Danıştay 8. Daireden, orman arazilerindeki baz istasyonlarının peşin arazi izin bedellerine artış oranı uygulanması talimatının hukuka uygunluğuna dair önemli karar.
Özet: Bir iletişim şirketi, orman arazilerindeki baz istasyonları için ödediği arazi izin bedellerinde, Orman Genel Müdürlüğünün cari yıl bedeli vade tarihinden sonra yapılan peşin ödemelere artış oranı uygulanmasını öngören işlemi ve dayanağı olan talimatının iptali talebiyle dava açmıştır; şirket, sonraki yıl bedellerinin peşin ödenmesi halinde ilgili yönetmeliğin "ödeme yapılan yıl bedeli üzerinden" tahsil edileceği hükmüne rağmen, idarenin getirdiği vade ayrımının hukuka, normlar hiyerarşisine ve kazanılmış haklara aykırı olduğunu savunurken, idare ise ödemelerin izin başlangıç tarihinde yapılmasının esas olduğunu ve uygulamanın mevzuata uygun olduğunu ileri sürmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2023/924Karar No : 2025/10291DAVACI : ... İletişim Hizmetleri Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ... Genel Müdürlüğü VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ...DAVANIN KONUSU : 1- Davacı tarafından, arazi izin bedellerinde, cari yıl bedeli vade tarihinden önceki izinlerle ilgili yapılan peşin ödemelerde artış oranı uygulanmayacağı, vade tarihinden sonra yapılan peşin ödemelerin artış oranı uygulanarak tahakkuk ettirileceği, müteakip yıllar için yapılan peşin ödemelerin, yapıldığı yıl olan 2022 yılı bedeli üzerinden kayda alınmasına ilişkin olarak tesis edilen ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Daire Başkanlığı işlemi ile; 2- Anılan işlemin dayanağını teşkil eden ... tarih ve ... sayılı "Sonraki Yıl Bedellerinin Peşin Ödemesi" konulu Orman Genel Müdürlüğü Talimatının iptali istenilmektedir.DAVACININ İDDİALARI :Davacı şirket tarafından elektronik haberleşme sistemleri kurduklarını ve işlettiklerini, mobil haberleşme hizmeti sunmakla yükümlü olduklarını, dolayısı ile kamu hizmeti ifa ettiklerini, bu amaçla gerekli görülen uygun teknolojik ve fiziki koşulları haiz yerlerde baz istasyonları kurduklarını, bu kapsamda orman arazilerinde Orman Kanun'un 17. maddesinin 3. fıkrası kapsamında kiralanarak baz istasyonu yer kurulumuna konu edildiğini, Orman Kanun'un 17. maddesinin 3. fıkrasının Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin 8. maddesinin 7. fıkrasında sonraki yıl bedellerinin peşin ödemesinin talep edilmesi halinde, ödenmesi talep edilen yıllara ait bedeller ödemenin yapıldığı yıl bedeli üzerinden defaten tahsil edilebileceğinin düzenlendiğini, Yönetmelik kapsamını değiştirecek içerikteki dava konusu talimatın hukuka aykırı olduğu, Yönetmelikte bulunmayan bir ayrım getirmiş olup, peşin ödemenin yapıldığı yılın değerleri üzerinden değil, ödemenin yapıldığı yıl yerine, sonraki yılların Bedel Artış Katsayısı (BAK) oranı uygulanarak yapılabileceğinin düzenlendiği, mevcut haliyle normalar hiyerarşisine aykırı olduğu, Yönetmeliğin 8. maddesinin 7. fıkrasında sonraki yıl bedellerinin peşin ödenmesi hususunda ilgili yıl bedelinin vade tarihinden önce veya sonra yapılmasına ilişkin herhangi bir ayrımın bulunmadığı, dava konusu Talimat ile mevzuatta yer almayan ek sınırlama getirildiği, henüz muaccel hale gelmemiş / tahakkuk etmemiş bir borcu ödemenin olağan bir durum olmadığı, bu tür borçları olağan sayılamayacak şekilde peşin ödemek isteyenlere bir anlamda ek bir imkan getirildiği, yani peşin ödeyenlerin lehine, artışlardan etkilenmemesine yönelik bir düzenleme olduğu, ödeme tarihinde yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre peşinen, içinde bulunduğu cari yıl içindeki değerler üzerinden ödeme yapıldığından kazanılmış hakkının ihlal edilmemesi gerektiği ileri sürülmüştür.DAVALININ SAVUNMASI : Davacının, Orman Kanunun 17. Maddesi Uygulama Yönetmeliği ve imzalamış olduğu taahhüt senetleri gereği arazi izin bedelini tahakkuka göre ödemesi gerektiği, cari yıl ve müteakip yılların arazi izin bedellerinin izin başlangıç tarihinde defaten tahsil edileceğinin hükme bağlandığını, Orman Genel Müdürlüğünün sonraki yıl bedellerinin peşin ödenmesi ile ilgii tallimat gereği sonraki yıl bedellerinin peşin ödenmesi ile ilgili davacıya tebligat yapıldığı, ilgili firmaya bildirilen izin ile ilgili olarak vade tarihinden sonra yapılan peşin ödemelerde 2023 yılı BAK oranı %122,93 artırılarak hesap edilen bedele ilişkin tahakkuk yapılarak tahsil edilmesi gerektiği açık bir şekilde bildirildiği, Yönetmeliğe göre de müteakip yıllara ait arazi izin bedellerinin ister zamanında ödensin ister peşin ödensin izin başlangıç tarihinde ödenmesinin esas olduğu, öte yandan davacının yaptığı ödemenin bir kısmınının ilgili döneme mashup edildiği kalan kısmının ise iade edileceğinden zararın söz konusu olmadığı öne sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemlerin iptali gerektiği düşünülmektedir.DANIŞTAY SAVCISI : ...DÜŞÜNCESİ : Davacı tarafından, arazi izin bedellerinde, cari yıl bedeli vade tarihinden önceki izinlerle ilgili yapılan peşin ödemelerde artış oranı uygulanmayacağı, vade tarihinden sonra yapılan peşin ödemelerin artış oranı uygulanarak tahakkuk ettirileceği, müteakip yıllar için yapılan peşin ödemelerin, yapıldığı yıl olan 2022 yılı bedeli üzerinden kayda alınmasına ilişkin olarak tesis edilen ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Daire Başkanlığı işlemi ile işlemin dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü talimatının iptali istenilmektedir. Orman Kanununun 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasının uygulanması hakkında yönetmeliğin 3. Maddesinin (ö) fıkrasında,'' Kira bedeli: İzne konu orman sayılan alandaki tesislerin bir kısmının veya tamamının işletme hakkının kiralanması halinde, kiralayan ile kiracı arasında düzenlenen sözleşmede belirtilen ve kiralama işleminden dolayı kiralayan tarafından tahsil edilen tüm bedelleri,'' ifade edeceği, aynı yönetmeliğin bedellerin tespiti başlıklı 8. maddesinde .....''(3) Bu bedellerden arazi izin bedeli her yıl, diğer bedeller izin başlangıcında bir defaya mahsus defaten alınır.(4) Yılı birim fiyatları yayımlanıncaya kadar bir önceki yıl birim fiyatlarına göre hesaplanan proje maliyet bedelleri BAK oranında arttırılmak suretiyle güncellenebilir.(5) Ön izin bedeli; izin alanının metrekaresi ile cari yıl ağaçlandırma birim metrekare bedelinin 30 hektara kadar olan ön izinlerde 1/10’u, 30 hektar dâhil daha büyük olan ön izinlerde ise 1/5’i ile çarpımı sonucu bulunacak bedel olup bir defaya mahsus alınır. Süre uzatımlarında ayrıca bedel alınmaz.(6) Arazi izin bedeli izin başlangıç tarihi esas alınarak bildirime gerek kalmaksızın her yıl defaten tahsil edilir. Müteakip yıllara ait arazi izin bedeli BAK oranında artırılmak suretiyle tespit edilerek bildirime gerek kalmaksızın izin başlangıç tarihinde defaten tahsil edilir.(7) Sonraki yıl bedellerinin peşin ödenmesinin talep edilmesi halinde, ödenmesi talep edilen yıllara ait bedeller ödemenin yapıldığı yıl bedeli üzerinden defaten tahsil edilebilir.'' hükmü yer almaktadır. Dava dosyasının incelenmesinden, davacı şirkete 6831 sayılı Orman Kanununun 17. maddesi uyarınca 13/07/2034 Bolu Orman Bölge Müdürlüğü izniyle. orman alanı içinde elektronik haberleşme istasyonu kurulmasına izin verildiği kiralama suretiyle baz istasyonu kurmak için verilen izin belgesi için hesaplanan,arazi izin bedellerinde, cari yıl bedeli vade tarihinden önceki izinlerle ilgili yapılan peşin ödemelerde artış oranı uygulanmayacağı, vade tarihinden sonra yapılan peşin ödemelerin artış oranı uygulanarak tahakkuk ettirileceği, müteakip yıllar için yapılan peşin ödemelerin, yapıldığı yıl olan 2022 yılı bedeli üzerinden kayda alınmasına ilişkin olarak tesis edilen ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Daire Başkanlığı işlemi ile işlemin dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü talimatının iptali istenilmektedir. Yukarıda yer verilen Yönetmeliğinin 8. maddesinin 3. fıkrasında arazi izin bedelinin izin başlangıç tarihi esas alınarak her yıl def'aten izin sahibi tarafından ödeneceği, 6. fıkrasında da sonraki yıl bedellerinin peşin ödenmesinin talep edilmesi halinde ödemenin yapıldığı yıl bedeli üzerinden def'aten ödeneceğinin düzenlendiği görülmektedir. Arazi izin bedeli başlangıç tarihinin miladi yıl başlangıcı değil, iznin verildiği tarih olduğu anlaşılmaktadır. Yönetmeliğin 8. maddesinin 6. fıkrasının tek başına değerlendirmeye alınması halinde ödemenin yapılacağı tarihin tespiti mümkün olmayıp 3. fıkra hükmü ile birlikte değerlendirildiğinde arazi izin bedellerinin iznin başlangıç tarihinde peşinen ödeneceği, ödeme tarihinin iznin verildiği tarih olduğu ve müteakip yıllar için de iznin yenilendiği tarih itibarıyla ödenmesi gerektiği, müteakip yıllar izin bedellerinin peşinen ödenmesinin istenilmesi halinde cari yıl için vade tarihi olan tarihte ödenmesi halinde peşin ödeme indiriminden yararlanılacağı anlamı çıkmaktadır. Aksi halin kabulü halinde peşinen ödeme indiriminden elde edilmesi istenen sonucun elde edilmesine imkan bulunmadığı işin niteliğinden de anlaşılmaktadır. Cari yıl izninin başlangıç tarihinden sonra yapılan o yıla ait ödemeler vadesinde ödenen bir ödeme değil vadesinden sonra yapılan bir ödeme niteliğindedir. Dolayısıyla sonraki yıllara ilişkin ödemenin, cari yıl izin başlangıç tarihinde yapılması halinde ödemenin peşin ödeme olduğu, bu tarihten sonra yapılan ödemenin ise peşin ödeme olmayacağı açıktır. 542 sıra no'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde 2022 yılı için Yeniden Değerleme Oranı %122,93 olarak tespit edildiği ve 2023 yılı BAK oranının ise tebliğ uyarınca %122,93 olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Yönetmeliğin 8 maddesi 6. fıkralarına göre arazi izin bedelinin iznin başlangıç tarihi esas alınarak her yılı BAK oranında artırılmak suretiyle tahsil edileceği düzenlendiğinden ve bu durumda; vade tarihinden sonra yapılan ödemelerde temerrüde düşüleceğinden, ancak, bu tarihten önce ki bir takvim yılı içinde yapılan ödemelerde, peşin ödeme olarak kabul edilip ,BAK oranının uygulanmayacağı anlaşılmaktadır. ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Daire Başkanlığı işlemi ile işlemin dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü talimatın da hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 24/12/2025 tarihinde, davacı vekili Av. ...'ın ve davalı idare vekilleri Av. ... ve Av. ...'nın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra her ne kadar davacı tarafından ilgili düzenlemelerin tamamının iptali istenilmiş ise de; davacının iddialarının ve dava konusu bireysel işlemin dayanağının Orman Kanunun 17. maddesi Uygulama Yönetmeliği olduğu görülmekle, uyuşmazlık belirtilen ... tarih ve ... sayılı "Sonraki Yıl Bedellerinin Peşin Ödemesi" konulu Orman Genel Müdürlüğü Talimatının Orman Kanununun 17/3 maddesine dayalı olarak verilen izinlere ilişkin sonraki arazi izin bedellerinin peşin ödenmesine ilişkin kısmının dava konusu edildiği kabul edilerek buna hasren dosya incelendi gereği görüşüldü:HUKUKİ SÜREÇ :Dava, davalı Orman Genel Müdürlüğü tarafından ... tarihli ... sayılı Talimatında, orman bölge müdürlüklerinden gelen talepler üzerine uygulamada birliğin sağlanabilmesi için Orman Kanun'un 16, 17/3 ve 18 inci maddelerine dayalı olarak verilen izinlerde sonraki yıl bedellerin peşin ödemesi ile ilgili olarak cari yıl vade tarihinden önce olmak üzere izin sahibi tarafından sonraki yıllara ait bedellerin bir kısmının veya tamamının cari yıl bedeli üzerinden peşin ödenmesinin talep edilmesi halinde ödemenin yapıldığı yıl bedeli üzerinden; izin bitim tarihine kadar yıl bedellerinin tamamının peşin ödenmemesi halinde, ödeminin yapıldığı yıl cari bedeli üzerinden yıllar itibarıyla BAK oranında artış yapılarak arazi izin bedelinin tahakkuk ve tahsilat yapılması gerektiği hususunda Orman Bölge Müdürlüklerine talimat verildiği, davacı şirket tarafından ise ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile davalı idareye başvurarak, müteakip yıllar için yapılan peşin ödemelerin yapıldığı yıl olan 2022 yılı bedeli üzerinden kayıtlara alınması talep edildiği, Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı tarafından ise ... tarih ve ... sayılı işlemi ile ise müteakip yıllara ait arazi izin bedellerinin izin başlangıç tarihinde ödenmesi esas olduğundan 2022 yılı cari vade tarihinden sonra yapılan ödemenin Orman Genel Müdürlüğünün ... tarihli ... sayılı Talimatı gereği 2022 yılı bedeli üzerinden yapılmasının kabul edilemeyeceğine karar verilmesi nedeniyle söz konusu işlemlerin iptali istemiyle açılmıştır.İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT:Anayasa'nın 169. maddesinde, "Devlet, ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır. Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz. Bütün ormanların gözetimi Devlete aittir.Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz. Devlet ormanları kanuna göre, Devletçe yönetilir ve işletilir. Bu ormanlar zamanaşımı ile mülk edinilemez ve kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz.Ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez. Ormanların tahrip edilmesine yol açan siyasi propaganda yapılamaz; münhasıran orman suçları için genel ve özel af çıkarılamaz. Ormanları yakmak, ormanı yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar genel ve özel af kapsamına alınamaz.Orman olarak muhafazasında bilim ve fen bakımından hiçbir yarar görülmeyen, aksine tarım alanlarına dönüştürülmesinde kesin yarar olduğu tespit edilen yerler ile 31/12/1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak kaybetmiş olan tarla, bağ, meyvelik, zeytinlik gibi çeşitli tarım alanlarında veya hayvancılıkta kullanılmasında yarar olduğu tespit edilen araziler, şehir, kasaba ve köy yapılarının toplu olarak bulunduğu yerler dışında, orman sınırlarında daraltma yapılamaz." hükmü yer almaktadır.6831 sayılı Orman Kanun'unun dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 17. maddesinin 3. fıkrasında; ''Savunma, ulaşım, enerji, haberleşme, su, atık su, petrol, doğalgaz, havaayrıştırma, altyapı, katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesislerinin; baraj, gölet, sokak hayvanları bakımevi ve mezarlıkların; Devlete ait sağlık, eğitim, ve spor tesisleri ve bunlarla ilgili her türlü yer ve binanın Devlet ormanları üzerinde bulunması veya yapılmasında kamu yararı ve zaruret olması halinde, gerçek ve tüzel kişilere bedeli mukabilinde Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir. Devletçe yapılan ve/veya işletilenlerden bedel alınmaz. Bu izin süresi kırkdokuz yılı geçemez. Bu alanlarda Devletçe yapılanların dışındaki her türlü bina ve tesisler iznin sona ermesi halinde eksiksiz ve bedelsiz olarak Orman Genel Müdürlüğünün tasarrufuna geçer. Söz konusu tesisler Orman Genel Müdürlüğü veya Çevre ve Orman Bakanlığı ihtiyacında kullanılabilir veya kiraya verilmek suretiyle değerlendirilebilir. İzin amaç ve şartlarına uygun olarak faaliyet gösteren hak sahiplerinin izin süreleri; yer, bina ve tesislerin rayiç değeri üzerinden belirlenecek yıllık bedelle doksandokuz yıla kadar uzatılabilir. Bu durumda devir işlemleri uzatma süresi sonunda yapılır. Verilen izinler amaç dışında kullanılamaz." kuralı, aynı Kanunun Ek 5. maddesinde; "Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile orman alanlarından yararlanma karşılığı alınacak bedel miktarlarının tespiti ve tahsiline ilişkin hususlar, Orman Genel Müdürlüğü tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir." kuralına yer verilmiştir. Dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan (mülga) 30/11/2021 tarih ve 31675 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Kanununun 17 inci Maddesinin Üçüncü Fıkrasının Uygulanması Hakkında Yönetmeliğinde, Arazi izin bedeli: Verilen izinlerden orman idaresince alınacak kullanım bedeli, Bedel Artış Katsayısı (BAK): Her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı olarak tanımlanmış; "Bedellerin tespiti" başlığını taşıyan 8. maddesinin 1. fıkrasında, "Arazi izin bedeli; izin alanının metrekaresi, cari yıl ağaçlandırma birim metrekare bedeli, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan izin türü katsayısı (Ek-1), ekolojik denge katsayısı (Ek-2) ve il katsayısının (Ek-3) çarpımlarının sonucu.'' kuralına, 3. fıkrasında "Bu bedellerden arazi izin bedeli her yıl, diğer bedeller izin başlangıcında bir defaya mahsus defaten alınır." 6. fıkrasında "(6) Arazi izin bedeli izin başlangıç tarihi esas alınarak bildirime gerek kalmaksızın her yıl defaten tahsil edilir. Müteakip yıllara ait arazi izin bedeli BAK oranında artırılmak suretiyle tespit edilerek bildirime gerek kalmaksızın izin başlangıç tarihinde defaten tahsil edilir." 7. fıkrasında "Sonraki yıl bedellerinin peşin ödenmesinin talep edilmesi halinde, ödenmesi talep edilen yıllara ait bedeller ödemenin yapıldığı yıl bedeli üzerinden defaten tahsil edilebilir." kurallarına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava konusu ... tarih ve ... sayılı "Sonraki Yıl Bedellerinin Peşin Ödemesi" konulu Orman Genel Müdürlüğü Talimatının iptali istemi yönünden;Kanun hükümleri ile çeşitli idarelere mevzuat hükümlerinin somut olaya uygulanması konusunda yol göstermek veya mevzuat hükümlerini aydınlatmak/açıklamak amacıyla talimatname çıkarma yetkisi verilmiştir. İdarelerce çıkarılan talimatname ise çıkarılma amacına uygun olacak şekilde kanun ve yönetmeliklere uygun olarak düzenlenmesi gerekir. Mevzuat hükümlerine aykırı veya bu hükümleri genişletici şekilde talimatname çıkarılamaz.Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; orman sınırları içinde bulunan alanların savunma, ulaşım, enerji, haberleşme, su, atık su, petrol, doğalgaz, hava ayrıştırma, altyapı, katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesislerinin; baraj, gölet, sokak hayvanları bakımevi ve mezarlıkların; Devlete ait sağlık, eğitim, ve spor tesisleri ve bunlarla ilgili her türlü yer ve binanın yapılmasında kamu yararı ve zaruret olması halinde, gerçek ve tüzel kişilere bedeli mukabilinden Orman Kanunu kapsamında tahsis işlemlerine konu edilebileceği ve orman alanlarından yararlanma karşılığı alınacak bedel miktarlarının tespiti ve tahsiline ilişkin hususların, Orman Genel Müdürlüğü tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenleneceği anlaşılmıştır. Orman Kanunu kapsamında verilen izinlerden orman idaresince alınacak kullanım bedeli olan arazi izin bedelinin izin başlangıç tarihi esas alınarak her yıl bir defada izin sahibi tarafından ödeneceği, sonraki yıl bedellerinin peşin ödenmesinin talep edilmesi halinde ödemenin yapıldığı yıl bedeli üzerinden ödeneceğinin düzenlendiği görülmektedir. Arazi izin bedeli başlangıç tarihinin miladi yıl başlangıcı değil, iznin verildiği tarih olduğu açıktır.Dava konusu edilen Talimatnamede ise; orman bölge müdürlüklerinden gelen talepler üzerine uygulamada birliğin sağlanabilmesi için Orman Kanunu'nun 17/3 fıkrasına dayalı olarak verilen izinlerde sonraki yıl bedellerin peşin ödemesi ile ilgili olarak cari yıl vade tarihinden önce olmak üzere izin sahibi tarafından sonraki yıllara ait bedellerin bir kısmının veya tamamının cari yıl bedeli üzerinden peşin ödenmesinin talep edilmesi halinde ödemenin yapıldığı yıl bedeli üzerinden; izin bitim tarihine kadar yıl bedellerinin tamamının peşin ödenmemesi halinde, ödemenin yapıldığı yıl cari bedeli üzerinden yıllar itibarıyla BAK oranında artış yapılarak arazi izin bedelinin tahakkuk ve tahsilat yapılması gerektiği belirtilmiştir. 6831 sayılı Kanunu'nun 17/3. Maddesinin Uygulama Yönetmeliği ile gösteren idarenin, bu Yönetmelikte getirilen kuralları aşan nitelikte getireceği yeni düzenlemeleri de yine bu Yönetmelikle yapması, alt düzenleyici işlemlere bırakmaması gerekmektedir. Zira, genelge gibi alt düzenleyici işlemler kurallar hiyerarşisi gereği, dayandığı Yönetmelik hükümlerini genişletici değil, açıklayıcı hükümler içerebilirler.Bu durumda; Orman Kanunu'nun 17/3 fıkrasına dayalı olarak verilen izinlerde sonraki yıl bedellerinin peşin ödemesi ile ilgili olarak cari yıl vade tarihinden önce olmak üzere izin sahibi tarafından sonraki yıllara ait bedellerin bir kısmının veya tamamının cari yıl bedeli üzerinden peşin ödenmesinin talep edilmesi halinde ödemenin yapıldığı yıl bedeli üzerinden; izin bitim tarihine kadar yıl bedellerinin tamamının peşin ödenmemesi halinde, ödemenin yapıldığı yıl cari bedeli üzerinden yıllar itibarıyla BAK oranında artış yapılarak arazi izin bedelinin tahakkuk ve tahsilat yapılması gerektiği yönünde yeni bir şart düzenleyen talimatın Yönetmelikte bulunmayan yeni bir kriter düzenlemesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.Dava konusu ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Daire Başkanlığı işlemi yönünden ise; Dava dosyasında bulunan davalı Orman Genel Müdürlüğü tarafından ... tarihli ... sayılı Talimatında, orman bölge müdürlüklerinden gelen talepler üzerine uygulamada birliğin sağlanabilmesi için Orman Kanunu'nun 16, 17/3 ve 18 inci maddelerine dayalı olarak verilen izinlerde sonraki yıl bedellerin peşin ödemesi ile ilgili olarak cari yıl vade tarihinden önce olmak üzere izin sahibi tarafından sonraki yıllara ait bedellerin bir kısmının veya tamamının cari yıl bedeli üzerinden peşin ödenmesinin talep edilmesi halinde ödemenin yapıldığı yıl bedeli üzerinden; izin bitim tarihine kadar yıl bedellerinin tamamının peşin ödenmemesi halinde, ödeminin yapıldığı yıl cari bedeli üzerinden yıllar itibarıyla BAK oranında artış yapılarak arazi izin bedelinin tahakkuk ve tahsilat yapılması gerektiği hususunda Orman Bölge Müdürlüklerine talimat verildiği, davacı şirket tarafından ise ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile davalı idareye başvurarak, müteakip yıllar için yapılan peşin ödemelerin yapıldığı yıl olan 2022 yılı bedeli üzerinden kayıtlara alınması talep edildiği, Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı tarafından ise ... tarih ve ... sayılı işlemi ile ise müteakip yıllara ait arazi izin bedellerinin izin başlangıç tarihinde ödenmesi esas olduğundan 2022 yılı cari vade tarihinden sonra yapılan ödemenin Orman Genel Müdürlüğünün ... tarihli ... sayılı Talimatı gereği 2022 yılı bedeli üzerinden yapılmasının kabul edilemeyeceği ayrıca 2022 yıl cari yıl bedeli vade tarihinden sonra yapılan peşin ödemelerle ilgili olarak 2023 yılı BAK oranı (%122,93) arttırılarak hesap edilen fark bedeline ilişkin tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin yapılması gerektiği belirtilmiştir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca Orman Kanunu'nun 17/3 fıkrasına dayalı olarak verilen izinlerde sonraki yıl bedellerin peşin ödemesi ile ilgili olarak cari yıl vade tarihinden önce olmak üzere izin sahibi tarafından sonraki yıllara ait bedellerin bir kısmının veya tamamının cari yıl bedeli üzerinden peşin ödenmesinin talep edilmesi halinde ödemenin yapıldığı yıl bedeli üzerinden; izin bitim tarihine kadar yıl bedellerinin tamamının peşin ödenmemesi halinde, ödeminin yapıldığı yıl cari bedeli üzerinden yıllar itibarıyla BAK oranında artış yapılarak arazi izin bedelinin tahakkuk ve tahsilat yapılması gerektiğini düzenleyen talimatın Yönetmelikte bulunmayan yeni bir kriter düzenlemesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gibi ayrıca sonraki yıl bedellerinin bedel artış katsayısının belirlenmesi amacıyla 2023 yılı için (%122,93) oranının, 2022 yılında ödeme yapmak isteyen izin sahibin için uygulanamayacağı da açıktır. Bu nedenle dava konusu işlemin iptali gerekmektedir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. Dava konusu ... tarih ve ... sayılı "Sonraki Yıl Bedellerinin Peşin Ödemesi" konulu Orman Genel Müdürlüğü Talimatının dava konusu Orman Kanununun 17/3 maddesine dayalı olarak verilen izinlere ilişkin sonraki arazi izin bedellerinin peşin ödenmesine ilişkin kısmının İPTALİNE,2. ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Daire Başkanlığı işleminin İPTALİNE,3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/12/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY: (X)- Dava; davacı tarafından, arazi izin bedellerinde, cari yıl bedeli vade tarihinden önceki izinlerle ilgili yapılan peşin ödemelerde artış oranı uygulanmayacağı, vade tarihinden sonra yapılan peşin ödemelerin artış oranı uygulanarak tahakkuk ettirileceği, müteakip yıllar için yapılan peşin ödemelerin, yapıldığı yıl olan 2022 yılı bedeli üzerinden kayda alınmasına ilişkin olarak tesis edilen ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Daire Başkanlığı işlemi ile; anılan işlemin dayanağını teşkil eden ... tarih ve ... sayılı "Sonraki Yıl Bedellerinin Peşin Ödemesi" konulu Orman Genel Müdürlüğü Talimatının iptalin iptali istemiyle açılmıştır.Dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan (mülga) 30/11/2021 tarih ve 31675 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Kanununun 17 INCİ Maddesinin Üçüncü Fıkrasının Uygulanması Hakkında Yönetmeliğinde, Arazi izin bedeli: Verilen izinlerden orman idaresince alınacak kullanım bedeli, Bedel Artış Katsayısı (BAK): Her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı olarak tanımlanmış; "Bedellerin tespiti" başlığını taşıyan 8. maddesinin 1. fıkrasında, "Arazi izin bedeli; izin alanının metrekaresi, cari yıl ağaçlandırma birim metrekare bedeli, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan izin türü katsayısı (Ek-1), ekolojik denge katsayısı (Ek-2) ve il katsayısının (Ek-3) çarpımlarının sonucu.'' kuralına, 3. fıkrasında "Bu bedellerden arazi izin bedeli her yıl, diğer bedeller izin başlangıcında bir defaya mahsus defaten alınır." 6.fıkrasında " (6) Arazi izin bedeli izin başlangıç tarihi esas alınarak bildirime gerek kalmaksızın her yıl defaten tahsil edilir. Müteakip yıllara ait arazi izin bedeli BAK oranında artırılmak suretiyle tespit edilerek bildirime gerek kalmaksızın izin başlangıç tarihinde defaten tahsil edilir." 7. fıkrasında " Sonraki yıl bedellerinin peşin ödenmesinin talep edilmesi halinde, ödenmesi talep edilen yıllara ait bedeller ödemenin yapıldığı yıl bedeli üzerinden defaten tahsil edilebilir." kurallarına yer verilmiştir. Arazi izin bedelinin izin başlangıç tarihi esas alınarak her yıl def'aten izin sahibi tarafından ödeneceği, sonraki yıl bedellerinin peşin ödenmesinin talep edilmesi halinde ödemenin yapıldığı yıl bedeli üzerinden def'aten ödeneceğinin düzenlendiği; arazi izin bedeli başlangıç tarihinin miladi yıl başlangıcı değil, iznin verildiği tarih olduğu anlaşılmaktadır. Müteakip yıllar için de iznin yenilendiği tarih itibarıyla ödenmesi gerektiği, müteakip yıllar izin bedellerinin peşinen ödenmesinin istenilmesi halinde cari yıl için vade tarihi olan tarihte ödenmesi halinde peşin ödeme indiriminden yararlanılacağı açıktır. Bu durumda, peşin ödeme indirimi suretiyle ulaşılmak istenen amacın gerçekleşmesine, işin niteliği itibariyle hukuken imkan bulunmadığı sonucuna varılmaktadır. Cari yıl izninin başlangıç tarihinden sonra yapılan o yıla ait ödemeler vadesinde ödenen bir ödeme değil vadesinden sonra yapılan bir ödeme niteliğindedir. Dolayısıyla sonraki yıllara ilişkin ödemenin, cari yıl izin başlangıç tarihinde yapılması halinde ödemenin peşin ödeme olduğu, bu tarihten sonra yapılan ödemenin ise peşin ödeme olmayacağı açıktır. 542 sıra no'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde 2022 yılı için Yeniden Değerleme Oranı %122,93 olarak tespit edildiği ve 2023 yılı BAK oranının ise tebliğ uyarınca %122,93 olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Arazi izin bedelinin iznin başlangıç tarihi esas alınarak her yılı BAK oranında artırılmak suretiyle tahsil edileceği düzenlendiğinden ve bu durumda; vade tarihinden sonra yapılan ödemelerde temerrüde düşüleceğinden, ancak, bu tarihten önce ki bir takvim yılı içinde yapılan ödemelerde, peşin ödeme olarak kabul edilip ,BAK oranının uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Daire Başkanlığı işlemi ile işlemin dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü talimatında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle aksi yönde verilen çoğunluk kararına katılmıyoruz.