Danıştay 8. Daire, maden işletme izni uzatması ve arazi izin bedelinde %50 indirim hakkının ruhsat değil, izin başlangıç tarihine göre belirlenmesi gerektiğine hükmetti.
Özet: İncelemeye konu uyuşmazlıkta, maden işletme izninin ruhsat süresinden önemli ölçüde kısa bir dönem için verilmesinde somut gerekçe bulunmadığından işlemin bu kısmının hukuka aykırı olduğu; ayrıca, maden işletme sahası arazi izin bedelindeki %50 indirimden faydalanma hakkının belirlenmesinde, ilk işletme ruhsatının verildiği tarihin değil, ilk işletme izninin verildiği tarihin esas alınması gerektiği belirtilerek, bölgesel idare mahkemesi kararının bu yönde düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.
Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/524 E.  ,  2025/10176 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/524
Karar No : 2025/10176
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVALI) ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVACI) ... Madencilik San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Şişli ilçesinde kain İR:... sicil sayılı II (a) grubu (kumtaşı) maden işletme ruhsatlı sahada 04/02/2040 tarihine kadar açık işletme izni uzatılması talebinin ... tarih ve ... sayılı makam oluruyla 30/09/2023 tarihine kadar uzatılmak suretiyle reddedildiği belirtilerek, 30/09/2023 tarihine kadar mevcut diğer izin alanlarından mevcut borçların ödenmesi gerektiği, bu cihetle de 188.145,70 TL KDV dahil arazi izni bedeli, 81.473,58 TL KDV dahil ağaçlandırma bedeli, 28.842,00 TL teminat bedelinin yatırılmasının istenmesine dair İstanbul Orman İşletme Şefiğinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; maden açık işletme izninin uzatılmasına dair kısmı yönünden; 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 16. maddesi kapsamında yapılacak değerlendirme sonucunda açık maden işletme izni verilmesi hususunda, davalı idarenin takdir yetkisinin bulunduğu açık olsa da, somut olayda ruhsat süresinden daha kısa bir süre izin verilmesine dair somut bir tespit yahut gerekçe bulunmadığı anlaşılmış olup, idarece bahsi geçen hususlarda bir değerlendirme yapılmaksızın ve herhangi bir somut gerekçeye yer verilmeksizin ruhsat süresinden çok daha kısa bir süre açık işletme izni verilmesine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, tahakkuk ettirilen arazi izin bedeline ilişkin kısmı yönünden; davacının İR:... ruhsat nolu maden sahasına ilişkin ilk işletme ruhsatının 04/02/2010 tarihinde verildiği, arazi izin bedelinde %50 oranında indirim yapılmasında, Orman Kanunu'nun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 7. fıkrasında izin başlangıç tarihi olarak, "izin süresinin tamamen veya kısmen uzatıldığı izinlerde izin başlangıç tarihi ilk iznin verildiği tarihtir." hükmünün yer aldığı görülmekte olup; 04/02/2010 tarihinde işletme ruhsatı alarak maden çıkarma faaliyetine başlayan ve işletme ruhsat tarihi uzatılarak faaliyetine devam eden davacının mevzuat kapsamında arazi izin bedelinden indirimli olarak yararlanma hakkı bulunmadığından tesis edilen dava konusu işlemin arazi izin bedeline ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle kısmen davanın reddine, kısmen dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Her ne kadar başvuruya konu kararda, 04/02/2010 tarihinde işletme ruhsatı alan davacının indirimli arazi izin bedelinden yararlanma imkanı bulunmadığı gerekçesine yer verilmiş ise de, işletme izin tarihinin 25/02/2011 olduğu görülmekte olup, anılan bu durumun düzeltilmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle kararda yer alan "... ilk işletme ruhsatının 04.02.2010..." ibaresinin "... ilk işletme izninin 25.02.2011 ..." şeklinde düzeltilmesi suretiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, arazi izin bedelinde %50 indirim uygulanması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, İstanbul ilinin özellikleri ve ihtiyaçları dikkate alınarak izin süresinin belirlendiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesi kararında dava konusu maden sahasına ilişkin ilk işletme ruhsatının 04/02/2010 tarihinde verildiği belirtilerek, davacının mevzuat kapsamında arazi izin bedelinden indirimli olarak yararlanma hakkı için işletme ruhsatının verildiği 04/02/2010 tarihi esas alınarak hüküm kurulmuştur. Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise, indirimli arazi izin bedelinden faydalanma imkanının, işletme ruhsat tarihine göre değil, işletme izin tarihine göre belirlenmesi gerektiği belirtilerek, İdare Mahkemesi kararının anılan kısmı işletme izin tarihinin 25/02/2011 olduğu şeklinde düzeltilmiştir.
Bu durumda, indirimli arazi izin bedelinden faydalanma imkanının, işletme ruhsat tarihine göre değil, işletme izin tarihine göre belirlenmesi gerektiğinde tereddüt bulunmamakta ise de, dosyanın incelenmesinden, dava konusu saha için ilk işletme izin tarihinin 01/10/1998 tarihi olduğu görüldüğünden, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında yer alan "(...) ilk işletme izninin 25/02/2011 (...)" ibaresinin "(...) ilk işletme izninin 01/10/1998 (...)" olarak düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının düzeltilerek ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 22/12/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.