Danıştay 8. Daire, aile hekimliği uzmanlık eğitiminde zorunlu rotasyonlara katılmama nedeniyle ilişiğin doğrudan kesilmesinin, mevzuatta öngörülen aşamalı usul işletilmediğinden hukuka aykırı olduğuna hükmetti.
Özet: Bir aile hekiminin rotasyon eğitimlerine katılmaması nedeniyle uzmanlık öğrenciliğinin sonlandırılmasına ilişkin işlemin, ilgili mevzuatta doğrudan ilişiğin kesilmesine yönelik bir düzenleme bulunmadığı, aksine başarısızlık durumunda eğitimin tekrarlanması veya program değişikliği gibi aşamalı bir sürecin işletilmesi gerektiği ve bu usule uyulmadığı gerekçesiyle hukuka aykırı bulunarak iptal edildiği, alt mahkeme kararlarının bu yönde olduğu bir davadır.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2025/4406Karar No : 2025/10319 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALILAR): 1) ... ValiliğiVEKİLİ : Av. ... 2) ... ÜniversitesiVEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Sakarya ili, ... ilçesi, Aile Sağlığı Merkezinde Aile Hekimi olarak görev yapmakta olan ve aynı zamanda Sakarya Üniversitesi... Bölümü... Ana Bilim Dalı'nda Sözleşmeli Aile Hekimi statüsünde uzmanlık eğitimi alan davacı tarafından, uzmanlık eğitiminin sonlandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararın iptali istenilmektedir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacının 2023 yılında kendisine planlanan rotasyon eğitimlerine katılmadığı ve bu hususta taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı açıksa da, davalı idarenin işleminde gerekçe olarak öne sürdüğü dayanak mevzuatta zorunlu rotasyon eğitimlerine katılmama halinde doğrudan öğrencilik ile ilişiğin kesileceğine yönelik herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, bunun aksine rotasyon eğitiminden kaynaklı olarak ilişiğin kesilmesi için eğitimin başarısız sayılmasından sonra iki kez tekrarlanması rağmen başarısız sayılması halinde öğrencilikle ilişiğin kesileceğinin düzenlendiği, dolayısıyla rotasyon eğitimine katılmama halinde bu eğitimin tekrarlanması yaptırımının olaya kıyasen uygulanması gerektiği kanaatine varıldığından, davalı idarece ilgili mevzuat hükmü kıyasen uygulanmak suretiyle davacının rotasyona katılmama halinin rotasyon eğitiminden başarısız sayılma olarak kabul edilmek ve mevcut sürenin de uzmanlık eğitimine eklenmesi suretiyle rotasyon eğitiminin tekrarlanması gerekirken bunun aksine olacak şekilde mevzuatta yer almayan gerekçelere dayanılarak davacının uzmanlık öğrenciliği ile ilişiğinin kesilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Mevzuat bir bütün olarak değerlendirildiğinde, ilk eğitime katılmayan öğrenci ile ilgili olarak gerekli tutanaklar tutulduktan sonra eğitim dönemi sonunda başarısız sayılması yolunda işlem tesisi ile yeni eğitim programının bildirilmesi üzerine yeniden programa katılmayan öğrenci hakkında tekrar tutanak tutulup eğitim dönemi sonunda başarısız sayılma işlemi tesis edildikten sonra mevzuatta belirtildiği şekilde bu kez bağlı olduğu kurum veya programın değiştirilmesi yoluna gidilerek aynı usulün yeni eğitim kurumu veya yeni programında da işletilmesinden sonra ilişiğinin kesilmesi gerektiği, ancak dosyadaki bilgi ve belgelerden, mevzuatta belirtilen usulün işletilmediği, üst üste iki tutanak tutulduktan sonra davacının başarısız sayıldığı, mevzuatta belirtilen usule uyulmaksızın tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Mevzuatta zorunlu rotasyon eğitimlerine katılmama halinde doğrudan öğrencilik ile ilişiğin kesileceğine yönelik herhangi bir düzenleme bulunmadığı anlaşıldığından temyize konu Kararın gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:MADDİ OLAY : Sakarya ili, ... ilçesi, Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi olarak görev yapan davacının, 1219 sayılı Kanun'un geçici 9. maddesi kapsamında 2018 yılı Ağustos ayından itibaren aile hekimliği uzmanlık eğitimi öğrencisi olduğu, Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Eğitim Planlama Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı işlemi ile 2023 yılında kendisine bildirilen rotasyon eğitimlerine katılmamasından bahisle uzmanlık öğrenciliğiyle ilişiğinin kesilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.İLGİLİ MEVZUAT : 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun geçici 9. maddesinde (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle); "1/1/2020 tarihine kadar, 24/11/2004 tarihli ve 5258 sayılı Kanun hükümlerine göre sözleşmeli aile hekimi olarak çalışmakta olanlar, tıpta uzmanlık sınavı sonuçlarına göre, merkezi yerleştirmeye tabi olmaksızın, Tıpta Uzmanlık Kurulunca belirlenen esaslar çerçevesinde aile hekimliği uzmanlık eğitimi yapabilir. Bu eğitim uzaktan ve/veya kısmî zamanlı eğitim metotları da uygulanmak suretiyle yapılabilir ve en az altı yılda tamamlanır. Eğitim süresince aile hekimliği sözleşmesi devam eder. Uzmanlık eğitimi ile beraber aile hekimliği hizmetlerinin yürütülmesine, ilgililere ve eğitim sorumlularına ödenecek ücretlere ilişkin usûl ve esasları 5258 sayılı Kanunun 8 inci maddesine göre hazırlanan yönetmeliklerle belirlenir. Bu maddeye göre yapılacak aile hekimliği uzmanlık eğitiminde çekirdek eğitim müfredatının ve rotasyonların uygulanması ve eğitimin şekli ile sair hususlar Tıpta Uzmanlık Kurulunca belirlenir..." hükmü yer almaktadır.Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı; tıp ve diş hekimliği alanlarında uzmanlık eğitimi, uzmanlık belgelerinin verilmesi ve Tıpta Uzmanlık Kurulunun çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir. Bu Yönetmelik; Tıpta Uzmanlık Kurulu ile tıp ve diş hekimliği alanlarında eğitim vermeye yetkili kurum ve uzmanlık eğitimi ile ilgili programları ve kişileri kapsar.", "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (m) bendinde; "Rotasyon: Uzmanlık öğrencisinin uzmanlık eğitimi süresi içerisinde, kendi uzmanlık dalı dışındaki diğer uzmanlık dallarında Kurul tarafından belirlenen ve tamamlanması zorunlu olan eğitimi", "Uzmanlık eğitiminde devamlılık ve kurum değiştirme" başlıklı 16. maddesinde; "Bu maddede belirtilen haller dışında uzmanlık eğitiminin kesintisiz sürdürülmesi şarttır. Askerlik hizmeti, doğum sonrası ücretsiz izin gibi kanunen kabul edilen mazeret halleri ile mücbir sebepler haricinde herhangi bir sebeple eğitime ara verenler veya kendi isteği veya fiiline bağlı olarak uzmanlık eğitimi sona erenler aynı programa devam edemez...", "Uzmanlık ana ve yan dalları ile eğitim süreleri ve rotasyonlar" başlıklı 18. maddesinin 5. fıkrasında; "Kurul tarafından belirlenip ilan edilen tamamlanması zorunlu rotasyon eğitimleri, eğitim süreleri tamamlandığında o rotasyon ile ulaşılması istenilen hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığı yönünden rotasyon eğitimini veren eğiticiler tarafından değerlendirilir. İstenilen hedeflere ulaşıldığı hallerde rotasyon eğitiminde yeterlilik elde edilmiş olur; aksi durumda yetersizlik nedeniyle rotasyon eğitimi tekrarlanır ve bu süre uzmanlık eğitimi süresine eklenir. Tekrarlanan rotasyon eğitiminde de yetersizlik durumunda başka bir kurumda rotasyon eğitimi son kez tekrarlanır ve süresi uzmanlık eğitimi süresine eklenir. Bunda da yetersizlik alan uzmanlık öğrencisinin uzmanlık öğrenciliği ile ilişiği kesilir. Bunlardan tekrar uzmanlık eğitimine giriş sınavına girip uzmanlık eğitimine başlayanlar hakkında 16 ncı madde hükümlerine göre işlem yapılır." hükümlerine yer verilmiştir.Sözleşmeli Aile Hekimlerine Verilecek Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi Usul ve Esasları'nın 13. maddesinde; "Uzmanlık eğitimi kapsamında yapılacak rotasyonlara görevlendirme işlemleri eğitim kurumunun belirlediği takvim çerçevesinde yapılacak olup halk sağlığı müdürlükleri tarafından ÇKYS’ye kaydedilecektir.", 20. maddesinde ise; "SAHU kontenjanlarına yerleştirilen ve eğitime başlayan aile hekimleri kendi aile hekimliği birimlerinde çalışmaya devam edecek olup, eğitimleri boyunca uzmanlık eğitiminin bir parçası olan ve TUK kararı ile alan ve süreleri belirlenen rotasyonlara katılmak üzere geçici olarak aile hekimliği birimlerinden ayrılacaklardır. Bu eğitimde rotasyona ayrılan süre bir eğitim yılında 6 ayı geçmeyecek şekilde eğitim sorumlusu tarafından düzenlenecektir." düzenlemeleri yer almaktadır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemelerinde; sözleşmeli aile hekimi olarak çalışmakta olanların, tıpta uzmanlık sınavı sonuçlarına göre, merkezi yerleştirmeye tabi olmaksızın, Tıpta Uzmanlık Kurulunca belirlenen esaslar çerçevesinde aile hekimliği uzmanlık eğitimi yapabileceği, bu eğitimin planlamasının Tıpta Uzmanlık Kurulu (TUK) tarafından yapılacağı, TUK tarafından belirlenen eğitimin bir parçası olarak alan ve süreleri belirlenen rotasyon eğitimlerine katılınmasının zorunlu olduğu, bu eğitimlere katılmak üzere ilgili aile hekimlerinin kendi aile hekimliği birimlerinden geçici görevlendirmelerle ayrılacakları, tamamlanması zorunlu rotasyon eğitimi sürelerinin tamamlanması sonucu o rotasyon ile ulaşılması istenilen hedeflere ulaşılmaması durumunda rotasyon eğitimin başarısız sayılacağı ve eğitimin tekrarlanacağı ve bu sürenin uzmanlık eğitimi süresine ekleneceği, tekrarlanan rotasyon eğitiminde de yetersizlik durumunda başka bir kurumda rotasyon eğitimi son kez tekrarlanacağı ve geçen sürenin uzmanlık eğitimi süresine ekleneceği, bunun sonunda da yetersizlik alan uzmanlık öğrencisinin uzmanlık öğrenciliği ile ilişiğinin kesileceği, tıpta uzmanlık eğitiminin temel prensibinin kesintisiz sürdürülmesinin olduğu, ancak askerlik hizmeti, doğum sonrası ücretsiz izin gibi kanunen kabul edilen mazeret halleri ile mücbir sebepler haricinde herhangi bir sebeple eğitime ara verenlerin aynı eğitime devam edemeyecekleri anlaşılmaktadır.Uyuşmazlıkta; idare tarafından davacının zorunlu rotasyon eğitimi kapsamında ilk kez Eylül/2023 döneminde Göğüs Hastalıkları Kliniğinde görevlendirildiği, bu eğitime katılmaması üzerine Ekim/2023 döneminde Deri ve Zührevi Hastalıkları Kliniğinde görevlendirildiği, ancak davacının kesintisiz bir şekilde sürdürmesi gereken tıpta uzmanlık eğitimine geçerli bir mazeret ve mücbir sebep halini ileri sürmeksizin katılmadığı hususunun sabit olduğu ve bu durumun da Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin 16. madde hükmü gereği eğitimiyle ilişiğinin kesilmesi sonucunu doğuracağı anlaşılmaktadır. Bu durumda, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,4. Kesin olarak 24/12/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.KARŞI OY :(X-) Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.