Danıştay, şirket vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilcinin maaşına konulan haczin, asıl borçlu şirket varlıklarından tahsilat imkanları tüketilmeden hukuka aykırı olduğuna karar verdi.
Özet: Asıl borçlu şirketin vergi borçları nedeniyle kanuni temsilcinin maaş hesabına konulan haciz işleminin iptali istemiyle açılan davada; ilk derece mahkemesi ve istinaf incelemesinde, şirkete ait kayıtlı araçlar üzerinde rehin bulunmasına ve idarenin rehin sonrası birinci sırada alacaklı olmasına rağmen, bu araçların satış işlemleri tamamlanmadan veya amme alacağının şirketin malvarlığından tahsil edilemeyeceği kesin olarak ortaya konulmadan kanuni temsilcinin malvarlığına başvurularak uygulanan haczin hukuka aykırı olduğuna hükmedilerek haciz işleminin iptaline karar verilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YDOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2023/1085 Karar No : 2025/4237 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı-... (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem:Asıl borçlu ... Mobilya Metal ve Orman Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacının maaş hesabına konulan haciz işleminin iptali istemine ilişkindir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu olayda, asıl borçlu şirket adına tescilli 2007 model ... marka araç ile 2011 model ... marka araç olduğu ve araçlar üzerinde rehin olduğu, davalı idarenin rehinden sonra hacizde 1.sırada olduğu, Mahkeme tarafından yapılan ara karara binaen gönderilen belgelerin incelenmesinden; ... plakalı, 2011 model, ... marka araç üzerinde ... Bankası'nın 16/15/2012 tarihli rehninin bulunduğu, bankanın rehin alacağının 10/5/2022 tarihi itibarıyla 65.053,44 TL olduğu, aracın kasko değerinin 135.531,00 TL olduğu; ... plakalı, 2007 model, ... marka araç üzerinde ... Bankası'nın 14/11/2011 tarihli rehninin bulunduğu, bankanın rehin alacağının 179.159,81 TL olduğu, aracın bir üst modeli olan 2008 modelinin kasko değerinin 377.189,00 TL olduğunun belirtildiği dolayısıyla asıl borçlu şirket hakkında yapılan malvarlığı araştırmasında, idarece şirket adına kayıtlı araçların tespiti üzerine uygulanan haciz işlemi sonuçlandırılmadan ve amme alacaklarının kısmen dahi olsa şirket adına kayıtlı araçlardan tahsili için araçların satış işlemleri tamamlanmadan takibin sürdürüldüğü, bu şekilde amme alacağının asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceği ortaya konulmadan tahsili için davacının maaş hesabına haciz konulmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu haciz işleminin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Savunma ve istinaf dilekçesinde belirtilen iddialarla kararın bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE:MADDİ OLAY: Asıl borçlu ... Mobilya Metal ve Orman Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacının maaş hesabına konulan haciz işleminin iptali istenilmektedir. İLGİLİ MEVZUAT: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükellef veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı ifade edilmiştir.6183 sayılı Kanun’un 62. maddesinde, borçlunun mal bildiriminde gösterilen ve tahsil dairesince tespit edilen borçlu ve üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı, 64. maddesinde de, haciz muamelelerinin tahsil dairelerince düzenlenen ve alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memuru veya tevkil edeceği memur tarafından tasdik edilen haciz varakalarına dayanılarak yapılacağı hükümleri düzenlenmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Haciz aşaması öncesi asıl amme borçlusu şirket adına ödenmeyen vergi borçları usulüne uygun şekilde şirketin bilinen adresine tebliğ edilecek, vadesinde ödenmemesi durumunda şirket adına yapılan malvarlığı araştırması sonucu vergi borcunun şirketin malvarlığından kısmen veya tamamen tahsil edilememesi veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine şirket kanuni temsilcisi takip edilerek amme alacağının tahsil edilmesinde son aşama olarak haciz işlemi uygulanacaktır.Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, kanuni temsilcilerin 213 sayılı Yasa'nın 10. maddesi kapsamında sorumluluğuna gidilebilmesi için asıl borçlu şirketin tüm mal varlığının satılarak paraya çevrilmesi ve buna ilişkin muamelelerinin sonuçlanmış olması aranmamıştır. Tahsil dairesince yapılacak tahsil işlemlerinin herhangi bir aşamasında, haczedilen ya da tespit edilen asıl borçlu şirkete ait mal varlığı değerinin, borcu karşılamayacağının anlaşılması durumunda, kanun koyucu, kanuni temsilcinin sorumluluğuna gidilebilmesi için gerekli şartları yeterli görmüştür. Bunun için ayrıca borcu karşılamayacağı anlaşılan gerek hacizli olan, gerek hacizli olmayıp tespit edilen mal varlığının cebri icra yolu ile satılıp paraya çevrilmesinin beklenilmesine de gerek duyulmamaktadır. Dosyanın incelenmesinden; ... Mobilya Metal ve Orman Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. adına tahakkuk eden vergi borcunun ödenmemesi nedeniyle şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin şirkete tebliğ edildiği ve borcun ödenmemesi üzerine yapılan mal varlığı araştırmasında şirket adına kayıtlı 2 adet araç bulunduğunun tespit edildiği, araçlar üzerinde rehin şerhlerinin bulunduğu, araçlar satılsa dahi vergi borcunun tamamen karşılanamayacağının anlaşılması üzerine borcun şirketten tahsil edilmeyeceği sonucuna varılarak amme alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci davacı adına ödeme emirleri düzenlenip tebliğ edilmiş ve ödeme emirlerine ilişkin ödeme yapılmaması ve dava açılmaması üzerine dava konusu haciz işlemi tesis edilmiştir.Uyuşmazlıkta; şirkete ilişkin yapılan malvarlığı araştırmasında davacı şirkete ait 2007 ve 2011 model 2 araç hariç başkaca malvarlığına rastlanmadığı, bu araçlara ilişkin davalı idarece haciz işleminin gerçekleştirildiği ve araç takyidat bilgilerinde birinci sırada rehinli alacaklısı olduğu, davalı idarenin rehinlerden sonra hacizde 1. sırada olduğu fakat borç tutarı da dikkate alındığında, idarece borcun tahsili amacıyla gerçekleştirilen işlemler sonucunda şirketin vergi borçlarının ödenmesi için hacizli araçların satılması durumunda dahi kamu alacağının asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması karşısında, olayda davacının kanuni temsilci sıfatıyla takibi için gereken koşulların oluştuğunun kabulü gerektiği sonucuna varılmış olup, temyize konu karardaki satış işlemleri tamamlanmadan takibin sürdürüldüğü ve amme alacağının asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceği hususunun ortaya konulamadığı yönündeki hukuki değerlendirmede isabet görülmemiştir. Ancak davalı idarece dosyaya sunulan istinaf dilekçesinde davacının Balıkesir İli Erdek İlçesi ... Mah. ... ada ... parseldeki mesken niteliğindeki gayrimenkulüne de şirketin vergi borçlarından şahsileştirilmiş kısım için haciz konulduğu belirtildiğinden, davacı tarafından maaş hesabına konulan dava konusu hacze ilişkin olarak ileri sürülen diğer iddialar değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre yeniden karar verilmesi gerekmektedir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;Davalının temyiz isteminin kabulüne, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 13/10/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. (X)KARŞI OY: Asıl borçlu şirkete ait borçlar nedeniyle kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emri usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen süresi içinde dava açılmadığı, şirket hakkındaki takibin usulüne uygun kesinleşip kesinleşmediğine ilişkin usule aykırılık iddiaları ancak davacı adına düzenlenen ödeme emirlerine karşı açılan davada inceleme konusu olabileceği, oysa uyuşmazlık davacı adına düzenlenen ödeme emri değil haciz işlemi olduğundan ve bu aşamada bulunan işleme karşı açılan davada ancak bir önceki aşama olan davacı adına ödeme emri düzenlenip usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği hususuna bakılabileceğinden daha önceki aşamalara bakılmayacaktır. Hal böyle olunca dava açılmadan kesinleşen ödeme emirlerine dayanılarak uygulanan haciz işlemi hukuka uygun olduğundan temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçeyle bozulması gerektiği oyu ile Daire kararına katılmıyorum.