Danıştayın, belediyenin market grupları için farklı kapasiteleri dikkate almayan sabit evsel katı atık tarifesi uygulamasının hukuka uygunluğunu temyizen inceleyen kararı.
Özet: Bir şirketin, Armutlu Belediye Meclisi tarafından 2020 yılı için belirlenen evsel katı atık tarifesinin kurumsal market grubu ücretinin iptali talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi belediyenin atık bertaraf tesisi işlettiğini ve tarifeyi toplam sistem maliyetine göre belirlediğini gerekçe göstererek davayı reddetmiştir; ancak bölge idare mahkemesi, tarifede atık üreticisi tiplemesi ve büyüklüğüne (personel sayısı, kapasite, kapladığı alan gibi kriterler) göre ayrı ücretlendirme yapılmadığı, aynı grupta dahi olsa farklı kapasite veya büyüklükteki kuruluşlar için tek tip ücret belirlenmesinin ilgili mevzuata aykırı olduğu sonucuna vararak ilk kararı bozmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/12910Karar No : 2025/3107 İTİRAZ EDEN (DAVACI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Armutlu Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 2020 yılı Evsel Katı Atık Tarifesinin -kurumsal market- grubu için belirlenen ücrete ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E... K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, katı atık bertaraf tesislerinin kurulması, işletilmesi ve buna bağlı olarak bu tesislere ilişkin tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesi hususunda belediyelerinin yetkili ve görevli kabul edildiği ve söz konusu bertaraf tesislerinin işletme, bakım ve onarım masraflarını karşılamak üzere, katı atık toplama, taşıma ve bertaraf ücretinin alınacağı belirtilerek katı atık bertaraf sürecinde oluşan maliyetlerin bir bütün olarak (toplama, taşıma ve bertaraf) değerlendirildiği, ilgili Yönetmelikte ise aynı doğrultuda düzenlemeler yapıldığı, görevli ve yetkili olan Belediye tarafından kurulacak olan katı atık bertaraf tesisleri için bu tesisin işletme maliyetlerine katılım ve katı atıkların toplanma ve taşınma maliyetlerine ilişkin objektif maliyet hesaplama kuralları getirildiği ve buna göre belirlenen ücretin, su faturaları ile katı atık üreticisi olan ilgililere faturalandırılacağının belirtildiği, sonuç olarak anılan hizmetten yararlananlara yönelik olarak belirlenecek olan tarife uyarınca yapılacak olan ücretlendirme yetkisinin, bahsi geçen tesisleri kurma ve işletme sorumluluğu olan Belediyeye ait olduğu, bakılan davada; davacı şirket tarafından her ne kadar davalı idarenin katı atık bertaraf tesisi bulunmadığı ileri sürülmekte ise de, bu hususun açıklığa kavuşturulması amacıyla verilen ara kararı üzerine gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, davalı idare tarafından işletilen bir evsel katı atık bertaraf tesisi bulunduğu, dolayısıyla davalı idarenin evsel katı atık ile ilgili verilen tüm hizmetler karşılığında mevzuat uyarınca belirlenen tarife uyarınca ücret talep edebileceği anlaşıldığı, öte yandan, Armutlu Belediye Başkanlığı tarafından 2020 yılı için hazırlanan ''Katı Atık Tarife Raporu''nda, katı atık bertaraf ücretlerinin yukarıda ayrıntılı olarak yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak toplam sistem maliyeti üzerinden belirlendiği, ayrıca, 2019 yılında uygulanan ücret tarifesine göre de 2020 yılı için belirlenen tarifenin fahiş olmadığı anlaşılmış olup, bu durumda, davalı idare tarafından işletilen bir evsel katı atık bertaraf tesisi bulunduğu ve Evsel Katı Atik Tarifesinin toplam sistem maliyeti esas alınarak oluşturulduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; kararda belirtilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, toplam sistem maliyetinin, toplama, taşıma, aktarma, geri kazanım, bertaraf aşamalarına ilişkin ayrı ayrı belirlenmesi, toplam atık miktarları, atık üreticilerinin özellikleri (hanehalkı sayısı, binaların büyüklüğü, ticari kuruluşun türü, kamuda çalışan personel sayısı vs.) gibi birçok verinin toplanması ve 1 ton atığın yıllık maliyetinin belirlenmesi, Kılavuz ekinde yer alan Ek-5 saylı tabloda yer alan örnek sabit atık miktarlarından da faydalanılmak suretiyle market, konut, hastane, okul, sanayi kuruluşları gibi değişik birçok kategori için ücret belirlenmesi gerektiği, ticari kuruluşlar için değişken tarifenin önerildiği, eğer değişken tarife kullanılamıyorsa yine hizmet alınan Katı Atık Yönetim süreci dikkate alınarak Ek-5 de verilen örnek sabit atık miktarları aracılığıyla sabit tarifenin belirlenmesi gerektiği anlaşıldığı, aynı atık üreticisi grubunda yer alan atık üreticilerinin farklı miktarlarda atık üretebilecekleri dikkate alındığında, sabit tarife belirlenirken kuruluşun tipi ve kuruluşun büyüklüğü (personel sayısı, kapasite, kapladığı alan, büyüklüğü vb) gibi kriterlere göre her biri için ayrı ücretin belirlenmesi gerektiği, dolayısıyla, aynı grupta olsa dahi farklı kapasite veya büyüklükte olan atık üreticileri için aynı ücretin belirlenmesi de yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olacağı, aynı atık üretici grubunda yer alan marketler yönünden; Kılavuz ekinde yer alan Ek-5 sayılı örnek tablo uyarınca kuruluşun tipi ve kuruluşun büyüklüğüne göre (personel sayısı, kapasite, kapladığı alan vb) gibi kriterlere göre ayrı ücret belirlenmesi gerekirken herhangi bir kriter dikkate alınmaksızın dava konusu işlemle "Kurumsal marketler (Ülke genelinde şubeleri bulunan kurumsal marketler için) 750,00 TL" olarak tek bir ücretin belirlendiğinin anlaşıldığı, bu durumda; marketler için büyüklükleri dikkate alınarak katı atık ücreti belirlenmesi gerektiğinden, kurumsal marketlerin büyüklükleri dikkate alınmaksızın tamamının tek bir ücrete tabi tutulmasının mevzuata aykırı olduğu görüldüğünden, dava konusu meclis kararının "Kurumsal marketlere" ilişkin kısmında hukuka uyarlık görülmediği, öte yandan; davacı tarafından, davalı Armutlu Belediyesinin 2019 yılı katı atık bertaraf ücret tarifesinin iptali istemiyle açılan davayı reddeden,... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesi'nin 22/03/2023 tarih ve E:2021/1940, K:2023/2988 sayılı kararıyla benzer gerekçe ile bozulduğu görülmüştür. Belirtilen gerekçelerle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin ve ilgili tarife raporunun mevzuata uygun olarak tesis edildiği, tam maliyet hesabı yapılarak ücretlerin belirlendiği, davacı belediyenin katı atık toplama ve taşıma hizmetlerinin karşılığı olarak ücret talep etme hakkına sahip olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ: ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1.Temyiz isteminin reddine,2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 16/05/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.