Danıştay 13. Daire, araç kiralama hizmet alımı ihalesinde taahhüdünü yerine getirmeyen ve sözleşmeyi tek taraflı fesheden şirketin ihalelerden yasaklanması kararını inceliyor.
Özet: Bir kamu ihalesi kapsamında araç kiralama hizmeti sunan davacı şirket, sözleşme hükümlerine aykırı davrandığı, eksik ve arızalı araç teslim ettiği, idarenin uyarılarına ve verilen ek sürelere rağmen taahhütlerini yerine getirmediği ve hak edişlerinin ödenmediği gerekçesiyle sözleşmeyi tek taraflı feshettiği tespiti üzerine, 4735 sayılı Kanun uyarınca bir yıl süreyle kamu ihalelerinden yasaklanmasına ilişkin işlemin iptali talebiyle dava açmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No:2022/2986Karar No:2025/643TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Turizm Temizlik Gıda Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ...BakanlığıVEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Mersin Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca 21/08/2020 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Taşıt, İş Makinası ve Ekipmanları Kiralama Hizmet Alımı" ihalesi uhdesinde bırakılan davacının, söz konusu işin sözleşme ve şartname hükümlerine göre yerine getirilmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca bir yıl süre ile bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 27/05/2021 tarih ve 31493 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; anılan ihale üzerinde kalan davacıyla 02/11/2020 tarihinde imzalanan sözleşme uyarınca işin süresinin 36 ay olarak belirlendiği ve sözleşmenin imzalanmasından itibaren 10 gün içinde işe başlanacağının belirlendiği, 12/11/2020 tarihinde ihale dokümanında belirtilen taşıt ve iş makinelerinin eksik teslim edilmesi üzerine davacı şirkete 13/11/2020 tarihli ihtarname gönderilerek 4735 sayılı Kanun'un "İdarenin sözleşmeyi feshetmesi başlıklı" 20.maddesi uyarınca, "yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi " hükmü gereğince 10 günlük ek süre verildiği, davacı şirket tarafından 26/11/2020 tarihli dilekçe ile 10 günün yetersiz olduğu bildirilerek 120 günlük ek süre istenilmesi üzerine, 01/12/2020 tarihli yazı ile ihale dokümanında belirtilen oranda gecikme cezası uygulanmak suretiyle 75 gün ek süre verildiği ve aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminatın gelir kaydedilerek sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiği, işin devamı sırasında sözleşme gereği teslim edilen araçların bir kısmının arızalı olduğunun tespit edilmesi üzerine ... tarih ve ... sayılı ihtarname ile; sözleşme kapsamında, arızalı araçların fazlalığı sebebi ile Belediyenin iş programının aksadığı, sözleşmenin 16.1.2. maddesi gereği arızalı araçların 15 gün içinde arızalarının giderilmesi ya da yerine araç verilmemesi durumunda protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminatın gelir kaydedilerek sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiği ve sözleşmenin 16.1.2. maddesi ve teknik şartnamenin 4.7. maddesi uyarınca teslim edilmeyen ve bakımları yapılmayan araç ve iş makineleri için gecikme cezası uygulandığı, davacı şirket tarafından 05/04/2021 tarihli ihtarname ile şirkete ait kira bedeli hak edişlerinden haksız ve hukuka aykırı olarak kesildiği iddia edilen 1.498.304,46-TL hak ediş bedelinin ve sözleşme konusu araçların personel tarafından kusurlu ve hor kullanılması nedeniyle yapılan 200.000,00-TL araç bakım/onarım giderinin 10 gün içinde ödenmesi aksi halde sözleşmenin haklı nedenle tek taraflı feshedileceğinin bildirildiği, idare tarafından süresi içinde ödeme yapılmaması üzerine, davacı şirket tarafından 16/04/2021 tarihli ihtarname ile sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğinin bildirildiği, Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığının 22/04/2021 tarihli yazısı ile davacı şirketin mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle sözleşmenin feshine ve davacı şirketin 1 yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklanmasına karar verilmesi hususunda davalı idareye teklifte bulunulması ile yapılan inceleme sonucu, idarece yapılan yazılı ihtara rağmen işini şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen, idareye sunulan 16/04/2021 tarihli dilekçe ile sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini bildiren, 4735 sayılı Kanun'un 25/1-f maddesinde belirtilen mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek fiil ve davranışında bulunduğu sonucuna varılan davacı şirketin ihalelerden bir yıl süreyle yasaklanmasına karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı; davacı şirkete, sözleşme konusu araçların teslimi için ek süre verildiği ve bu süreler için mevzuat uyarınca gecikme cezası uygulandığı, davacı şirket tarafından başlangıçta bu cezalara herhangi bir itirazda bulunulmadığı ve verilen ek süre sonunda araçların tesliminin yapıldığı, fakat işin devamı sırasında araçlarda işin yapılmasını zorlaştıran arızaların bulunduğunun tespit edilmesi üzerine idare tarafından sözleşme hükümleri uyarınca cezai şart uygulanmak suretiyle arızanın giderilmesi için süre verildiği, bunun üzerine davacı şirket tarafından sözleşme konusu taşıtlar teslim edilmeyerek fesih bildiriminde bulunulduğu; bu durumda davacı şirketin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak süresi içinde yerine getirmediği açık olduğundan bir yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına dair davalı idare işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, mücbir sebep nedeniyle ek süre içinde hak edişlerinden kesinti yapıldığı ve kira bedellerinin eksik ödendiği, uygulanan cezai şart kesintilerine karşı ilk hak edişten başlamak üzere her dönem itiraz edildiği ve ihtirazi kayıt konulduğu, sözleşme konusu araçların belediye personeli tarafından hatalı ve kusurlu kullanımı nedeniyle zarara uğratıldığı, yapılan ihtara rağmen Mersin Büyükşehir Belediyesince eksik hak edişlerinin ödenmemesi sebebiyle sözleşmenin feshedildiği, sözleşmenin borçlunun temerrüdü gerçekleştiğinden haklı nedenle feshedildiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz istemine konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ...İdare Mahkemesine gönderilmesine, 10/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.