Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası kaynaklı pert-total araç hasar tazminatı davası ve sigorta şirketinin sorumluluğu.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının %25, davalı sigorta şirketinin sigortalısının ise %75 oranında kusurlu bulunduğu bir trafik kazası davasını özetlemekte; davacıya ait aracın tam hasara uğradığı, gerçek zararının 104.000 TL olarak tespit edildiği ve mahkemenin davalı sigorta şirketini, sigortalısının kusur oranına karşılık gelen %25lik kısımdan, yani kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle 26.000 TLden sorumlu tutarak davalının zamanaşımı ve dava şartı itirazlarını reddettiği anlaşılmaktadır.
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/909 Esas - 2026/408
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIRESAS NO : 2025/909 EsasKARAR NO : 2026/408DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)DAVA TARİHİ : 01/12/2025KARAR TARİHİ : 19/06/2026KARAR YAZIM TARİHİ : 30/06/2026Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacıya ait sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile 07.12.2023 tarihinde saat 05:30 sularında ..... Mahallesinde ... Caddesini takiben geldiği olay yeri kavşağa kırmızı fasılalı yanıp sönen ışıkta kontrollü olarak giriş yaptığı sırada; .....Bulvarını takiben gelip olay yeri kavşağa kendisine sarı fasılalı yanıp sönen ışıkta yüksek hızla giriş yapan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla çarpışması sonucu maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, kazaya tali kusuruyla sebebiyet veren ... plakalı araç, davalı sigorta şirketi nezdinde kaza tarihini kapsayan ..... poliçe numaralı Trafik Sigortası ile sigortalı olduğunu, Davalı şirket nezdinde açılan ..... nolu hasar dosyası kapsamında eksper tarafından istenilen tüm bilgi ve belgeler tamamlanmasına rağmen davacıya hiçbir ödeme yapılmadığını belirterek maddi zararın davalının kusuru oranında şimdilik 2.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı araç davalı şirket nezdinde ..... poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 14/09/2023 - 14/09/2024 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, Poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 120.000,00 TL olduğunu, davacının dava yoluna gitmeden önce KTK 97. maddesi gereği dava şartı olan davalıya başvuru şartını yerine getirmediğini, usulüne uygun başvuru yapmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, davacı talebinin zamanaşımına uğradığını, hasar bedeli hesaplamasının sigortacılık teamülüne ve mevzuata uygun şekilde yapılması ve davacının kasko şirketi nezdinde onarım yapılıp yapılmadığının ve ödeme alınıp alınmadığının tespit edilmesi gerektiğini, Davacının aracının kaza tarihindeki yaşı 3’ten fazla olduğu göz önüne alındığında eşdeğer parça kullanılmasını engelleyen herhangi bir durum bulunmadığını, Dosya kapsamında yansıtma faturası bulunmadığını, davalı aleyhine hasar tazminatına hükmedilmesi durumunda hesaplanan tutardan KDV hariç tutulması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE;Mahkememizce kusur ve makine mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan 07.04.2026 tarihli raporda özetle; "Kusur durumuna ilişkin; ... plakalı araç sürücüsü ...’ın kavşağa kontrolsüz şekilde giriş yaparak geçiş önceliğine uymaması nedeniyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 84/h, 57/a ve 52/1-a maddelerini ihlal ettiği ve kazanın meydana gelmesinde %75 oranında ASLİ KUSURLU olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...’ın ise kavşak yaklaşımında hız ve dikkat yükümlülüğünü tam olarak yerine getirmemesi nedeniyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/1-a maddesini ihlal ettiği ve kazanın meydana gelmesinde %25 oranında TALİ KUSURLU olduğu, kanaat ve sonucuna varılmıştır. Zarara ilişkin; Tetkik konusu vasıtada tahakkuk eden iskontosuz ve iskontolu onarım maliyetlerinin, aracın kaza tarihindeki serbest piyasa rayiç değerinin %50 eşiğini aştığı saptandığından; vasıtanın onarımının usul ekonomisi ve tamir ekonomisi kaideleri çerçevesinde rasyonel olmadığı, bu minvalde aracın pert-total (tam hasar) mahiyetinde kabul edilmesinin teknik icaplara muvafık düştüğü görülmektedir. Vasıtanın kaza tarihindeki hasarsız rayiç değeri olan 204.500,00 TL’den, hasarlı (sovtaj) değeri olan 100.500,00 TL’nin tenzil edilmesi neticesinde ulaşılan 104.000,00 TL tutarındaki toplam gerçek zararın; davalı tarafın sigortalısının saptanan %25 oranındaki kusuruna isabet eden miktarının 26.000,00 TL olduğu, davalı tarafça daha önce gerçekleştirilmiş bir ödeme bulunmaması hasebiyle davacı lehine tecelli eden tazminat alacağının kaza tarihi itibarıyla 26.000,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirmiştir. Dava trafik kazasından kaynaklanmakta olup, hasar bedelinin tahsiline ilişkindir. Dosyaya sunulan 07/12/2023 tarihli Ölümlü/Yaralamalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'nda "...sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile ..... Caddesini takiben geldiği olay yeri kavşağa kırmızı fasılalı yanıp sönen ışıkta giriş yaptığı sırada sağından ..... Bulvarını takiben gelip olay yeri kavşağa kendisine sarı fasılalı yanıp sönen ışıkta giriş yapan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla çarpışarak savrulup duruşa geçtikleri, her iki araçta bulunan birer yolcunun yaralandığı, meydana gelen kazada, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı KTK'nın 57/1-a madde kural ihlalinin görüldüğü, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı KTK'nın 52/1-a madde kural ihlali görüldüğü..." şeklinde tutanak tanzim edildiği anlaşılmıştır. ... plakalı aracın davalı tarafından 14/09/2023-2024 vadesinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, kaza sonrasında ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.Davalı ... tarafından KTK 97. Maddesi gereğince usulüne uygun şekilde başvuru yapılmadığı savunulmuş ise de; dava açılmadan önce sigorta şirketine başvuruyu düzenleyen 2918 sayılı KTK.nın 97. maddesinde “sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunulması” gerektiği belirtilmiş bu yazılı başvuruya eklenmesi zorunlu olan ve dava şartı olan başvurunun yapılmamış sayılmasına neden olacak belgeler belirtilmemiştir. Dosya kapsamına göre dava açılmadan önce, davacı tarafından sunulan ekspertiz raporunda sigorta şirketine ihbar tarihi olarak 09/12/2023 olduğu belirtilmiş olmakla başvuru yapıldığı anlaşıldığından KTK.nın 97. maddesinde belirtilmeyen belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle dava şartının yerine getirilmediğine ilişkin itirazı yerinde görülmeyerek yargılamaya devam olunmuştur.Davalı vekilince zamanaşımı savunması sürülmüş ise de, 2918 sayılı KTK.'nın 109 maddesinde de;"...Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir..." hükmüne yer verilmiştir. Ceza zamanaşımı süresi ise olay tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'nın 89 ve 66 maddelerine göre 8 yıl olup kaza tarihinin 07/12/2023 tarihi olduğu ve davanın süresi içerisinde açıldığı kabul edilerek yargılamaya devam olunmuştur2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası’nın 88. maddesinde zarar verenlerin birden fazla olması halinde “Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.” düzenlemesi yapılmış, yine TBK 61. maddesinde; “Dış ilişkide, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” şeklinde düzenleme mevcuttur. Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (..... K,).Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonraki ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (..... sayılı ilamı). Ayrıca hasar miktarının ve bedelinin tespiti, davacının aracının markası, modeli, yaşı ve kaza ile uyumlu hasar durumu birlikte irdelenmek suretiyle araçtaki hasarlanan parçaların tek tek belirtilmek ve kaza ile uyumlu olduğu da teyit edilmek sureti ile kaza tarihindeki değerlerinin aracın yaşına ve değişecek parçalara göre hurda –amortisman ve kıymet kazanma tenzili de değerlendirilerek hasarlı parçaların bedeli + işçilik bedeli + KDV değerlerinin gösterilmesi, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının tespiti; tamiri ekonomik değilse (araç pert ise ) aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri ile hurda değeri arasındaki farkın tespit edilmesi gerekmektedir. Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde değerlendirildiğinde, kaza tarihi olan 07/12/2023 tarihinde ..... İlçesi sınırları içerisinde davacıya ait ... plakalı aracın ... Caddesi istikametinden kavşağa yaklaşırken kendisine hitap eden fasılalı kırmızı ışıkta durması ve kavşağı kontrol etmesi gerekirken bu yükümlülüğe aykırı olarak kavşağa giriş yaptığı ve kendisine fasılalı sarı ışık yanan davalı tarafından ZMM sigorta poliçesi ile sigortalı olan ..... plakalı araç ile çarpışmaları sonucunda kazanın meydana geldiği, meydana gelen kazada davacıya ait araç sürücüsünün kendisine yanan fasılalı kırmızı ışığa rağmen karşı yana geçiş önceliği vermediği anlaşıldığından %75 oranında asli kusurlu olduğuna dair bilirkişi raporuna itibar edilmiştir.Hasar bedelinin tespitinde ise, sunulan eksper raporuna göre değişmesi gereken yedek parçalar ve işçilik maliyetinin kaza tarihi itibariyle hesaplanmasında iskontosuz ve KDV dahil tamir bedelinin 161.711,18 TL, iskontolu bedelin ise 141.333,50 TL olduğu, kaza tarihindeki araç değerinin ise 204.500,00 TL olduğu, araç tamirinin ekonomik olmayıp pert- total işleminin yapılması gerektiği, araç sovtaj bedelinin 100.500,00 TL olup davacı tarafından talep edilebilecek bedelin kusur indirimi sonrasında 26.000,00 TL olduğu anlaşılmakta olup, değer arttırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kabulü ile 26.000,00 TL'nin 20.12.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,2-Alınması gereken 1.776,06 TL harçtan peşin alınan 615,40 TL, ıslah dilekçesi ile yatırılan 409,86 TL harcın toplamı olan 1.025,26 TL'nin mahsubu ile bakiye 750,80 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ..... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 4.600,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 615,40 TL başvurma harcı, 615,40 TL peşin harç, 409,86 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.640,66 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan 127,90 TL tebligat ve müzekkere gideri, 16.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 16.127,90 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 26.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile verilmesine,7-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,8-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,Dair e-duruşma sistemi üzerinden davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 19/06/2026Katip ..... e-imzalı Hakim ..... e-imzalı Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.