5. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen, elektronik cihaz sigortası sözleşmesinde eksik sigorta iddiası ve teknik şartname hükümleri uyuşmazlığına ilişkin tazminat davası gerekçeli kararı.
Özet: Elektronik cihaz sigorta sözleşmesi kapsamında arızalanan bir X-ray cihazının tamir bedelinin eksik sigorta gerekçesiyle ödenmeyen 7.709,46 TLlik kısmının tahsili amacıyla açılan tazminat davasında davacı, sözleşmenin eki teknik şartnamenin eskime tenzili uygulanmayacağını ve kısmi hasarlarda onarım fatura bedelinin eksiksiz ödeneceğini hükme bağlaması sebebiyle davalı sigorta şirketinin eksik sigorta iddiasında bulunamayacağını savunurken; davalı ise sorumluluğunun kanun ve poliçe şartlarına göre belirlendiğini, bazı hasarlı parçaların teminat dışı olduğunu ve Türk Ticaret Kanununun eksik sigorta hükmü gereği borcunun sona erdiğini iddia ederek davanın reddini talep etmektedir.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/103 Esas - 2025/560

T.C.
...
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/103
KARAR NO : 2025/560
GEREKÇELİ KARAR
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 09/12/2024
KARAR TARİHİ : 08/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 17/07/2025
Davacı tarafından davalı hakkında açılan tazminat davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle davacıya ait elektronik cihazların sigortalanması için açılan 2023/872943 ihale kayıt numaralı ihale sonucunda davacı ile davalı arasında davacının elektronik cihazlarının sigortalanması için sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 36.2. maddesinde muafiyet uygulanmayacağının, 36.4. maddesinde hasar ödemelerinin hasar evrakının yüklenicinin eline geçmesinden itibaren 20 takvim günü içerisinde yapılacağının, 36.6. maddesinde Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları ve Teknik Şartnamede belirtilen diğer hallerin teminat kapsamında olacağının kararlaştırıldığını, Teknik Şartnamenin 9. maddesinde eskime tenzili uygulanmayacağının, sigorta bedelini geçmeyecek kısmi hasarlarda sigortacının onarımı müteakip fatura bedelini eksiksiz ödeyeceği hükmünün bulunduğunu, sigorta poliçesine Teknik Şartname hükümlerinin aynen işlendiğini, çeşitli havalimanlarındaki cihazların arızalandığını, arızanın davalıya bildirildiğini ve aralarında 19176 numaralı hasar dosyasının da bulunduğu 16 adet hasar dosyasında onarım sonrasında fatura bedellerinin ödenmesinin talep edildiğini, davalının eksik sigorta bulunduğu gerekçesi ile 120.628,03 TL'lik kısmı ödemediğini, Teknik Şartnamenin 9. maddesi gereğince davalının eksik sigorta iddiasında bulunamayacağını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 120.628,03 TL'nin kısmi ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizin 22/01/2025 tarihli ara kararı ile 19037 numaralı hasar dosyası dışındaki her bir hasar dosyasının dosyadan ayrılmasına karar verilmiş, ayrılan hasar dosyalarından 19176 numaralı hasar dosyası ile ilgili dava mahkememiz esas kaydının 2025/103 sırasına kayıt edilmiştir.
Mahkememizin 03/02/2025 tarihli tensip tutanağının 2 numaralı ara kararı ile davacı vekiline 19176 hasar dosyası yönünden talep ettiği tutarı açıklaması için Hukuk Muhakemeleri Kanununun 31. maddesi gereğince iki hafta kesin süre verilmesine karar verilmiştir.
Davacı vekili açıklama dilekçesi ile davada 19176 hasar numaralı dosyada eksik sigorta gerekçesi ile ödenmeyen 7.709,46 TL'nin davalıdan alınmasını talep ettiğini, Şırnak Şerafettin Elçi Havalimanında hizmet vermekte olan x-ray arızalandığını, arızanın davalıya bildirildiğini ve onarım sonrasında fatura bedelinin ödenmesinin talep edildiğini, davalının eksik sigorta bulunduğu gerekçesi ile 28/03/2024 tarihinde 7.290,54 TL kısmi ödeme yaptığını, kalan kısmı ödemediğini, Teknik Şartnamenin 9. maddesi gereğince davalının eksik sigorta iddiasında bulunamayacağını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 7.709,46 TL'nin kısmi ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ettiğini bildirmiştir.
CEVAP ;
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle davalının sorumluluğunun kanun, poliçe, genel ve özel şartlar uyarınca tespit edildiğini, davalının Türk Ticaret Kanununun 1462. maddesindeki eksik sigorta hükmüne göre sorumluluğunun bulunmadığını, hasar dosyasında cihazın onarımının tamamlandığını, hasarlı olduğu iddia edilip onarılan parçalardan biri olan hasarlı kartların teminat dışı bulunduğunu, davalının yaptığı ödeme ile borcunun sona erdiğini, elektronik cihaz sigorta poliçesi kapsamında sigortalının teminat altına alınan elektronik cihazının kullanım kılavuzu ve talimatları uyarınca koruyucu cihaz ve alarm sistemi ile kullanma yükümlülüğünün bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekiline mahkememizin 03/02/2025 tarihli tensip tutanağının 2 numaralı ara kararı ile davacı vekilinin sunduğu açıklama dilekçesi tebliğ edilmiş, davalı vekili açıklama dilekçesine karşı beyanda bulunmamıştır.
DELİLLER ;
Davacı vekili dava dilekçesi ekinde davacı ile davalı arasında imzalanan 21/12/2023 tarihli 2024 Yılı Elektronik Cihaz Sigortası Hizmet Alımına Ait Sözleşme başlıklı, 36.6. maddesinde "Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları ve Teknik Şartnamede belirtilen diğer haller teminat kapsamında olacaktır" hükmü bulunan sözleşmeyi, 9. maddesinde "Eskime tenzili uygulanmayacak olup, sigorta bedelini geçmeyecek kısmi hasarlarda sigortacı onarıma müteakip fatura bedelini eksiksiz öder." hükmü bulunan Elektronik Cihaz Sigortası Teknik Şartnamesini, 01/01/2024 başlama, 31/12/2024 bitiş tarihli Elektronik Cihaz Sigortası Teknik Şartnamesinin hükümleri aynen yazılı olan Elektronik Cihaz Sigorta Poliçesini sunmuştur.
Mahkememizin 03/02/2025 tarihli tensip tutanağının 3 numaralı ara kararı ile Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdare ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 219. maddesinin 2. fıkrası gereğince başvurma harcı ile peşin harç alınıp alınmayacağının duruşmada değerlendirilmesine karar verilmiş, bu konuda bir ara karar kurulmadan davacı vekili başvurma harcı ile peşin harcı yatırmıştır.
Davalı 19/02/2025 tarihli cevabi yazı ekinde davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmeyi ve hasar dosyasını sunmuştur.
Davalı vekili 17/03/2025 tarihli dilekçesi ekinde... .... .... 'den oluşturulan bilirkişi kurulu 04/06/2025 tarihli raporunda davacı ile davalı arasında 21/12/2023 tarihinde 2004 Yılı Elektronik Cihaz Sigortası Hizmeti Alımına Ait 2023/872943 ihale kayıt numaralı sözleşme imzalandığını, sözleşme ile davacının elektronik cihazlarının çeşitli risklere karşı 31/12/2023-31/12/2024 tarihleri arasında teminat altına alındığını, dava konusu poliçede Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları ve Elektronik Cihaz Teknik Şartnamesine yer verildiğini, bu hususların teminat kapsamında olduğunun belirtildiğini, dava konusu hasar sonrasında davacı tarafından davalıya başvuru yapıldığını, başvuru üzerine davalı tarafından 19176 numaralı hasar dosyası açıldığını, hasar dosyası kapsamında eksper görevlendirmesi yapıldığını, sigorta ekpertizi tarafından hazırlanan ekspertiz raporunda cihazların sigorta bedellerinin düşük olduğunun ve eksik sigorta kapsamında olduğunun tespit edildiğini, davalının ekspertiz raporuna dayanarak 15.000,00 TL tamir/onarım faturasının 7.290,54 TL'lik kısmını 28/03/2024 tarihinde ödediğini, bakiye 7.709,46 TL'lik kısmını ise eksik sigorta gerekçesi ile ödemediğini, hasar dosyasındaki ekspertiz raporundaki eksik sigorta ile zarar bedelinin miktarı ile ilgili tespitlere iştirak edildiğini ancak ekspertiz raporundaki tespitlerin yalnızca Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları çerçevesinde yapıldığını, davacı ile davalı arasındaki ve poliçede de yazılan Elektronik Cihaz Teknik Şartnamesinin hükümleri ile diğer hususların değerlendirilmediğini, davacı ile davalı arasında kurulan 2023/872943 ihale kayıt numaralı sözleşmenin hükümleri ile eki Elektronik Cihaz Teknik Şartnamesi ve şartnamenin poliçede yer verilmesi dolayısı ile 2023/872943 ihale kayıt numaralı sözleşmenin 36.6. maddesindeki "Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları ve Teknik Şartnamede belirtilen diğer haller teminat kapsamında olacaktır." maddesi ile İhale Teknik Şartnamesinin 9. maddesindeki "9.Eskime tenzili uygulanmayacak olup, sigorta bedelini geçmeyecek kısmi hasarlarda sigortacı onarımı müteakip fatura bedelini eksiksiz öder." hükümleri gereğince eksik sigorta uygulanmaksızın eksper aracılığı ile tespit edilmiş olan 15.000,00 TL zarar bedelinden sorumlu olduğunu, davalı tarafından 28/03/2024 tarihinde yapılan 7.290,54 TL ödemenin indirilmesi ile kalan tazminat bedelinin 7.709,46 TL olduğunu, 2023/872943 ihale kayıt numaralı sözleşmenin 36.4. maddesindeki "Hasar ödemeleri, hasar evrakının yüklenicinin eline geçmesinden itibaren 20 takvim günü içerisinde yapılacaktır." hükmü gereğince eksper raporunun 27/03/2024 tarihinde düzenlenmiş olması ve davalı tarafından yapılan kısmi ödeme dikkate alındığında davalının 28/03/2024 tarihinde temerrüte düşmüş olacağını bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ;
Dava, davacının arızalanan elektronik cihazının taraflar arasındaki elektronik cihaz sigorta poliçesine göre ödenmeyen kısmı için açılan alacak davasıdır.
Davacı, davalı ile arasında 2023/872943 ihale kayıt numaralı ihale sonucunda elektronik cihazlarının sigortalanması için sözleşme imzalandığı, sözleşme ile eki olan Teknik Şartname ve poliçeye göre davalının dava konusu elektronik cihazın onarım bedelini tamamen ödemesi gerekmesine karşın eksik sigorta bulunduğu gerekçesi ile kısmen ödediği vakıasını ileri sürmüş ve ödemediği kısmın davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ise davacı ile arasında 2023/872943 ihale kayıt numaralı ihale sonucunda elektronik cihazlarının sigortalanması için sözleşme imzalandığını kabul etmiş ancak eksik sigorta bulunduğunu savunmuş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı ile davalı arasında, 2023/872943 ihale kayıt numaralı ihale sonucunda davacı ile davalı arasında davacının elektronik cihazlarının sigortalanması için sözleşme imzalandığı, sözleşmeye göre 01/01/2024 başlama, 31/12/2024 bitiş tarihli, Elektronik Cihaz Sigortası Poliçesi düzenlendiği, dava konusu cihazın arızalanması üzerine davacının davalıya durumu bildirdiği, davalının cihazın onarım bedelinin bir bölümünü ödediği, bir bölümü ise eksik sigorta bulunduğu gerekçesi ile ödemediği hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlık, davalının dava konusu elektronik cihazın onarım bedelinin kalan kısmından sorumlu olup olmadığı hususundadır.
Dava konusu uyuşmazlığın çözülmesi için öncelikle uygulanması gereken kuralların belirlenmesi gerekmektedir.
Türk Ticaret Kanununun "Eksik Sigorta" başlıklı 1462. maddesi şöyledir:
"(1) Sigorta bedeli, sigorta değerinden az olduğu takdirde, sigorta edilmiş menfaatin bir kısmının zarara uğraması hâlinde sigortacı, aksine sözleşme yoksa, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre tazminat öder."
Türk Ticaret Kanununun "Takseli Sigorta" başlıklı 1464. maddesi şöyledir:
"(1) Taraflar sözleşme ile sigorta değerini belirli bir para olarak belirlemişlerse, bu para taraflar arasında, sigorta değeri için esas olur.
(2) Takse esaslı şekilde fahiş ise, sigortacı taksenin indirilmesini isteyebilir. Umulan kazanç takselenmiş ise, taksenin sözleşme yapıldığı sırada ticari tahminlere göre elde edilmesi mümkün görülen kazancı aşması hâlinde sigortacı bunun indirilmesini isteyebilir."
Sigorta yoluyla haksız zenginleşme yasağı ilkesi gereği sigortacı, sigortalının uğradığı gerçek zararı (sigorta bedeli ile sınırlı olmak kaydıyla) ödemekle yükümlüdür. Ancak sigortalanacak malın değerinin tarafların anlaşmasıyla belirlenmesi üzerine sigorta yapılan halde, artık mutabık kalınan sigorta değeri sigorta bedeline eşit kabul edilecek ve mutabık kalınan değerler üzerinden tazminatın ödenmesi gerekecektir.
Davacı ile davalı arasında imzalanan 21/12/2023 tarihli 2024 Yılı Elektronik Cihaz Sigortası Hizmet Alımına Ait Sözleşme başlıklı sözleşmenin 36.6. maddesindeki "Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları ve Teknik Şartnamede belirtilen diğer haller teminat kapsamında olacaktır" hükmü, Elektronik Cihaz Sigortası Teknik Şartnamesinin 9. maddesindeki "Eskime tenzili uygulanmayacak olup, sigorta bedelini geçmeyecek kısmi hasarlarda sigortacı onarıma müteakip fatura bedelini eksiksiz öder." hükmü ve bu hükmün Elektronik Cihaz Sigorta Poliçesinde aynen yer alması bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacı ile davalı arasında sigorta poliçesinin takseli (mutabakatlı değer) poliçesi olması, davalının yukarıda belirtilen davacı ile davalı arasında karşılaştırılan kurallara göre onarım sonrasında onarım fatura bedelini tamamen ödemekle yükümlü olması, eksik sigorta hükümlerinin uygulama yerinin bulunmaması, toplanan delillere uygun olan bilirkişi kurulu raporuna göre Elektronik Cihaz Sigortası Teknik Şartnamesinin 9. maddesindeki davalının sigorta bedelini geçmeyecek kısmi hasarlarda sigortacı onarıma müteakip fatura bedelini eksiksiz ödemesi borcunun doğması, davalının poliçe kapsamında olan dava konusu hasar dosyasında ödemediği onarım bedelinden sorumlu olması, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 02/05/2019 tarih ve 2017/4699 Esas 2019/3358 Karar nolu kararında belirtildiği üzere Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamalarına göre takseli sigorta için tarafların bunu istemiş olmalarının gerekmesi, menfaat değerinin tespiti için mutlaka bilirkişilere başvurma zaruretinin bulunmaması, menfaat değeri üzerinde bilgi mevcut olması ve tarafların bu değer üzerinde mutabık kalmaları halinde bilirkişiye başvurulmasına gerek olmaması, davalının davacı tarafından ihale evrakına bağlanan değerin objektif esaslara dayalı olarak tespit edilmediğini ve pek fahiş olduğunu ileri sürüp ispatlayamaması koşullarının oluşması nedenleri ile davanın kabulüne, davalının kısmi ödeme tarihinde temerrüde düşmesi ve davacı ile davalının tacir olmaları nedenleri ile kısmı ödeme tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Talep bölümünde açıklandığı üzere dava dilekçesinde birden fazla hasar dosyasında ödenmeyen toplam 120.628,03 TL'nin davalıdan alınmasına karar verilmesinin talep edilmesi, ayırma kararından sonra davacı vekilinin açıklama dilekçesinde ayrılan davada 7.709,46 TL'nin davalıdan alınmasının talep ettiğini bildirmesi, dava konusu cihazların sayısının çokluğundan dolayı yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için her bir hasar dosyası ile ilgili davanın ayrı görülmesine karar verilmesi, davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlığın kaynağının aynı sözleşme ve poliçe olması, Yargıtay'ın kayıp-kaçak elektrik bedeline ilişkin davalarda yerleşmiş içtihatlarına göre davanın değerinin kanun yoluna başvurma parasal sınırının altında kalsa bile ortaya çıkan uyuşmazlığın ve verilecek kararın davacı ile davalı arasındaki kuralların tamamı ile ilgili olması, davacı ile davalı arasındaki sözleşme ve poliçelerden doğan ve doğacak uyuşmazlıkları doğrudan etkilemesi dolayısı ile art etkisinin bulunması gerekçeleri ile dava konusunun değeri 1,00 TL bile olsa kanun yolunun açık olması (Memiş, Yusuf, Bütün Yönleriyle Kayı-Kaçak, Terazi Hukuk Dergisi, Sayı 101, 2025, s. 89,90,91), aksinin kabulünün ayırma kararından önceki durumu göre karara karşı istinaf kanun yoluna başvurma hakkı olan davacı ile davalının mahkememizin ayırma yönündeki takdirine bağlı olarak istinaf kanun yoluna başvurma hakkını olmaması anlamına gelmesi, Anayasa Mahkemesine göre Anayasa’nın 36. maddesi ile güvence altına alınan hak arama özgürlüğü kapsamında olan mahkemelerce verilen hükmün bir başka yargı mercii tarafından denetlenmesini talep etme hakkının ihlali anlamına gelmesi, Anayasa’nın 13. maddesi gereğince hükmün denetlenmesini talep etme hakkına yönelik sınırlamaların kanunla yapılmasının, Anayasa’da öngörülen sınırlama sebebine uygun olmasının ve ölçülü olmasının zorunlu olmaları nedenleri ile davanın konusunun miktarına bakılmaksızın karara kaşı istinaf kanun yolunun açık olduğu kabul edilmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın KABULÜNE,
7.709,46 TL’nin 28/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu 2025 yılı Harçlar Tarifesinin 1 sayılı Yargı Harçları Tarifesinin A,III/2-a maddesi gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 615,40 TL peşin harçtan mahsubu ile bu şekilde karar ve ilam harcı alındığından başka karar ve ilam harcı alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından ayırma kararından sonra dosyamızda yapılan başvurma harcı 615,40 TL, peşin harç 615,40 TL, dosya-posta gideri 70,00 TL ve bilirkişi ücreti 6.000,00 TL olmak üzere toplam 7.300,80 TL yargılama giderinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 1. fıkrası gereğince davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından ayırma kararından sonra dosyamızda yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
5-Davacı tarafça yatırılan avansın kullanılmayan kısmının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra İADESİNE,
6-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Kanununun 168. maddesinin son fıkrası gereğince hüküm verildiği tarihte geçerli olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesinin 1. fıkrasına ve 2. kısmına göre kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 7.709,46 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Arabuluculuk bürosu tarafından yapılıp Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin arabuluculuk görüşmelerinin dava konusu hasar dosyası ile birlikte toplam 111 hasar dosyası için yapılması nedeni ile dava konusu hasar dosyasının payına düşen 32,43 TL'sinin Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 13. ve 14. fıkraları gereğince davalıdan alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341. maddesinin 1. fıkrasının a bendi ve 345. maddesinin 1. fıkrası gereğince gerekçeli kararın tebliğinden başlayarak iki haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.08/07/2025