içinde tüzükleri ile idari ve mali yapılarını bu Kanun hükümlerine uygun hâle getirir. Bu süre içinde uygunluğunu sağlayamayanlara altı aya kadar ek süre verilebilir. Buna rağmen uygunluğunu sağlayamayanların Bakanlık nezdindeki tescilleri iptal edilir.(6) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulan ve spor alanında faaliyet gösteren anonim şirketler, Kanunun yürürlük tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde Kanunda kendileri için öngörülen yükümlülükleri yerine getirerek spor anonim şirketi hâline gelirler. Bu süre içinde uygunluğunu sağlayamayanlara, altı aya kadar ek süre verilebilir. Bu süre sonunda yükümlülüklerini yerine getirmeyen anonim şirketler spor faaliyetlerine katılamaz.(7) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; 3289 sayılı Kanun uyarınca kurulan bağlı ve bağımsız spor federasyonları, bu Kanuna göre kurulmuş spor federasyonu olarak kabul edilir. Diğer kanunlarda bağlı ve bağımsız spor federasyonlarına yapılan atıflar spor federasyonlarına yapılmış sayılır. Spor federasyonları, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılacak ilk olağan genel kurullarında hukuki yapılarını bu Kanuna uygun hâle getirirler. Bağlı spor federasyonlarının bu Kanun kapsamında spor federasyonuna dönüşüm işlemleri Bakanlık tarafından yürütülür.(8) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte federasyon başkanı olanlar ve Kanunun yürürlük tarihinden önce federasyon başkanlığı yapmış kişiler; görev sürelerine bakılmaksızın en fazla üç dönem daha görev yapabilirler." hükmü; "Yürürlük" başlıklı 59. maddesinde ise,"(1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. "hükmü yer almaktadır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Hukuk kurallarının zaman bakımından uygulanmasıyla ilgili temel bir ilke olan geriye yürümezlik ilkesi gereği, kural olarak düzenleyici işlemler yürürlüğe girdikleri andan başlayarak hukuki etkilerini doğurur ve yürürlük tarihinden sonraki olaylara uygulanırlar.Kanun, tüzük ve yönetmelik gibi hukuki metinlerde yer alan geçici maddeler kural olarak, bu hukuki metinlerin kapsamına girenlerin asıl maddelerle getirilen yeni hukuki durumlara geçiş sürecini (intibakını) düzenlemektedir. Bu bağlamda, yeni bir düzenleme yürürlüğe girinceye kadar geçecek süre içinde yapılacak işlem ve düzenlemeler ile daha önceki düzenlemelerden doğan hakların korunmasına ilişkin hususlar ve benzeri geçiş hükümleri, geçici maddelerde yer almaktadır.Hukuk devleti ilkesinin vazgeçilmez unsurlarından birisi kanunların hukuk güvenliğinin sağlaması, bu doğrultuda geleceğe yönelik, öngörülebilir kurallar içermesi gerekliliğidir. Bu nedenle, hukuk devletinde güven ve istikrarın korunabilmesi için kural olarak kanunlar, yürürlüğe girdikleri tarihten sonraki olaylara uygulanırlar. Kanunların geriye yürümezliği ilkesi uyarınca, kanunlar kamu yararı ve kamu düzeninin gereği, kazanılmış hakların korunması, mali haklarda iyileştirme gibi kimi ayrıksı durumlar dışında ilke olarak yürürlük tarihlerinden sonraki olay, işlem ve eylemlere uygulanmak üzere çıkarılırlar. Yürürlüğe giren kanunların geçmişe ve kesin nitelik kazanmış hukuksal durumlara etkili olmaması hukukun genel ilkelerindendir. Kazanılmış haklara saygı, hukuk güvenliği ilkesinin bir sonucu olup hukukun genel ilkelerinden birini oluşturmaktadır. Kural olarak kişisel hak haline dönüşmemiş, belli koşulların gerçekleşmesine bağlı olarak ileride elde edilmesi olası beklenen haklar, kazanılmış hak olarak korunmaz. Hukuki metinlere güvenerek hayatını yönlendiren, hukuki iş ve işlemlere girişen bireyin bu kanunların uygulanmasına devam edileceği yolunda oluşan beklentisinin mümkün olduğunca korunması ise hukuki güvenlik ilkesinin gereğidir. Bir beklentinin hukuken koruma görebilmesinin ön koşullarından biri beklentinin haklı (meşru) beklenti seviyesine ulaşmasıdır. Haklı beklenti, bireyin kendisine güvenerek hareket ettiği lehine olan bir hukuk metninde öngörülemez bir değişiklik yapılması ve bu öngörülemez değişikliğin herkes yönünden objektif olarak beklenebilecek bir beklentiyi sonuçsuz bırakması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gündeme gelmektedir. Ancak bir beklentinin hukuken korunabilmesi için anılan koşulların gerçekleşmesi yeterli olmayıp bu beklentinin korunmasına engel teşkil eden bir kamu yararının da bulunmaması gerekmektedir.Dava konusu uyuşmazlıkta, Tüzüğüne göre at sporunun korunması, geliştirilmesi ve binicilik faaliyetinin yanı sıra okçuluk, yüzme, tenis vb. spor dallarında takım ve sporcu yetiştirme, sportif faaliyetler düzenleme amacıyla kurulan dava dışı ... Derneği'nin bir spor kulübü olduğu ve Dernekler Kanunu uyarınca kamu yararına çalışan derneklerden sayılmak amacıyla 21/02/2020 tarihinde idareye başvurduğu, başvuru yaptığı tarihte Dernekler Kanunu'nun 14. maddesinin yürürlükte olduğu, daha sonra ise henüz derneğin başvurusu sonuçlanmadan, 7405 sayılı Kanunu'nun yürürlüğe girdiği ve Dernekler Kanunu'nun 14. maddesinin ilga edildiği, yürürlüğe giren bu Kanun ile spor kulüplerine, "kamu yararına çalışan spor kulübü" statüsü getirildiği ve bu statüye yönelik daha nitelikli şartlar öngörüldüğü; ayrıca, Kanun'un geçici 1. maddesinde, anılan Kanun yürürlüğe girmeden önce "kamu yararına çalışan dernek" statüsü kazanmış olan gençlik ve spor kulüplerinin bu statüsünün devam edeceğinin hüküm altına alındığı, ancak kamu yararına çalışan derneklerden sayılma başvurusu henüz sonuçlanmayan kulüplerle ilgili olarak özel bir düzenlemeye yer verilmediği görülmüştür. Öte yandan, anılan Kulübe, 7405 sayılı Kanun yürürlüğe girdikten sonra, 5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca, 31/05/2022 tarih ve 5621 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile "kamu yararına çalışan dernek" statüsü verildiği anlaşılmaktadır.Yukarıda aktarılanlar ışığında, kanunların yürürlük tarihlerine ilişkin hükümlerinde veya geçiş dönemini düzenlemek amacıya ihdas edilen geçici maddelerinde özel bir düzenleme yoksa kanunların yürürlüğe girdiği tarihten uygulanmaya başlayacağının kabulü gerekmektedir.Bu itibarla, dava dışı Dernek tarafından her ne kadar 7405 sayılı Kanun yürürlüğe girmeden önce "kamu yararına çalışan dernek statüsüne" geçiş için başvuru yapılmışsa da anılan başvurunun 7405 sayılı Kanun yürürlüğe girdiği tarihten sonra sonuçlandırıldığı ve geçiş hükümlerinde de başvuru süreci devam eden ama sonuçlandırılmayan başvurular için özel bir hüküm öngörülmediğinden, ayrıca uyuşmazlıkta kazanılmış haktan veya haklı beklentiden de söz edilemeyeceğinden, dava dışı Derneğin, "kamu yararına çalışan dernek" statüsünde sayılmasının mümkün olmadığı, ancak 7405 sayılı Kanun'daki şartları sağlıyorsa "kamu yararına çalışan spor kulübü" sayılabileceği sonucuna varılmıştır.Bu nedenle, dava dışı Derneğin başvurusunun, 7405 sayılı Kanunu'na göre değerlendirilerek sonuçlandırılması gerektiğinden, Dernekler Kanunu'na göre yapılan değerlendirme sonucunda dava dışı ... Derneğine "kamu yararına çalışan dernek" statüsü verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;1. Dava konusu 31/05/2022 tarih ve 5621 sayılı Cumhurbaşkanı kararının İPTALİNE,2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, davalı yanında davaya katılan müdahil tarafından yapılan yargılama giderinin müdahilin üzerinde bırakılmasına,3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra, istemleri halinde aidiyetlerine göre taraflara iadesine,6. Bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 17/11/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.