Danıştay 13. Daire: Akaryakıt bayisinin otomasyon sistemi manipülasyonu ve dağıtıcının bildirim yükümlülüğünü ihlali nedeniyle kesilen idari para cezasının hukuka uygunluğunun temyizen incelenmesi.
Özet: Bir petrol dağıtım şirketine, bayisinin otomasyon sistemini manipüle ederek satış verilerini silmesi ve bu usulsüz satışları kuruma bildirmemesi nedeniyle verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davada, davacı şirket bayilik sözleşmesinin sona erdiğini, kendisinin bir aykırılık tespit etmediğini ve sorumluluğu olmadığını iddia etmiştir; ancak ilk derece ve istinaf mahkemeleri, bayinin otomasyon sistemine müdahale ettiğinin ve davacı dağıtıcının bu durumu kuruma bildirmediğinin somut bilgi ve belgelerle tespit edildiğini belirterek, idari para cezasının hukuka uygun olduğuna karar vermiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No:2024/2216Karar No:2025/756TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Petrol Ürünleri Plastik ve Kauçuk Sanayi ve Ticaret A.Ş.VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Kurumu VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, "bayisinin otomasyon sisteminin doğru ve tutarlı veriler içermemesi ve/veya bayide tespit edilen aykırılıkların Kuruma bildirilmemesi" fiilini işlediğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 7. maddesinin altıncı fıkrası ile 1240 sayılı Kurul Kararının 4. maddesinin birinci fıkrası, 5. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri ve 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine aykırılık nedeniyle aynı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 1.066.327,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının dağıtıcısı olduğu ve ...sayılı bayilik lisansı kapsamında faaliyet gösteren ... Akaryakıt Otomotiv Gıda Turizm ve Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketi (... Ltd. Şti.) hakkında düzenlenen ...tarih ve ...Vergi Tekniği Raporu'nda özetle; "İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ... soruşturma numarasıyla yürütülen soruşturma kapsamında ele geçirilen ... İnternet A.Ş.'ye ait ... IP adresli sunucudan alınan imajın bulunduğu hard disk ile ... İnternet A.Ş.'e ait ... IP adresli sunucudan alınan imaj örneğinin bulunduğu hard diskin çözümlenmesi neticesinde, anılan bayinin Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim/2017 dönemlerinde otomasyon sistemini manipüle ederek satış verilerini silmek suretiyle bir kısım satışlarını beyan dışı bıraktığı ve silinen satış verilerine ilişkin tahsilatlarını, yasal defterlerinde kaydetmediği tespit edilmiştir. (...)" tespitlerin yer aldığı, anılan rapor ışığında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ... soruşturma numarasıyla yürütülen soruşturmada bayilik lisans sahibi ... Ltd. Şti.'nin ilgili takvim yılında akaryakıt satışlarını silmiş olduğunun tespit edildiği;Bu durumda, dava konusu somut olaya ilişkin olarak dağıtıcı lisansı sahibi davacının bayisi hakkında kurulu otomasyon sistemine müdahale ettiğinden bahisle başlatılan soruşturmada söz konusu şirketin otomasyon sistemine müdahale ederek akaryakıt satış verilerini silmesi ve aynı olayla ilgili olarak davacı dağıtıcı lisansı sahibi şirket hakkında bayisinin otomasyon sistemine müdahalesine ilişkin aykırılıkları kuruma bildirmediğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde; davacının bayisinin kurulu otomasyon sistemine müdahale ettiğinin davalı idarece şüpheye yer vermeyecek şekilde somut bilgi ve belgeler ile açıkça tespit edilmesi karşısında, aynı olaya dair olarak davacı şirket hakkında bayisinin otomasyon sisteminin doğru ve tutarlı veriler içermemesi ve bayisinin otomasyon sistemine müdahalesine ilişkin aykırılıkları Kuruma bildirmediğinin tespit edildiğinden bahisle idari para cezası verilmesine ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, anılan bayi ile sözleşmesinin 10/08/2017 tarihinde sona erdiği, idareye anlık bildirimlerin yapıldığı, taraflarınca yapılan incelemelerde bayide aykırı bir durumun tespit edilmediği, idare tarafından somut bir tespit olmadan aykırılık bildiriminde bulunulmadığı tespitinin gerçeği yansıtmadığı, eksik incelemeyle soruşturma raporu düzenlendiği, olaylara ilişkin dahlinin ve sorumluluğunun bulunmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.