Danıştay 13. Daire, bayilik lisansı sahibinin akaryakıt istasyonunda otomasyon sistemine izinsiz müdahale ederek veri manipülasyonu nedeniyle kesilen idari para cezasının temyizini inceliyor.
Özet: Bayilik lisansı sahibi bir şirket hakkında, akaryakıt istasyonlarında kurulu otomasyon sistemine izinsiz müdahale ederek satış verilerini sildiği ve manipüle ettiği tespit edildiği gerekçesiyle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu uyarınca uygulanan idari para cezasının iptali istemiyle açılan davada, ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, yapılan incelemeler ve vergi denetim raporlarındaki bulgular doğrultusunda şirketin otomasyon sistemi güvenliğinden sorumlu olmasına rağmen verilere müdahale ettiğini kabul ederek cezanın hukuka uygun olduğuna hükmetmiş ve davanın reddine karar vermiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No:2023/12Karar No:2025/702TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Petrol Ürünleri İnşaat Nakliye Gıda İthalat İhracat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Kurumu VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirketin 01/08/2017 - 28/02/2018 tarihleri arasındaki dönemde kurulu otomasyon sistemine müdahale ettiğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 100.520,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ...sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali ile peşin ödenen idari para cezası bedelinin faiziyle birlikte idaresi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; ilgili mevzuat uyarınca, piyasada faaliyet gösteren bayilik lisansı sahiplerinin; dağıtıcıların akaryakıt istasyonlarında kurmakla yükümlü oldukları istasyon otomasyon sistemine izinsiz müdahele edemeyecekleri, stok hareketleri ve akaryakıt alım satım işlemlerinin elektronik ortamda, günlük olarak izlenebilmesini teminen istasyonlarında kurulu olan otomasyon sisteminin güvenliğinden sorumlu oldukları ve istasyon otomasyon sisteminin çevrim içi olmayan yerlerinde (tank, pompa v.s) akaryakıt satışı ve dolum yapamayacakları, bu yükümlülüklere uymadığı tespit edilen bayilik lisansı sahiplerine 5015 sayılı Kanun'da öngörülen idari para cezasının uygulanacağı, olayda bayilik lisansı sahibi davacı şirketin, 2017 ve 2018 hesap dönemlerine ilişkin işlemlerinin Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'nca incelenmesi neticesinde hazırlanan ...tarih ve ... sayılı Görüş ve Öneri Raporunda özetle; "Körfez Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ... dosya numaralı soruşturma kapsamında akaryakıt sektöründe faaliyet gösteren birçok dağıtım şirketi ile akaryakıt istasyonları arasında koordinasyonu sağlamakla görevli otomasyon firmasının (... Otomasyon ve Bilişim Sistemleri Petrol Sanayi Tic. A.Ş.) ilgili dağıtım şirketleri ve istasyonlar ile anlaşarak dolum ve satış bilgilerini manipüle etmek sureti ile değiştirdikleri, (...) istasyonlar ve yazılım firması tarafından otomasyon sistemine casus yazılım kullanılarak dışarıdan müdahale edildiği, istasyonlardaki pompalardan satışı yapılan akaryakıta düzenlenen fişlerin mali hafızaya kaydedilmeden silindiği, istasyon tanklarına yapılan dolumların otomasyon sistemine kaydedilmesinin engellendiği ve silinmeye ilişkin kayıtların ise Hollanda’da bulunan bir sunucuya kaydedildiği, (…) davacı şirketin 2017 ve 2018 hesap dönemlerinde silinen motorin satışlarının KDV hariç tutarının toplamda 716.066,28-TL olduğu, otomasyon sisteminden toplamda 654.344,43 litre akaryakıta ilişkin verileri silmek suretiyle otomasyon sistemine müdahalede bulunduğu" tespitlerine yer verildiği, bu durumda dosyada mevcut olan bilgi ve belgelerden davacı şirketin, akaryakıt alım satım işlemlerinin elektronik ortamda, günlük olarak izlenebilmesini teminen istasyonlarında kurulu olan otomasyon sisteminin güvenliğinden sorumlu olmasına rağmen, otomasyon sisteminden toplamda 654.344,43 litre akaryakıta ilişkin verileri silmek suretiyle sisteme müdahalede bulunduğu, bahse konu fiil sebebiyle davalı idarece 5015 sayılı Kanun’un 19. maddesinin yedinci fıkrasında belirlenen üst sınır üzerinden idari para cezası uygulanmasında, ölçülülük ilkesi ve anılan Kanunun amacına aykırılık görülmediği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davacının peşin ödenen ceza bedelinin kanuni faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi isteminin de reddi gerektiği belirtilmiştir. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Türkiye genelinde yapılan söz konusu operasyon kapsamında birçok dağıtım şirketi ile bayilerine ilişkin olarak tespit edilen otomasyon sistemine müdahalelere veya manipülasyonlara herhangi bir dahlinin bulunmadığı, tüm bayilerin söz konusu fiile dahlinin olduğu gibi bir çıkarım yapılmasının da hayatın olağan akışına aykırı olacağı, hakkında davalı idarece hazırlanan soruşturma raporunun genel ifadeler içerdiği, kendisine atfedilen fiili işlediğine ilişkin somut verilerin mevcut olmadığı, somut deliller bulunmadan sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğu, anılan raporda her ne kadar akaryakıt istasyonuna ait pompalarından silinen miktarlara ilişkin bilgilere yer verilmişse de bu bilgilere hangi somut veriler esas alınarak ulaşılabildiği, sisteme nasıl müdahale edildiğinin tespit ve teyit edilemediği, anılan Rapor ekinde herhangi bir kayıt (tutanak, fatura, mali kayıtlar, otomasyon sistemi kayıtları, müdahaleye ilişkin somut tespitler vb.) da yer almadığı, doğrudan ve yalnızca raporda belirtilen miktarda akaryakıtı sistemden sildiği iddiasının mevcut olduğu, bu kayıtların kim tarafından, nerede, ne zaman ve ne şekilde silindiğinin somut olarak ortaya konulamadığı, dava konusu idari para cezasına dayanak olarak gösterilen Vergi İnceleme Raporu'na istinaden sorumlu tutulmasının masumiyet karinesini ihlal ettiği, öte yandan, işlenen kabahatin haksızlık içeriği ile şirketlerinin kusuru ve ekonomik durumu birlikte değerlendirilmeksizin üst sınırdan ceza verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 11/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.