Danıştay 9. Daire, İstanbul altyapı ihalesi damga vergisi iadesi talebinde İYUK m.10 kapsamında doğrudan dava açılmasında idari merci tecavüzü olup olmadığına ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Davacılar, üstlendikleri yol ve altyapı işine dair ödedikleri damga vergisinin tecil faiziyle birlikte iadesi için vergi dairesine yaptıkları başvurunun zımnen reddi üzerine iptal davası açmıştır. Alt dereceli mahkemeler, vergi iadesi talebinde doğrudan dava açılmadan önce Vergi Usul Kanunundaki düzeltme-şikayet yolunun kullanılması gerektiğini belirterek, idari merci tecavüzü nedeniyle dosyayı Gelir İdaresi Başkanlığına devretmiştir. Temyiz eden davacılar ise davanın İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesi kapsamında açıldığını ve usulde bir eksiklik olmadığını ileri sürerek mahkeme kararlarının bozulmasını istemektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YDOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2025/1630 Karar No : 2025/4464TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... İnşaat Sanayi Turizm ve Ticaret Anonim Şirketi 2- ... İnşaat Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarlığı - ... (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: İstanbul Büyükşehir Belediyesince ihalesi gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "İstanbul Geneli Yol , Kavşak ve Altyapı İşi”ni yüklenen davacılar tarafından, bu işe ilişkin olarak imzalanan sözleşme üzerinden ödenen damga vergisinin hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi talebiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve ödenen verginin hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; sözleşme damga vergisinin iadesi istemiyle Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedildiğinden, anılan red kararına karşı şikayet yoluyla Gelir İdaresi Başkanlığı'na müracaat edilmesi gerekirken, ortada usulüne uygun olarak yapılmış şikayet yoluyla müracaat olmaksızın doğrudan dava açıldığı anlaşıldığından, davada idari merci tecavüzü bulunduğu için açılan davada merciine tevdi kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunununn 15/1-e. maddesi uyarınca dava dilekçesi ve eklerinin Gelir İdaresi Başkanlığı'na tevdiine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davanın 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun düzeltme-şikayet hükümlerine göre değil, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında açıldığı, ihalenin yerli ve yabancı isteklilerin katılımına açık ve uluslararası ihale niteliğinde olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE:MADDİ OLAY: İstanbul Büyükşehir Belediyesince ihalesi gerçekleştirilen... ihale kayıt numaralı "İstanbul Geneli Yol , Kavşak ve Altyapı İşi”ni yüklenen davacılar tarafından, bu işe ilişkin olarak imzalanan sözleşme üzerinden ödenen damga vergisinin hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi talebiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve ödenen verginin hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.İLGİLİ MEVZUAT:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesinde, ilgililerin, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri; otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri, otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse, ilgilinin bu cevabı istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebileceği, bu takdirde dava açma süresinin işlemeyeceği; ancak, bekleme süresinin başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemeyeceği, dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün (vergi davalarında otuz gün) içinde dava açabilecekleri belirtilmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Dosyanın incelenmesinden; İstanbul Büyükşehir Belediyesince ihalesi gerçekleştirilen... ihale kayıt numaralı "İstanbul Geneli Yol , Kavşak ve Altyapı İşi”ni yüklenen davacılar tarafından, bu işe ilişkin olarak 10/08/2015 tarihinde noter nezdinde imzalanan sözleşme için 1.702.138,60-TL damga vergisinin ödendiği, davacılar tarafından 18/03/2024 tarihinde Beşiktaş Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne başvuruda bulunarak ödenen bu verginin hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıdaki düzenlemelere göre; ilgililer İdari Yargılama Usulü Kanunu 10. madde uyarınca, "idari davaya konu olabilecek idari işlem tesis ettirmek amaçlı" yaptıkları müracaatlara, zımnen veya açık olarak verilen ret yanıtlarına karşı aynı yasanın 7. maddesinde belirtilen 30 günlük dava açma süresi içerisinde Vergi Mahkemesinde dava açabileceklerdir.Vergi Mahkemesince, davacılar tarafından yapılan başvurunun düzeltme talebi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılarak, bu kapsamda davacılar tarafından yapılan başvurunun reddi üzerine, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 124. maddesi gereğince şikayet yoluyla Gelir İdaresi Başkanlığı'na müracaat edilmesi gerektiğinden bahisle dava dilekçesinin merciine tevdii edilmesine karar verilmiş ve anılan karara yönelik davacı tarafından yapılan istinaf başvurusu Bölge İdare Mahkemesince reddedilmişse de; davacılar tarafından 18/03/2024 tarihinde Beşiktaş Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne Anayasa Mahkemesi kararı ile oluşan yeni hukuki durumun sonuçlarından yararlanmaları gerektiğinden bahisle ödenen sözleşme damga vergisinin hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi gerektiği iddiasıyla yapılan başvuru, herhangi bir vergi hatasına bağlı düzeltme talebi içermediğinden 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116 ve devamı madde hükümleri uyarınca vergi hatalarının düzeltilmesine ilişkin bir başvuru olmayıp, 2577 sayılı Yasanın 10'uncu maddesi uyarınca idari davaya konu olabilecek idari işlem yaratmak amacıyla yapılan bir başvuru olduğundan anılan madde kapsamında dava açma süresi, başvuru süresi, zamanaşımı gibi hususlar da değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerekirken, merciine tevdi yolunda verilen Vergi Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;Davacıların temyiz isteminin kabulüne, ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 23/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.