5. asliye ticaret mahkemesinin elektronik şirketleri arasındaki ticari satıştan kaynaklanan alacak ve ürün teslimi ihtilafına dair itirazın iptali davası kararı.

5. Asliye Ticaret Mahkemesinin elektronik şirketleri arasındaki ticari satıştan kaynaklanan alacak ve ürün teslimi ihtilafına dair itirazın iptali davası kararı.

Özet: Bu dava, davacı şirketin davalıya ürün satışı yapıp faturalandırmasına rağmen davalı tarafından 138.624,18 TL tutarındaki bakiye alacağın ödenmemesi üzerine başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ederken; davalı ise ürünlerin kendisine teslim edilmediğini, faturaların mal tesliminden önce kesilip kısmi ödeme talep edildiğini, bu durumun işlerine zarar verdiğini ve faturaya itiraz süresinin geçmesinin mal teslimi anlamına gelmediğini savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/385 Esas - 2025/532

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

...

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/385 Esas

KARAR NO : 2025/532

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/05/2024

KARAR TARİHİ : 04/07/2025

GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 11/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ... Elektronik San. Tic. Ltd. Şti.'nin, davalı şirket ... Elektronik A.Ş arasında süregelen ticari ilişki neticesinde farklı tarihlerde olmak üzere müvekkil şirket tarafından davalı şirkete ürün satışı yapıldığını, akabinde işbu ürünlerin davalı şirkete teslim edildiğini, müvekkili şirketle davalı şirket aralarındaki ticari ilişkinin sona erme tarihine kadar farklı zamanlarda olmak üzere toplam 477.069,02 TL tutarında mal/ürün satışı yapıldığını ve yapılan satış karşılığında fatura kesildiğini, lakin davalı şirket söz konusu bedelin 338.444,84 TL kısmını ödediği kalan 138.624,18 TL kısmı ise ödemediğini, müvekkili şirketin taleplerine rağmen davalı şirket söz konusu bakiye bedeli ödemediğinden ötürü dava konusu alacak nedeniyle dayacı ... Elektronik San. Tic. Ltd. Şti.'nin 28/12/2023 tarihinde davalı şirket aleyhine faturalardan kaynaklı cari hesap alacağına ilişkin ... 3.Genel İcra Dairesi'nin 2023/272778 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, icra takibinin davalı şirketin haksız itirazı ile durduğunu, davalı şirketin yapmış olduğu itirazın haksız olduğu zira müvekkil şirket ... Elektronik San, Tic, Ltd. Şti.'nin, davalı şirket ... Elektronik A.Ş'e mal/ürün satışı yaptığını akabinde söz konusu malların davalı şirkete teslim edildiği ve bahse konu satışa binaen fatura kesildiği, davalı şirketin kesilen toplam fatura bedellerinin bir kısmını ödediği ancak icra takibine konu olan bedeli ödemediği, takip konusu alacağın, faturadan kaynaklı cari hesap alacağı olması sebebi ile alacağın likit olduğunu ve davalı şirketin belirli, hesaplanabilir bir alacağa itiraz ettiğini, davalı şirketin söz konusu itirazının alacağın tahsilini geciktirmeye yönelik, haksız ve kötüniyetli olduğunu, davanın kabulünü, takibe yapılan itirazın iptali ile ... 3. Genel İcra Dairesi'nin 2023/2727718 Esas sayılı ile başlatılan takibin devamına, davalı aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirket ... Elektronik San. Tic. Ltd. Şti.'nin ithalat işi ile uğraşan bir firma olduğunu ve söz konusu faturadaki ürünleri ithal ettiğini, müvekkil şirket ... Elektronik A.Ş, davacı şirket ile iletişime geçerek takip konusu faturalara ilişkin ürünün temini hususunda anlaşma talebinde bulunduğunu, davacı şirket, bahse konu ürünler henüz davalı müvekkil şirkete teslim edilmeden ürünlere ilişkin fatura keserek kısmi ödeme talep ettiğini, davacı şirketin söz konusu ürünlerin temininde gecikmeye neden olduğu, ürünlerin teslimin ivedilikle yapılacağı davalı mükevvil şirkete beyan edilerek oyaladığı, müvekkil davalı şirketin, davacı şirket ... Elektronik San. Tic. Ltd. Şti.” ye iptal/iade talebinde bulunma ve kesilen faturaya 8 günlük itiraz süresinin geçtiği, davacı şirketin faturaya konu ürünleri müvekkil davalı şirkete teslim etmediği, bu durumun sonucu olarak müvekkil davalı şirketin işlerinin aksadığı ve ürünler teslim edilmeden fatura kesilerek kısmi ödeme talep

edilmesiyle davalı şirketin zarara uğratıldığı, davacı şirketin, fatura bedelini ödemediği iddiası ve söz konusu alacağın faturadan kaynaklı cari hesap alacağı olduğu beyanının gerçeği yansıtmadığı zira davacı şirket ile davalı şirket arasında sadece alım satım ilişkisi mevcut olduğunu, davacı şirket ile davalı şirket arasında cari hesabın olduğu iddiasını yazılı sözleşme ile ispatının gerektiğini, ticari ilişkinin varlığı gereğince malların teslim edileceğini beyan eden davacı şirketin aslında müvekkil davalı şirketi oyaladığını, bu sürede de faturaya itiraz süresi olan 8 günlük sürenin geçirildiği, lakin bu durum tek başına fatura içeriğinin kabulü ve malların teslim alındığı anlamına gelmediğini ayrıca faturaya itiraz edilmemesinin faturanın kesinleşmesini de sağlamadığını, davacı şirketin, müvekkil davalı şirket ile ticari ilişkisini, mevcut sözleşme şartlarını, işbu sözleşme şartlarına uygun ifayı/ faturanın verilmesini gerektiren işin yapılmış olduğunu, fatura bedeli kadar iş yapıldığını, yapılan işi eksiksiz ve tam olarak müvekkil şirkete teslim ettiğini, yükümlülüklerini yerine getirdiğini ispatlaması ve faturayı dayanaklandırması gerektiği, aksi halde faturaya yasal süre içerisinde itiraz edilmemiş olması tek başına bahse konu işin yapılarak teslim edildiğini ve faturanın kesinleştiğini göstermeyeceğini, fatura içeriğinde belirtilen malların teslim edilmediği, bahse konu malların teslimine dair davacı şirketin ispatla yükümlü olduğunu, taraflar arasındaki akdi ilişkinin bulunduğuna dair ispat külfetinin faturayı düzenleyen alacaklı tarafta olduğu, faturanın tek başına taraflar arasındaki akdi ilişkinin belgesi sayılamayacağı, icra inkar tazminatına hükmedilmesi için alacağın belirli veya belirlenebilir olması gerektiği ancak hak tartışmalı ise icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini belirterek davanın esastan reddini, takibin haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Dava; davacının davalı aleyhine giriştiği icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir.

Delillerden, tarafların BA-BS formları, davalı şirketin ticari defter ve kayıtları dosyaya celbedilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.

Davaya dayanak ... .... ..... .... Esas sayılı dosyasının UYAP evraklarında yapılan incelemede; Davacı vekili tarafından ... 3. Genel İcra Dairesi 2023/272778 Esas sayılı dosyası ile davalı şirket aleyhine icra takibi başlatılmış olup, dosya kapsamında 28.12.2023 tarihinde düzenlenmiş olan ödeme emrine göre 138.624,18 TL asıl alacak, 6.923,61 TL faturalardan kaynaklı cari hesap alacağı takip öncesi işlemiş faiz üzerinden toplam 145.547,79 TL takip başlatılmış olduğu, borcun nedeninin “ Faturalardan kaynaklı cari hesap alacağı 138.624,18 TL” olarak gösterilmiş olduğu görülmüştür.

Davalı yan her ne kadar İcra Müdürlüğü'nün yetkisine itiraz etmiş ise de yetkili İcra Müdürlüğü bildirilmediğinden İcra Müdürlüğü'nün yetkisine yapılan itirazın reddine ,taraflar arasında ürün alım satım ilişkisi nedeniyle takip tarihi itibari ile 10 yıllık zaman aşımı süresi dolmadığından davalı yanın zaman aşımı itirazının reddine kara vermek gerekmiştir.

Dosya kapsamı bilirkişiye tevdii edilmiş, 05/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Tarafların ticari defter tasdik işlemlerinin yasal usul ve esaslara uygun olduğu, tarafların birbiriyle uyumlu ticari defter kayıtlarına göre davacı şirketin davalı şirketten 28.12.2023 takip tarihi itibariyle 138.624,18 TL alacaklı olduğu, taraflar arasında kurulmuş bir cari hesap sözleşmesinin dosya içeriğinde bulunmadığı, her ne kadar faturaların altında “Sevk İrsaliyesi Yerine Geçer” şeklinde not bulunmuş olsa da, Fatura içeriği malların sevk ve teslimine ilişkin emtianın teslim alındığına dair imzayı havi bir sevk irsaliyesi veya teslim tesellüm evrakı dosyada bulunmadığı gibi, yukarıya alınan kargo fişleri dışında anılan emtianın davalıya gönderildiği, teslim edildiğine ilişkin bir belgeye dosyada bulunmadığı, kargo şirketi vastıtasıyla yapılan sevkiyatlar 12.10.2023 , 16.10.2023, 27.10.2023 ve 02.11.2023 tarihlerinde kargoya teslim edilmişlerdir. Yukarıda listesi verilen faturaların tamamına ilişkin bir sevkiyat olup olmadığı hususunda değerlendirme yapılamamış olup, davalı taraf malzemelerin teslim edilmeden fatura düzenlenmiş olduğunu, malzemelerin teslim edilmediğini ileri sürmekte olduğu, hal böyle olunca hukuki takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere, faturaların içeriği malzemelerin davalı tarafa teslimi konusundaki belirsizlik karşısında, davalının icra kovuşturmasında borca itirazının haklı olup olmadığı, davacının itirazın iptali isteminin yerinde olup olmadığı hususunun mahkememizin takdirinde olduğu rapor edilmiştir.

Davaya konu alacak bakımından ispat yükü davacı tarafta olmakla birlikte ticari davalarda, ya da iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatlanmalıdır. Ticari defterler kesin delillerdendir. Davacıda dava dilekçesinde ticari defterlere dayanmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir.

Ticarî defterlerin ibrazı ve delil niteliği, HMK’nın 222. maddesinde düzenlenmiş olup maddenin 1. fıkrasında mahkemenin, ticarî davalarda tarafların ticarî defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebileceği ve aynı maddenin 2. fıkrasında ise ticarî defterlerin, ticarî davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması gerektiği düzenlenmiştir. Ticarî defter kayıtları ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan tarafın, ticarî defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticarî defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticarî defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir (HMK m. 222/3). Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticarî defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olurlar. (HMK m. 222/4).

İİK. 67. maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasında; usulüne uygun yapılmış ve itiraz edilmiş icra takibinin bulunması dava şartıdır. İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).

Tarafların celp edilen ticari defterlerini incelenmesinde ,ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu ,defterlerin birbiri ile uyumlu olduğu, her ne kadar faturalara konu malların teslimine dair davalı yanca imza edilmiş bir teslim alını belgesi bulunmamakta ise de ,dayanılan faturanın davalı ticari defterinde kayıtlı olduğu, davalı tarafından faturalara süresinde itiraz edilmediği ,bu yüzden davalı yanın süresinde içeriğine ve varlığına itiraz etmediği ve ticari defterlerine işlettiği faturaya konu malları artık teslim almış sayılması gerekeceğinden ,davalı vekiline teslimin tam ve eksiksiz olarak yapılıp yapılmadığı, sözleşme şartlarına uygun yapılıp yapılmadığı ve takdir edilecek diğer hususlarda yemin deliline dayanıp dayanmayacağı hususunda beyanda bulunmak üzere ve varsa yemin metnini ibraz etmek üzere tebliğden itibaren 2 haftalık kesin süre verilmesine, aksi takdirde yemin deliline dayanma hakkından vazgeçmiş sayılacağı hususunu içerir ara kararımızın tebliğine rağmen ,kesin süre içinde yemin deliline başvurmadıkları anlaşılarak, her ne kadar taraflar arasında yazalı cari hesap sözleşmesi bulunduğuna dair yazılı sözleşme sunulmamış ise de ,davalı yanın takip tarihi itibari ile faturalardan kaynaklı açık hesap ilişkisi nedeni ile 138.624,18 TL borçlu olduğu anlaşılmış ,takipten önce davalı yanın temerrüte düşürüldüğüne dair yazılı belge ya da temerrütün hangi tarihten itibaren başlayacağına dair yazılı sözleşme sunulmadığı ,faturalarda vade olmadığı görülerek ,davacı yanın icra takibinde işlemiş faiz talep edemeyeceği anlaşılarak ,davanın kısmen kabulüne , Davalının ... 3. Genel İcra Dairesi'nin 2023/272788 Esas sayılı takip dosyasında 138.624,18 TL asıl alacak miktarına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin asıl alacak miktarı üzerinden ve takip tarihinden sonra asıl alacak miktarına işleyecek değişik oranlarda reeskont avans faizi miktarı üzerinden aynen devamına, alacak icra takibi itibari ile likit olduğu ,faturaların ticari defterde kayıtlı olması nedeni ile 138.624,18 TL asıl alacak miktarı üzerinden hesap edilecek %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, koşulları oluşmadığından davalı yanın kötü niyet tazminat isteminin reddine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE;

2-Davalının ... 3. Genel İcra Dairesi'nin 2023/272788 Esas sayılı takip dosyasında 138.624,18 TL asıl alacak miktarına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin asıl alacak miktarı üzerinden ve takip tarihinden sonra asıl alacak miktarına işleyecek değişik oranlarda reeskont avans faizi miktarı üzerinden aynen devamına,

3-138.624,18 TL asıl alacak miktarı üzerinden hesap edilecek %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalı yanın kötü niyet tazminat isteminin reddine,

5-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 9.469,41 TL karar ve ilam harcının 1.757,86 TL peşin harcından mahsubu ile bakiye 7.711,55 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

6-Davacı tarafından yapılan 170,00 TL tebligat-müzekkere gideri ve 3.500,00 TL bilirkişi ücreti, 427,60 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 4.097,6 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul ve red oranları dikkate alınarak takdiren, 3.991,91 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Davalı tarafından yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

8-Davacı tarafından yatırılan peşin harç 1.757,86 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

9-Davacı vekille temsil olunduğundan kabul edilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

10-Davalı vekille temsil olunduğundan kabul edilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan red edilen miktar nazara alınarak 6.923,61 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

11-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin kabul-ret oranına göre hesaplanan 172,8 TL'sinin davacıdan, 3.427,2 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

12-HMK'nın 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/07/2025