Danıştay, K1 yetki belgeli ticari yük aracıyla ücretli yolcu taşımacılığı iddiası üzerine verilen trafikten men ve para cezasının hukuka uygunluğunu temyiz yoluyla inceliyor.
Özet: Bir araç sahibi ve sürücüsünün, K1 yetki belgesi ve ticari yük nakli ruhsatına sahip aracıyla, hizmet sözleşmesi kapsamında eşya taşıdığı iddiasıyla, izinsiz yolcu taşımacılığı yaptığı gerekçesiyle uygulanan trafikten men ve idari para cezalarına itiraz ettiği davada, ilk derece mahkemesi cezaları iptal ederken, Bölge İdare Mahkemesi, araçtaki bir yolcunun ücretli taşımacılık yapıldığına dair beyanı ve aracın şehir içinde yük taşıma izin belgesinin olmaması nedeniyle cezaları hukuka uygun bulup davayı reddetmiştir; karar temyiz aşamasındadır.
Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/4070 E.  ,  2025/6224 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4070
Karar No : 2025/6224
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACILAR): 1- ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı ... adına kayıtlı ... plakalı araçla, ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü diğer davacı ...'e 9.125,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, davacıların ... Ajansına ait bir takım ekipmanların taşınması için "..." ve "..." firması adına söz konusu ajans ile hizmet sözleşmesi imzaladığı ve buna ilişkin sevk irsaliyesinin dosyaya sunulduğu, davacı ...'in yurt içinde ticari eşya taşımacılığı yapmak üzere ilgili idarece verilen K1 yetki belgesinin olduğu, ayrıca dava konusu aracın ruhsatında kullanım amacı olarak "yük nakli-ticari" ibaresinin bulunduğu, davacılar tarafından, ticari eşya taşımacılığı yapmak üzere ilgili idarece verilen K1 yetki belgesine istinaden hizmet sözleşmesinde belirtilen edimin ifası için ticari amaçla eşya taşımacılığı yapıldığı, nitekim dava konusu aracın ruhsatında kullanım amacı olarak "yük nakli-ticari" ibaresinin bulunduğu, dolayısıyla söz konusu taşımacılığın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-a maddesinde yer verilen "çalışma izni olmadan yolcu taşımacılığı yapmak" fiili kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından dava konusu trafikten men işlemi ile para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince aracın yurt içinde ticari eşya taşımacılığı yapmak üzere Ulaştırma ve Altyapı bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü'nce verilen K1 yetki belgesinin olduğu, ayrıca dava konusu aracın ruhsatında kullanım amacı olarak "yük nakli-ticari" ibaresinin bulunduğu dolayısıyla söz konusu taşımacılığın "çalışma izni olmadan yolcu taşımacılığı yapmak" fiili kapsamında değerlendirilemeyeği dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş ise de; trafik denetleme ekiplerince 23/03/2022 tarihinde davacılardan ...'e ait araç durdurularak denetime tabi tutulduğu, denetim sırasında tutulan tutanakta, araçta yolcu olarak bulunan ...'in "... plakalı aracın yolcusuyum. Araca Maslak'tan bindim. ...'ya gidecektik. Yolculuk ücreti 190,00-TL verecektim" beyanına yer verildiği yolcunun tutanağı imzaladığı, araç sürücüsü olan diğer davacı ...'in ise imzadan imtina ettiği anlaşıldığı, yurt içinde ticari eşya taşımacılığı yapmak üzere ilgili idarece verilen K1 yetki belgesi bulunan aracın İstanbul sınırları içersinde yük taşımacılığı yapabilmesi amacıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi Karayolu Yük Taşıma Yönergesi uyarınca verilmiş “Yük Taşıma Aracı Güzergâh Kullanım İzin Belgesi” bulunmadığı, diğer yandan araçta bulunan yolcunun ticari amaçla ücret karşılığında yolcu taşımacılığı yapıldığı yolunda imzalı yazılı beyanının alınmış olması karşısında trafikten yasaklanan araç ile ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı hususunun açıkça tespit eden tutanağa rağmen davacıların ileri sürdüğü hizmet sözleşmesi kapsamında eşya taşımacılığı yapıldığı yolundaki iddialara itibar edilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle, ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı araçtaki yolcunun beyanıyla açık bir şekilde belirlenen aracın trafikten yasaklanmasında ve sürücüsüne idari para cezası uygulanmasına dair işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacılar tarafından, davalı idare ekipleri tarafından düzenlenen tutanağın Kabahatler Kanununa aykırı olarak düzenlendiği, aleyhlerinde uygulanan idari işlemin usule uygun düzenlenmediği, korsan taşımacılık yapıldığından bahisle uygulanan idari işlemin hukuka aykırı olduğu, uygulanan işlemlerin iptali gerektiği, kendilerine gerekli olduğu bildirilen tüm belgeleri temin ettikleri, usul ve hukuka aykırı bir şekilde gerekçesiz olarak verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 26/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Davacı ... adına kayıtlı ... plakalı araçla, ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü diğer davacı ...'e 9.125,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; dava konusu ... pkalaı davacı ... adına kayıtlı, ticari-yük nakli hususunda kullanım amacı olan, ... tafından alınmış 18/07/2019-18/07/2024 tarihleri arasında geçerli ve ... sayılı K1 yetki belgesi taşıt kartı bulunduğu görülmekle, Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3 - a) maddesinin ihlal edilmediği anlaşıldığından ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; usul ve hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığından, bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.