1. asliye ticaret mahkemesinde görülen ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında, traktör bedeli fazla ödeme iddiasına ilişkin gerekçeli karar.

1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında, traktör bedeli fazla ödeme iddiasına ilişkin gerekçeli karar.

Özet: Davacı, davalıdan satın aldığı traktör için 714.000 TLlik faturayı aşan 51.620 TL fazla ödeme yaptığını iddia ederek bu tutarın iadesi amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ederken; davalı, traktör bedelinin iki fatura (714.000 TL ve 46.002,50 TL) ile toplam 760.000 TL olduğunu, dolayısıyla fazla ödeme iddiasının gerçeği yansıtmadığını savunmuş, mahkemece banka kayıtları incelenip davacının ticari defterlerini sunmaması üzerine bilirkişi incelemesi yapılmazken, davacının şikayeti üzerine vergi dairesinin ilk faturayı usul yönünden doğru, ikinci faturayı ise mal tesliminden sonra düzenlenmiş kabul ettiği anlaşılmıştır.

T.C. ........... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/837 Esas - 2026/20

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

...........

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/837 Esas

KARAR NO : 2026/20

.............x

....................x

........................x

.....................................x

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 12/12/2024

KARAR TARİHİ : 13/01/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 16/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıdan satın aldığı traktör için davalı tarafça tanzim edilen 30/11/2022 tarih ve 714.000-TL tutarındaki fatura bedeline karşılık ............ Bankası'ndan kullandığı kredi ile 23/12/2022 tarihinde davalının hesabına 535.000-TL ödediğini, ayrıca kendisine ait ............ Bankası hesabından davalı firmanın başka bir banka hesabına 179.000-TL ve 51.620-TL ödeme yaptığını, ödemeler toplamının fatura bedelinden fazla olduğunu, müvekkilinin traktör bedeli için 51.620-TL fazla ödeme yaptığını, bu durumun fark edilmesi üzerine bu tutarın iadesi için ........... 4. Noterliğinin 03/02/2023 tarih ve 2508 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile karşı tarafa ihtar çekildiğini, davalının fazla ödemeyi iade etmediğini, iadenin sağlanamaması üzerine ........... 1. Genel İcra Dairesi'nin 2024/75894 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, takibin davalının itiraz etmesi üzerine durduğunu iddia ederek takip dosyasına yönelik itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, icra takibine konu alacak tutarı üzerinden %20 oranından az olmamak kaydıyla hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı cevap dilekçesinde; davacının müvekkilinden satın aldığı traktör bedelinin 760.000-TL olduğu, müvekkilinin satışa ilişkin olarak önce 30/11/2022 tarihinde 714.000-TL tutarında fatura kestiğini, davacının ödemeleri tamamlamasından sonra 07/02/2023 tarihinde 46.002,50-TL tutarında fatura kestiğini, ikinci faturada 30/11/2022 tarihli faturaya istinaden düzenlendiği hususunun şerh düşüldüğünü, davacının fazla ödeme iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savunarak davanın reddi ile %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

YAPILAN YARGILAMA, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KANAAT:

Dava ticari nitelikteki satış sözleşmesinden doğan faturaya dayalı alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce tensip zaptı düzenlenerek bildirilen deliller toplanmış, dava dilekçesinde bildirilen ödemeler ilgili bankadan müzekkere ile getirtilmiş, dava miktar itibariyle basit yargılama usulüne tabi olduğundan duruşma günü tayin edilmiştir.

Davaya konu ........... 1. Genel İcra Dairesi'nin 2024/75894 Esas sayılı dosyası tensip zaptının 4 numaralı ara kararına istinaden Uyap üzerinden istenilerek bir sureti dava dosyası arasına alınmıştır. Dosyanın incelenmesinden; takibin 51.620-TL asıl alacak, 50.300-TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 101.920-TL üzerinden başlatıldığı, takip talebinin borçluya gönderilen ödeme emri ile uyumlu olduğu, borçlunun 7 günlük itiraz süresi içinde borca tüm fer'ileriyle birlikte itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin icra müdürlüğü tarafından durdurulduğu görülmektedir.

Taraf vekilleri ön inceleme duruşmasında hazır bulunmuş, dava ve cevap dilekçesindeki iddia ve savunmalarını tekrar etmişlerdir. Davacı tarafın dava açmadan önce usulüne uygun şekilde arabuluculuk yoluna başvurduğu, tarafların anlaşamadığına dair son tutanak aslının dosyaya ibraz edildiği, davanın 1 yıllık hak düşürücü süresi içinde içinde açıldığı, Mahkememizin görevli ve yetkili olduğu, dava şartlarının sağlandığı anlaşılmış, taraflar arasındaki uyuşmazlık noktaları belirlenerek, sulh olunamaması üzerine davanın esasına girilmiştir.

Davacı taraf tensip zaptının 4 numaralı ara kararı ile kendisine tayin edilen kesin süre içinde ticari defterlerini bildirmemiş olup, bu ara karardaki ihtar ve uyarılara göre davacı taraf bu delilden vazgeçmiş sayılmaktadır. Dolayısıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmamıştır.

Celse arasında davacı tarafça davalı hakkında davaya konu faturalar nedeniyle şikayette bulunduğuna dair dosyaya beyan sunulmuş olup, ........... CBS Vergi Suçları Soruşturma Bürosu'na müzekkere yazılmış, gelen cevabi yazıdan soruşturma dosyasının Gelir İdaresi Başkanlığı'na gönderildiği anlaşılmış, şikayetin akıbeti müzekkere ile Gelir İdaresi Başkanlığı'na sorulmuştur. Gelen cevabi yazıdan vergi dairesi tarafından 30/11/2022 tarihli faturanın usul yönünden doğru olduğu kanaatine varıldığı, malın tesliminden sonra düzenlenen 07/02/2023 tarih ve 46.002,50-TL tutarındaki faturanın malın teslimi veya hizmetin ifasından itibaren 7 gün içinde düzenlenmediği gerekçesiyle usulsüzlük cezası kesildiği anlaşılmıştır.

Bankadan getirtilen dekontlara göre davacı davalıya;

-23/12/2022 tarihinde 529.382,50-TL,

-27/12/2022 tarihinde 179.000-TL,

-27/12/2022 tarihinde 51.620-TL ödeme yapmıştır. Toplam ödeme tutarı 760.002,50-TL'dir.

Dosya kapsamındaki 30/11/2022 tarihli 714.000-TL tutarlı faturada traktör bedeline ilişkin olduğu hususu ve satışa konu traktörün motor, şasi no, marka, model bilgisi ve teknik özellikleri yazmaktadır. Davacının itiraz ettiği 07/02/2023 tarihli 46.002,50-TL tutarlı faturada 30/11/2022 tarihli fatura bedeline ek olarak düzenlendiği hususu yazmaktadır. Dava dilekçesinin ekinde sunulan davalı şirketin kaşesini ve imzasını taşıyan " proforma fatura" isimli 30/11/2022 tarihli belgede traktörün anahtar teslim fiyatı 714.000-TL olarak yazmakta olup, bu belgedeki traktör bilgileri faturada yazan bilgiler ile örtüşmektedir.

Bilindiği üzere itirazın iptali davalarında ispat yükü kural olarak davacı tarafa aittir. Davacı taraf satışa ilişkin fazla ödeme yaptığını usulüne uygun delillerle ispat etmekle yükümlüdür. Davacının yaptığı ödeme tutarları ile ilgili olarak taraflar arasında bir ihtilaf yoktur. Kaldı ki ödemeler banka kanalı ile yapılmış olup, her iki tarafta bu ödemelerin traktör bedeline ilişkin olduğu konusunda mutabıktır. İhtilaf satış bedeline ilişkindir. Davalı taraf traktör bedeli adı altında ilk olarak 30/11/2022 tarih ve 714.000-TL tutarlı faturayı düzenlemiştir. Davacının bu faturaya ilişkin bir itirazı yoktur. Davalı daha sonra bu faturaya ek olarak 07/02/2023 tarih ve 46.002,50-TL tutarındaki faturayı düzenlemiş olup davacının itirazı bu faturaya ilişkindir. İlk düzenlenen faturadaki tutarın satış bedelinin bir kısmına ilişkin olduğuna dair bir ibare yoktur. Sözleşme konusu olan emtia traktör olup, malın niteliği gereğince teslimin tek seferde yapılması gerekir. Yani birden fazla teslim söz konusu olamayacağından davalı taraf iki ayrı fatura kestiyse bunun belgesini ortaya koymakla yükümlüdür. Dosya kapsamında satış bedelinin 714.000-TL'den daha fazla olduğuna dair delil bulunmamasına göre davalının satış bedelinin 760.000-TL olduğuna dair savunması izaha muhtaç kalmıştır. Anılan gerekçe ile traktör bedelinin 714.000-TL olarak kabul gerekmiştir. Davacı bu tutarı aşan 46.002,50-TL tutarındaki ödemenin iadesini isteyebilecektir. Gelinen aşamada davacının icra takibine konu ettiği asıl alacağı dosya kapsamıyla kısmen sübut bulmuştur.

Davacının işlemiş faize yönelik talebinin değerlendirilmesine gelince; davacının icra takibinden önce davalıya TTK. 18 Maddesi hükmüne göre temerrüde düşürdüğüne dair dosya kapsamında delil bulunmamasına, noter kanalıyla davalıya gönderilen ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiğine dair belgenin dosyaya sunulmamış olmasına ve ispat yükünün davacıda olmasına göre işlemiş faiz istemi yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacının icra inkar tazminatı talebi değerlendirildiğinde alacak likit olup takibe yönelik itiraz haksız olduğundan İcra ve İflas Kanunu'nun 67/2 maddesi hükmü uyarınca kabul edilen tutar üzerinden hesaplanacak %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.

Reddedilen tutar üzerinden davalının kötü niyet tazminatına yönelik talebi değerlendirildiğinde; davacı her ne kadar kabul edilen tutarı aşan kısım yönünden icra takibinde haksız ise de kötü niyetli olduğuna dair delil bulunmadığından İcra ve İflas Kanunu'nun 67/2 maddesindeki şartların sağlanmadığı kanaatine varılmış, bu talebin reddine karar vermek gerekmiştir.

Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davanın kısmen kabul, kısmen reddine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

1-Davanın kısmen kabulü ile; ........... 1. Genel İcra Dairesi'nin 2024/75894 Esas sayılı dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın 46.002,50-TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin bu tutar için aynı şartlarda devamına, fazlaya dair istemin reddine,

2-Kabul edilen tutar üzerinden (46.002,50-TL) hesaplanan %20 oranında icra inkar tazminatının (9.200,50-TL) davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

3-İİK 67.maddesindeki şartlar sağlanmadığından reddedilen tutar üzerinden kötü niyet tazminatı verilmesine yönelik talebin reddine,

4-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 3.142,43-TL olduğundan, peşin alınan 427,60-TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.714,83-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,

5-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin kabul ret oranına göre hesaplanan 1.624,68-TL'sinin davalıdan, geri kalan 1.975,32-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,

6-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

7-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00-TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

8-Davacı tarafından yatırılan 916,00-TL harç toplamı ile 80,00-TL posta, tebligat ücreti olmak üzere toplam 996,00-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan 449,49-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

9-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ........... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/01/2026