ankara 5. asliye ticaret mahkemesinin kırıkkale kızılırmak yeşil vadi projesi eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası gerekçeli kararı.

Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin Kırıkkale Kızılırmak Yeşil Vadi Projesi eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası gerekçeli kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, bir eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasına ilişkin olup, davacı şirketin Kızılırmak Yeşil Vadi Projesi kapsamında davalı taşeron firma adına gerçekleştirdiği çevre düzenleme ve dolgu işlerinden doğan ödenmemiş alacağını talep etmektedir; yapılan bilirkişi incelemesinde, davacının tamamladığı iş miktarının davalı tarafından hakedişe bağlanan miktardan 85.613,51 m3 fazla olduğu ve bu ek miktarın, davalının ana sözleşmesindeki birim fiyatlar üzerinden uygulanan %14,11 kırım ile davacıya ödenmesi gerektiği halde, ödemenin yapılmadığı tespit edilmiştir.

T.C. ...5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

ANKARA

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2020/371 Esas

KARAR NO : 2025/513

BAŞKAN : ... ...

ÜYE : ... ...

KATİP : ... ...

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 25/08/2020

KARAR TARİHİ : 26/06/2025

GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 14/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından 12.02.2013 tarih ve 244 nolu karar ile, Kırıkkale İli Kızılırmak Yeşil Vadi Projesinin hayata geçirilmesi amacı ile ilgili diğer belediyeler arasında protokol imzalanması ve bu alanların; rekreasyon alanı, mesire alanı, konaklama ve oturma alanlarının projelendirilmesi, ihale iş ve işlemlerinin yürütülmesi ve uygulama çalışmalarının, Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığınca yapılmasına karar verildiğini, Kırıkkale İli sınırları içerisinde bulunan Kızılırmak Yeşil Vadi Projesi 1. Etabın hayata geçirilmesi çerçevesinde; Kırıkkale İl Özel İdaresi, ..., Kırıkkale Belediyesi, Bahşılı Belediyesi, Yahşihan Belediyesi, Hacılar Belediyesi, Hasandede Belediyesi ve Irmak Belediyesi arasında düzenlenen 12.04.2013 tarihli protokolde “Kızılırmak Yeşil Vadi Projesi kapsamında mülkiyet açısından sorunsuz hale getirilen proje alanı üzerinde yapılması düşünülen rekreasyon alanı, mesire alanı, konaklama ve oturma alanlarının projelendirilmesi, ihale iş ve işlemlerinin yürütülmesi ve uygulama çalışmalarının yapılması ...Büyükşehir Belediyesince gerçekleştirileceğinin" belirtildiğini, söz konusu karar ve protokolün imzalanmasını müteakip, ... Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından, davalı ...'ya gönderilen 23.03.2016 tarih ve 1164-2014 sayılı yazıda, “Taahhüdünüz altında bulunan ...İli sınırları içerisindeki parklar, refüjler, yan bantların yeşil alanları, rekreasyon alanları, piknik alanları, mezarlıklar, havuzlar ve göletlerle ...Büyükşehir Belediyesine ait veya üstlendiği bitkisel, inşaat, tesisat, bakım ve onarım işi kapsamında, ekte yer alan Kırıkkale İli Kızılırmak Yeşil Vadi Projesi doğrultusunda çevre düzenleme işlerine ivedilikle başlanılması"nın bildirildiğini, davalı ...'nın taahhüdü altındaki ...İli sınırları içerisinde bulunan parklar, refüjler, yan bantların yeşil alanları, rekreasyon alanları, piknik alanları, mezarlıklar, havuzlar ve göletlerle ...Büyükşehir Belediyesine ait veya üstlendiği bitkisel, inşaat, tesisat, bakım ve onarım işini 08.03.2016 tarihli sözleşme ile üstlendiğini, sözleşmede, işin keşif bedelinin 4.024.473,14TL olduğu, yüklenicinin de ...'nın ...Büyükşehir Belediyesine vermiş olduğu teklifteki pozların birim fiyatları üzerinden %14,11 kırım karşılığında yapmayı kabul ve taahhüt ettiğinin kararlaştırıldığını, davalı ...'nın ...Belediye Başkanlığı'na vermiş olduğu teklifteki pozlar incelendiğinde; Toprak Temini ve Serilmesi işinin m3 birim fiyatının 19.00 TL, Makine ile Serme (Kırma Taş, Kum, Çakıl vs. Malzeme) işinin birim fiyatının 25,00 TL ve Makine ile Yumuşak ve Sert Toprak Kazılması (Serbest Kazı) işinin birim fiyatının ise 9,00 TL olduğunun belirtildiğini, davacı ile davalı arasında yapılan sözleşmede de işin birim fiyatının ...'nın ...Büyükşehir Belediyesine vermiş olduğu teklifteki pozların birim fiyatları üzerinden %14,11 kırım karşılığında yapılacağının kararlaştırıldığını, ... Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından, davalı ...'ya gönderilen 28.03.2016 tarih ve 1164-2014 sayılı yazı ve ...'nın davacı davacı şirket ile yapmış olduğu sözleşme çerçevesinde, Kırıkkale İli Kızılırmak Yeşil Vadi Projesinin çevre düzenleme işlerinden olan tüm alanın dolgu işleri (Hafriyat getirilerek dere, ırmak ve düşük kotların dolgusu, yüksek yerlerin düz zemin olarak deplase edilmesi ve üzerlerinin bitkisel toprak ile serilmesi işleri) davacı tarafından tamamlanıp teslim edildiğini, Kırıkkale 1.Sulh Hukuk Mahkemesi 2019/7 Değişik İş dosyasında alınan Bilirkişi Raporuna göre, davacı şirket tarafından, Kırıkkale İli Kızılırmak Yeşil Vadi Projesi kapsamında üstlenilen çevre düzenleme için yaptığı dolgu alanının 213.613,51 m3 iken, davalı ...'nın hakedişe bağladığı dolgu alanının 128.000 m3 olduğunu, 85.613.51 m3 dolgu miktarının Sözleşme ile kararlaştırılan, davalı ...'nın ...Büyükşehir Belediyesine vermiş olduğu teklifteki pozların birim fiyatları (Toprak Temini ve Serilmesi işinin m3 birim fiyatının 19.00 TL, Makine ile Serme ((Kırma Taş, Kum, Çakıl vs. Malzeme)) işinin birim fiyatının 25,00 TL ve Makine ile Yumuşak ve Sert Toprak Kazılması ((Serbest Kazı)) işinin birim fiyatının ise 9,00 TL üzerinden %14,11 kırım karşılığında hesaplanacak toplam bedelin davalı tarafından davacıya ödenmesi gerekirken, davalı tarafından söz konusu ödemeye yanaşılmadığını, Kırıkkale 1. Sulh Hukuk Mahkemesi 2019/7 Değişik İş dosyasında alman Bilirkişi Raporuna göre, dava şartı Ticari Arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, ancak davalı ... ...Altınpark İşi. Ltd. Şti, tarafından taleplerin tamamına itirazlarının bulunduğu, herhangi bir borçlarının bulunmadığı” beyan edildiğinden, arabuluculuk makamı tarafından yapılan müzakerelere rağmen, uyuşmazlık konusunda taraflar anlaşamadıklarını ve son tutanağa bu şekilde geçilmesini istediklerini beyan ettiler. şeklinde arabuluculuk başvurusunun sonuçsuz kaldığını, Kırıkkale 1. Sulh Hukuk Mahkemesi 2019/7 Değişik İş dosyasında alman bilirkişi raporuna göre, davacı şirket tarafından, Kırıkkale İli Kızılırmak Yeşil Vadi Projesi kapsamında üstlenilen çevre düzenleme için yaptığı dolgu alanından (213.613,51 m3), davalı ...'nın hakedişe bağladığı dolgu alanının (128.000 m3) düşülerek elde edilen toplam 85.613,51 m3 dolgu miktarının Sözleşme ile kararlaştırılan, davalı ...'nın ...Büyükşehir Belediyesi'ne vermiş olduğu teklifteki pozların birim fiyatları (Toprak Temini ve Serilmesi işinin m3 birim fiyatının 19.00 TL, Makine ile Serme ((Kırma Taş, Kum, Çakıl vs. Malzeme)) işinin birim fiyatının 25,00 TL ve Makine ile Yumuşak ve Sert Toprak Kazılması ((Serbest Kazı)) işinin birim fiyatının ise 9,00 TL üzerinden %14,11 kırım karşılığı üzerinden hesaplanacak toplam bedelin hesaplanarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000 TL'nin arabulucuya başvuru tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 09/06/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile davasını 1.838.336,09 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı ... ...Altınpark İşletmeleri Ltd. Şti. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı ... Jeotermal Dağıtım ve İşletmeciliği Turizm Sağlık Madencilik San. ve Tic. A.Ş. ile davalı ... ...Altınpark İşletmeleri Ltd. Şti. 24/02/2016 tarihinde ...ili sınırları içerisinde bulunan parklar, refüjler, yan bantların yeşil alanları, piknik alanları, rekreasyon alanları, mezarlıklar, havuzlar ve göletler ile belediyeye ait tesislerin bitkisel, inşaat, tesisat, elektrik bakım ve onarım işi bünyesinde bulunan 2016/98 Bölge Bitkisel, İnşaat , Tesisat, Elektrik Bakım ve Onarım İşi konulu sözleşme imzalandığını, ihtilaf bu sözleşme hükümlerinden kaynaklandığını, sözleşmenin ödeme koşulları başlıklı 5/a-b maddesinde; ...'nın Yüklenici 'ye yapacağı ödeme tutarı, Yüklenici tarafından yanılan ve ... tarafından kabul edilen imalat tutarı kadar olduğu, ancak ...'nın kesinleşmiş hak ediş alacaklarını ...Büyükşehir Belediyesinden tahsil edememesi sonucunda, doğacak sosyal ve mali problemleri önlemek amacıyla Yükleniciye yapacağı hakediş ödemelerine mali kaynak yaratmak amacıyla ...'nın bankalar ve/veya Finans kurumlarından alacağı krediler, sebebiyle ödeyeceği faiz, komisyon, masraf ve her türlü giderlerin kendisi tarafından karşılanacağını ve bu giderlerin ayrıca bir ihtarname keşidesine gerek kalmaksızın bir kerede hakedişlerinden kesilmesine muvafakat ettiğini dönüşü mümkün olmayacak şekilde kabul beyan ve taahhüt ettiğini, ...Büyükşehir Belediyesi'nin ...'nın hakedişlerinden herhangi bir şekilde, herhangi bir sebeple kesinti yapması halinde; ... yapılan bu kesintiyi aynı şekilde ve aynı miktarda Yükleniciye yapacağı ödemeye yansıtacak, kesilen miktar kadar yükleniciye eksik ödeme yapacağını, bu hususun, yüklenici tarafından kesin ve dönüşü mümkün olmayacak şekilde kabul edilmiş olduğunu, ...Büyükşehir Belediyesi tarafından işin kesin hakedişi yapılmadığını, ...'nın hakedişlerinden yapılan kesintiler de açık sözleşme hükmü uyarınca davacı ... Jeotermal ... AŞ'ne yansıtıldığını, 24.02.2016 tarihli sözleşmenin 5/a maddesinde “...'nın Yüklenici 'ye yapacağı ödeme tutarı yüklenici tarafından yapılan ve ... tarafından kabul edilen imalat tutarı kadar olduğunun denildiğini, ...Büyükşehir Belediyesince ...'ya yapılan hakediş üzerinden davacıya ödeme yapıldığının 31.10.2016-30.11.2016 ve 31.12.2016 tarihli Hakediş raporlarıyla sabit olduğunu, davacının hakedişlerinin sözleşmeye aykırı olarak ödenmediğine dair iddiasının tamamen dayanaktan yoksun olduğunu, ...Büyükşehir Belediyesi'nin 19.11.2019 tarih, 91057339-660-E.96412 sayılı Teftiş Kurulu yazısı sebebiyle ... bünyesindeki tüm dosyaların incelemede olduğundan davacı ... Jeotermal Dağıtım ve işletmeciliği Turizm Sağlık Madencilik San. ve Tic. A.Ş'ye işin kesin hesabının yapılamadığını, hakedişlerde yapılmış olan kesintilerin ...'nın idaresinde olan Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından yapıldığı için ... almadığı hakkediş tutarını davacı firmaya ödeyemediğini, taraflar arasındaki sözleşme dikkate alındığında ...'nın hakedişlerine ilişkin kesintiyi ...Büyükşehir Belediyesi'nin yapması halinde bu kesintinin aynı şekilde Yüklenici 'ye yapacağı ödemeye yansıyacağının açık olduğunu, tarafların bunu sözleşme ile kabul ettiğini, Sözleşmenin 6. ve 7. maddelerinin dikkate alınması gerektiğini, söz konusu işin ...Büyükşehir Belediyesince kesin hakedişinin yapılmadığını, ... tarafından da emanet - teminat kesintilerinin ve teminat mektuplarının iadesinin söz konusu olamayacağını, Sözleşme hükümleri yerine getirilmeden davalı şirketten bu yönde talepte bulunulmasının sözleşmeye, hukuka ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, davacının dava dilekçesindeki tüm iddialarının dayanaktan yoksun olduğunu, tarafların kendi aralarında imzaladıkları sözleşmeyi özgür iradeleriyle imzalamış ve yazılı hüküm ve maddeleri okuyarak karşılıklı kabul edip yükümlülük altına girdiklerini, sözleşme imzalandıktan ve aradan uzun süre geçtikten sonra bu davanın açılmasının hukuken kabul edilemeyeceğini, iyi niyet kaidelerini hiçe saydığını, davacı tarafın 06.09.2019 giriş tarihli taraflarına göndermiş olduğu mailde, Kızılırmak Yeşil Vadi Projesi'nin çevre düzenleme işine ivedilikle başladıklarını, ilk arazi okumalarının, bu kotlarda bulunan göl, bataklık ve arazinin kubaj hesabına girmediğini, yapılan kubaj hesaplarında kabul görmediği, stabilize olarak yapılan değerlerin toprak dolgu olarak, bitkisel toprak materyali dolgularının da stabilize olarak maliyetinin altında bir değer ödendiğini ve zararlarının giderilmesini istediklerini, akdedilen sözleşmenin 4. Maddesinin 3. Kısmında ...'nın bilgisi dışında yapılan imalatlar hakedişlere dahil edilmeyecek ve herhangi bir ödeme yapılmayacağı ibaresinin yer aldığını, davacı tarafın sözleşmenin bu maddesini bilmesine rağmen ...'nın bilgisi dışında yaptığı işlemler için davalı şirketten ödeme istenmesinin sözleşme kurallarına aykırı olduğunu, Sözleşme dışında yapılan işlemlerden yüklenici ...Jeotermal Dağıtım ve İşletmeciliği Turizm Sağlık Madencilik San. ve Tic. A.Ş. sorumlu olduğunu, davacı tarafından davalı ...'ya yazılan ve davalı şirkete işin bitim tarihinden çok sonra 06.09.2019 tarihinde gelen yazıdan da anlaşılacağı üzere davacı sözleşmede öngörülen yükümlülüklerinin sınırını aştığını, hiçbir şekilde davalının bilgi ve rızası olmaksızın kararlaştırılan sözleşme bedelinin ürerine çıkıldığını, fazla miktarı talep ettiğini, sözleşme açık hükümlerine aykırı olan bu talebin davacının sebepsiz zenginleşmesine fırsat tanıyacağını, hukuki dayanağı olmadığını, davacının doğmayan bir borcun talebini içeren bu davada hukuki yararı olmadığının açıkça ortada olduğunu belirterek davanın reddini savunmuş, davalı şirket aleyhine muhtemel bir karar verilmesi halinde İşi ...'ya ihale eden ...Büyükşehir Belediyesi'ne rücu haklarının bulunduğundan davanın ...Büyükşehir Belediyesi'ne ihbar edilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin ihbar dilekçesi, ihbar olunan ...'na tebliğ olunmuş, ihbar olunan ... tarafından davanın esasına ilişkin yazılı beyanda bulunulmamıştır.

Dava; taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesi nedeniyle alacak istemine ilişkindir.

Taraflarca usulüne uygun dayanılan deliller celbedilmiş, bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Davaya konu işe ilişkin hakediş raporları ve ödemeler celbedilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen mali müşavir, inşaat mühendisi ve nitelikle hesaplamalar uzmanı bilirkişi heyetinden aldırılan 21/04/2021 tarihli bilirkişi raporu ile; taraflar arasında onaylı hakediş raporları dosyaya kazandırıldıktan sonra raporun tanzim edilebileceği bildirilmiş, eksiklik ikmal edildikten sonra aldırılan 25/08/2021 tarihli bilirkişi raporu ile; taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince birim fiyat üzerinden bedelinin belirleneceğinin kararlaştırıldığı işin yapımı sürecinde davalılar tarafından fatura bedellerinin ödendiği, Kırıkkale 1. Sulh Hukuk Mahkemesi 2019/7 Değişik İş dosyasında alınan bilirkişi raporu esas alındığı takdirde 3.982.511,23 TL alacağının olabileceği, işin fiziki gerçekleşmesinin %50,18 olduğu, kesin hesabının yapılmamış olduğu, sözleşmenin 4. maddesinin 3. kısmında “...'nın bilgisi dışında yapılan imalatlar hakediş edilmeyerek ve herhangi bir ödeme yapılmayacaktır" ifadesinden hareketle davacının alacağının oluşmadığı rapor edilmiştir.

Taraf itirazları üzerine mahkememizce görevlendirilen mali müşavir, inşaat mühendisi ve nitelikle hesaplamalar uzmanı bilirkişi heyetinden aldırılan 21/01/2022 tarihli bilirkişi ek raporu ile; davacı vekilinin itirazları doğrultusunda hesaplama yapıldığı, buna Kırıkkale 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/7 Değişik iş dosyası kapsamında alınan raporda davacının toplam 213.613,51 m3 dolgu işi yaptığının tespit edildiği, bu rapora itibar edilmesi halinde davacı bu dolgunun 128.000 m3 kısmının hakedişleri bedelini aldığı, aradaki fark miktarı olan (213.613,51 m3-128.000 m3) 85.613,51 m3 dolgunun bedelini talep ettiği, yapılan dolgunun sözleşmeye göre tutarı ise 85.613,51 m3x25 TL/m3x (1-01411)= 1.838.336,09 TL olarak davacı alacağının hesap edildiğini, bilirkişi kök raporunda sözleşmenin 4/3 maddesine atıf yapılarak imalatların davalının bilgisi dışında yapılması halinde ödeme yapılmayacağı belirtilmiş ise de 3.982.511,23 TL'nin dayanağı imalatın davalının bilgisi dışında yapılan imalat olduğuna dair bir delile rastlanmadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin incelenmesinde anılan imalatları açık ve net bir şekilde belirtilmemiş ancak 2. maddesinde kapsamış olduğunu, belirlenen imalatın sözleşmenin ödeme koşulları başlıklı 5/a-b maddesi kapsamında dava dışı belediye tarafından, davalıya ödenip ödenmediği hususunda dosya kapsamında ödeme makbuzlarının bulunmadığı ancak ...Büyükşehir Belediyesi Meclisinin 12.02.2013/244 sayılı kararına ve Çevre Koruma K.D.B' nin 28.03.2016 /1164-2014 sayılı yazısına istinaden uygulanan projeye ait dolgu hesabında 128.059 m3 dolgunun kübaj hesap tablosunda yer aldığı ancak 128.059 m3 dolgunun yapılıp ...Büyükşehir Belediyesi tarafından davalı ... firmasına bunun bedelinin ödendiğine ilişkin ödeme belgesi ise dosya kapsamında yer almadığından bu imalatlara ilişkin davalı alacağından herhangi bir kesinti yapılıp yapılmadığı da tespit edilemediğini rapor etmiştir.

Taraf itirazları üzerine mahkememizce görevlendirilen mali müşavir, inşaat mühendisi ve nitelikle hesaplamalar uzmanı bilirkişi heyetinden aldırılan 25/08/2022 tarihli bilirkişi ek raporu ile; Dava dosyasında mevcut belgelerin ve davacı itirazlarının incelenmesi neticesinde, 25.08.2021 tarihli kök rapor ve 21.01.2022 tarihli 1. ek raporda yer alan tespitleri değiştirecek bir hususa rastlanmadığı, dosyaya konulan belgelerin daha önce dosya kapsamında bulunduğu ve heyetçe de incelendiği, taraf itirazlarının raporlara karşı itirazlarının teknik değil hukuki yorumlara matuf beyanlardan ibaret olduğunu bildirilmiştir.

Mahkememizin 12/10/2023 tarihli ara kararı ile davalı ... Limited Şirketi ve dava dışı ...Büyükşehir Belediyesi arasında akdedilen sözleşme ve ekleri incelenerek sözleşmede ne kadar alanın dolgusunun kaç bedele yapılacağının tespiti sonrası, dava konusu alanın taraflar arasındaki sözleşme, hakediş belgeleri, ödemeler ve tüm vs belgeler, değişik iş dosyası ile irdelenerek davacının sözleşme kapsamı içinde/dışında dolgu yapıp yapmadığının, özellikle sözleşmenin 4. maddesi de irdelenerek tespitinin istenilmesine, gerektiğinde tarafların ticari defterlerinin açıklanan hususlar çerçevesinde yeniden incelenerek değerlendirme yapılmasına karar verilmesi üzerine mali müşavir, inşaat mühendisi ve nitelikle hesaplamalar uzmanı bilirkişi heyetinden aldırılan 16/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporu ile; Sözleşmenin 5.1 maddesi dava konusu uyuşmazlıkta yer alan ve işin bir kısmını oluşturan alanla ilgili dolgu miktarına ilişkin bir düzenleme yapılmamış olup, işin teknik özellikleri ve ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanına atıfta bulunduğu yollama yapılan sözleşme eki ve ihale dokümanı titizlikle incelediğinde dosya kapsamında bulunmadığı, bu nedenle ne kadar alanın dolgusunun kaç bedele yapılacağının tespit edilemediği ve buna bağlı olarak dava konusu alanın taraflar arasındaki sözleşme, hakediş belgeleri, ödemeler ve tüm vs. belgeler, değişik iş dosyası ile irdelenerek davacının sözleşme kapsamı içinde/dışında dolgu yapıp yapmadığının, özellikle sözleşmenin 4. maddesi de irdelenerek tespitinin de yapılmasının mümkün olmadığı, ... ile davalı ... Ltd. Şti. arasında imzalanan 20.01.2016 tarihli sözleşme ve 5.1 maddesinde yazılı tüm ihale dokümanı ve ekleri ve dava konusu “Kırıkkale ili Kızılırmak Yeşil Vadi Projesi”nde ne kadar alan dolgusunun kaç bedele yapılacağına ilişkin açıklamalarını da içeren yazının istenmesi halinde ara kararının ifa edilebileceği rapor edilmiştir, belirtilen eksikliğin giderilmesi ile aldırılan 18/04/2024 tarihli bilirkişi ek raporu ile; ...'na yazılan müzekkere ile dosyaya kazandırılan ... ile davalı .... Ltd. Şti arasında imzalanan 20/01/2016 tarihli sözleşme ile bu sözleşmenin 5.1 maddesinde yazılı olan tüm ihale dokümanı ve eklerinin incelenmesinde önceki raporlarında yer alan tespitleri değiştirecek bir hususa rastlanmadığı rapor edilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen mali müşavir, inşaat mühendisi ve nitelikle hesaplamalar uzmanı bilirkişi heyetinden aldırılan 24/01/2025 tarihli bilirkişi ek raporu ile; Kırıkkale 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/7 D.İş Dosyasında hazırlanan bilirkişi raporunda; dava konusu sahanın tamamı ölçülerek (çalışma yapılan sahada işlemlerin bitmiş olduğundan dolayı özellikle zemin altının incelenemediği), davacının dosyaya sunmuş olduğunu projeler ve kurumlardan gelen projelerle karşılaştırma ve değerlendirme işlemleri yapılarak dava konusu dolgu çalışmalarının tamamlandığı, zeminin aynı seviyede düzeltilmiş vaziyette olduğunun görüldüğünü, dolgu miktarının proje sahasında bulunan 4 adet bataklık alanda, zeminde yapılan incelemeler sonucu ortalama 4 metre yüksekliğinde dolgu yapıldığı kanaatine varıldığını, bu yükseklik baz alınarak toplam dolgu miktarı; Bataklık Harici Alan = 89.720,55 m3, 4 Adet Bataklık Alanı = 30.973,24 m2 x 4 m = 123.892,96 m3, TOPLAM = 213.613,51 m3 olarak hesap edildiğini, davacı ... Jeotermal Dağıtım ve İşletmeciliği Turizm Sağlık Madencilik Sanayi ve Tic. A.Ş. ile davalı ... Ltd. Şti. Şti arasında düzenlenmiş 31.12.2016 Tarihli 3 Nolu Hak ediş raporunda sözleşmeye göre yapılan toplam Yapısal ve Bitkisel İmalatlar toplam tutarları aşağıda tablo halinde gösterildiğini, Kırıkkale 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/7 D.İş dosyasında hazırlanan bilirkişi raporunda tespit ve hesap edilen 213.613,51 m3 dolgunun 28.143,20 m3’ lük kısmının Y 1786 poz numaralı Makine ile Serme(Kırmataş, Kum-çakıl Malz.) imalat kalemine ait olduğu anlaşılmak olup bunun dışında kalan kısmının toprak dolgu olduğu değerlendirildiğini, buna göre toprak dolgu miktarı (213.613,51 -28.143,20=) 185.470,31 m3 olarak hesap edildiğini, Kırıkkale 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/7 D.İş dosyasında hazırlanan bilirkişi raporunda, dolguların tamamlanmış olduğunu, yüzey alanlarının tespitinin yapıldığı ancak aşağıda yapılan imalatta kullanılan malzemelerin cinsi yönünden herhangi bir tespit yapılamadığı, bunun için sondaj yapılarak dolguda kullanılan malzemenin tespit edilebileceği yönündeki görüşe tarafımızca da iştirak edilmekle birlikte yüzeyde görülen toprak malzeme ile bütün dolgunun yapıldığı kabulü ile aşağıda kesin hesap çıkarıldığını, dosya içerisinde bulunan bütün belgelerin incelenmesi sonucunda dava tarihi itibariyle davacının 1.685.533,09 TL +KDV alacağı olduğunu, dava bir kısım imalatın ödenip ödenmemesi noktasında olduğundan ticari defterlerde ödenmemiş imalatın miktar ve tutar olarak tespitinin mümkün olamayacağını bildirmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen mali müşavir, inşaat mühendisi ve nitelikle hesaplamalar uzmanı bilirkişi heyetinden aldırılan 05/05/2025 tarihli bilirkişi ek raporu ile; mahkemenin 17.04.2025 tarihli ara kararının 1.maddesi görevlendirmesi içeriğine uygun olarak sözleşmeler, hak ediş raporları, geçici kabul tutanağı ve diğer bilgi ve belgeler tüm olarak incelendiğinde; "Öncelikle, ...Jeotermal'in iddiasının, Kırıkkale 1. Sulh Hukuk Mahkemesi bilirkişi raporuna dayanmaktadır. Raporda, projede toplam 213.613,51 m” dolgu imalatı yapıldığı tespit edilmiş, ancak ... tarafından yalnızca 128.000 m”lük kısmın hak edişe bağlandığı belirtilmiştir. ...Jeotermal, kalan 85.613,51 m3'lük ek dolgu imalatı için sözleşmede belirlenen birim fiyatlar (Toprak Temini ve Serilmesi: 19,00 TL/m3, Makine ile Serme: 25,00 TL/m3, Makine ile Yumuşak ve Sert Toprak Kazılması: 9,00 TL/m3) üzerinden %14,11 kırım oranı uygulanarak hesaplanan bedelin, arabulucuya başvuru tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmektedir. Bu iddia, ek dolgu imalatlarının fiilen yapıldığı ve ... tarafından kabul edilmesi gerektiği varsayımına dayanmaktadır. Ancak, dosya kapsamında, bu ek dolgu imalatlarının ... tarafından onaylandığına veya hak edişe bağlandığına dair herhangi bir delil bulunmamaktadır. Örneğin, 3 nolu hak ediş raporunda (Yeşil Defter, Sayfa 1), yalnızca önceki hak edişlerden gelen 28.143,200 m3 “Makine ile Serme” imalatı yer almakta, ancak 85.613,51 m3'lük ek dolgu imalatına ilişkin herhangi bir kayıt veya onay bulunmamaktadır. Bu durum, ...Jeotermal'in iddiasını destekleyen somut bir delilin eksikliğini göstermektedir. ...' nın savunmaları ise üç temel argümana dayanmaktadır. Birincisi, ..., 85.613,51 m3 ek dolgu imalatının hak edişe bağlanmadığını ve bu imalatların kendi bilgisi dışında yapıldığını iddia etmektedir. ...-...Jeotermal sözleşmesinin Madde 4'ü, ...' nın bilgisi dışında yapılan imalatların hak edişe dahil edilmeyeceğini ve bu tür imalatlar için ödeme yapılmayacağını açıkça düzenlemektedir. Bu maddeye göre, yeni fiyatlarla yapılan imalatlar veya keşif artışı gerektiren imalatlar için ...' nın onayı alınmadan imalata başlanamayacağı belirtilmişti. Dosya kapsamında, ...Jeotermal'in 85.613,51 m3 ek dolgu imalatı için ...' dan yazılı bir onay aldığına dair herhangi bir belge sunulmamıştır. Örneğin, ...-...Jeotermal sözleşmesinin Madde 4'te, onaysız projelerle yapılan imalatların riskinin yükleniciye ait olduğu ve bu imalatlar için ödeme yapılmayacağı açıkça ifade edilmiştir. Bu bağlamda, ...' nın “onay alınmadığı” yönündeki savunması, sözleşmesel bir dayanak bulmaktadır ve ...Jeotermal'in bu onayı kanıtlayacak bir delil sunamaması, alacağın oluşmadığını düşündürmektedir. ...'nın ikinci savunma argümanı, ABB'den kendi hak edişlerini tahsil edemediği için ...Jeotermal' e ödeme yapamayacağıdır. ...-...Jeotermal sözleşmesinin Madde 5.b maddesi, ABB' nin hak edişlerden kesinti yapması veya hak ediş tahsil edilememesi durumunda ...' nin yükleniciye eksik ödeme yapabileceğini düzenlemektedir. ..., bu maddeye dayanarak, ABB' den hak ediş tahsil edemediği sürece alt yükleniciye ödeme yapma yükümlülüğü olmadığını savunmuştur. Örneğin, ...' nin 07.12.2018 tarihli “20 Nolu Hak edişe İtiraz” dilekçesinde, ABB' nin hak edişlerden ciddi kesintiler yaptığı ve bu kesintilerin mali akışını etkilediği belirtilmiştir. Ayrıca, 12.10.2022 tarihli “Kesin Hesap İtiraz” dilekçesinde, ..., ABB' nin kesin hesap raporunda yüksek miktarda kesinti yaptığını ve bu kesintilerin ticari faaliyetlerini sürdüremez hale getirebileceğini ifade etmiştir. Ancak, 12.08.2022 tarihli kesin hesap raporu, ...' nın ABB' den toplam 2.030.022.058,20 TL (KDV hariç) tahsil ettiğini ve işin kesin kabulünün 22.01.2019 tarihinde tamamlandığını göstermektedir. Sözleşme bedeli toplam 2.042.906.613,82 TL olup, ...'nın yalnızca yaklaşık 12,88 milyon TL'lik bir farkla alacaklarının büyük ölçüde ödendiği anlaşılmaktadır. Bu durum, ...'nın “ABB'den hak ediş tahsil edememe” gerekçesini büyük ölçüde zayıflatmakta ve ...Jeotermal' e ödeme yapmama argümanını mali açıdan geçersiz kılmaktadır. ...' nın kesin hesap itirazında kesintilerin yüksekliği nedeniyle mali sorunlar yaşayabileceği belirtilse de bu kesintilerin 85.613,51 m” ek dolgu imalatıyla doğrudan bir bağlantısı dosya kapsamında ortaya konmamıştır. ...' nın üçüncü savunma argümanı, 85.613,51 m” ek dolgu imalatının ABB tarafından kabul edilmediği ve dolayısıyla hak edişe bağlanamayacağıdır. ABB-... arasındaki 20.01.2016 tarihli sözleşmenin Madde 20'si, işin teslim ve kabul süreçlerini düzenlemekte olup, işin kusursuz ve noksansız olarak kabul edilmesi gerektiğini belirtmektedir. 21.01.2019 tarihli Hizmet İşleri Kabul Tutanağı ve 12.08.2022 tarihli kesin hesap raporu, işin kusursuz ve noksansız olarak kabul edildiğini ve kesin kabulün 22.01.2019 tarihinde onaylandığını göstermektedir. Ancak, bu kabul tutanağı ve kesin hesap raporu, Kırıkkale İli Kızılırmak Yeşil Vadi Projesi'ne özel bir atıf yapmamakta ve 85.613,51 m3 ek dolgu imalatının kabul edilip edilmediğine dair açık bir bilgi vermemektedir. ...'nın savunmasına göre, bu ek dolgu imalatları ABB tarafından kabul edilmemiş ve hak edişe bağlanmamıştır. ...-...Jeotermal sözleşmesinin Madde 5.a maddesi, ödemelerin yalnızca ... tarafından kabul edilen imalatlar için yapılacağını düzenlemektedir. Dosya kapsamında, 85.613,51 m” ek dolgu imalatının ... veya ABB tarafından kabul edildiğine dair bir delil bulunmamaktadır. Örneğin, 3 nolu hak ediş raporunda yalnızca 128.000 m3'lük dolgu imalatının hak edişe bağlandığı görülmekte, ek 85.613,51 m3 için herhangi bir kayıt veya onay yer almamaktadır. Bu durum, ...'nın “ek imalatların kabul edilmediği” yönündeki savunmasını desteklemektedir. Dosya kapsamındaki diğer belgeler de ...Jeotermal'in alacağının oluşmadığını göstermektedir. ABB-... arasındaki 20.01.2016 tarihli sözleşmenin Madde 29'u, ilave işlerin sözleşme bedelinin 9020'sine kadar yapılabileceğini ve bu işlerin ...'nın onayıyla gerçekleştirilmesi gerektiğini düzenlemektedir. 85.613,51 m” ek dolgu imalatı, ilave iş kapsamında değerlendirilebilecek bir miktar olabilir; ancak, bu imalatların ... veya ABB tarafından onaylandığına dair bir belge sunulmamıştır. Ayrıca, ...' nın 07.12.2018 tarihli 20 nolu hak ediş itirazında, alana serilen toprağın bitkisel toprak olmadığı iddiasıyla kesintiler yapıldığı belirtilmiş, ancak bu kesintilerin Kırıkkale projesiyle doğrudan bağlantılı olup olmadığı açık değildir. Kesin hesap raporu ve kabul tutanağı, genel olarak işin tamamını kapsayacak şekilde düzenlenmiş olup, Kırıkkale projesine özel bir detay sunmamaktadır. Bu nedenle, 85.613,51 m” ek dolgu imalatının kabul edilip edilmediği ve hak edişe bağlanıp bağlanmadığı konusunda somut bir delil eksikliği bulunmaktadır. ...Jeotermal'in alacağının oluşup oluşmadığı, Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri çerçevesinde de değerlendirilmelidir. Alacağın doğması için, ...Jeotermal'in ek dolgu imalatını fiilen yaptığını, bu imalatların sözleşmeye uygun olduğunu ve ... tarafından kabul edildiğini kanıtlaması gerektiği değerlendirilmiştir. Bilirkişi raporu, 213.613,51 m” dolgu imalatı yapıldığını tespit etse de bu imalatın ...' nın onayıyla yapıldığı ve hak edişe bağlandığı kanıtlanamamıştır. ...'nın onaysız imalatlar için ödeme yapmama hakkı, sözleşmesel bir dayanakla desteklenmektedir. Ayrıca, ...'nın ABB' den hak ediş tahsil edememe gerekçesi, kesin hesap raporuyla büyük ölçüde geçersiz hale gelmiştir; ancak, bu durum ek dolgu imalatlarının kabul edilip edilmediği sorununu çözmemektedir. ...Jeotermal'in, ek imalatların ... tarafından onaylandığını veya hak edişe bağlandığını gösteren somut bir delil sunamaması, alacağın oluşmadığı sonucuna varılmasını gerektiği Mahkemenin taktirindedir. Sonuç olarak, dosya kapsamı ve tarafların savunmaları ışığında, ...Jeotermal'in 85.613,51 m” ek dolgu bedeli alacağının oluştuğuna dair yeterli delil bulunmamaktadır. ...' nın, bu ek imalatların hak edişe bağlanmadığı, kendi bilgisi dışında yapıldığı ve ABB tarafından kabul edilmediği yönündeki savunmaları, sözleşmesel dayanaklarla desteklenmektedir. Kesin hesap raporu, ...' nın ABB' den alacaklarını büyük ölçüde tahsil ettiğini gösterse de bu durum ek dolgu imalatlarının kabul edilip sorununu çözmemektedir. ...Jeotermal, ek dolgu imalatlarının ... tarafından onaylandığını veya hak edişe bağlandığını kanıtlayacak somut bir deliline rastlanmamıştır. Bu nedenle, 85.613,51 m” ek dolgu bedeli alacağının oluşup oluşmadığı Mahkemenin taktirindedir. Yukarıdaki yer alan değerlendirmeler tespit olarak gösterilmiş olup nihayetinde hukuki tayin ve taktir Mahkemeye aittir." açıklamasıyla sonuç olarak; ...Jeotermal'in iddia ettiği 85.613,51 m3 ek dolgu bedeli alacağının oluştuğuna dair yeterli delil bulunmadığı, ...' nın, bu ek imalatların hak edişe bağlanmadığı, kendi bilgisi dışında yapıldığı ve ABB tarafından kabul edilmediği yönündeki savunmaları, sözleşmesel dayanaklarla desteklendiği, kesin hesap raporu, ...'nın ABB'den alacaklarını büyük ölçüde tahsil ettiğini gösterse de bu durum ek dolgu imalatlarının kabul edilip edilmediği sorununu çözmediği, ...Jeotermal'in ek dolgu imalatlarının ... tarafından onaylandığını veya hak edişe bağlandığını kanıtlayacak somut bir deliline rastlanmadığından 85.613,51 m3 ek dolgu bedeli alacağının oluşamayacağını, raporun denetime elverişlilik açısından mahkemece davacının ek dolgu bedeli alacağının oluştuğu kanaatine varılması halinde önceki raporlarda hesaplandığını, dava tarihi 25.08.2020 itibariyle davacının 185.470,31 m3 ek dolgu imalatı karşılığı 1.685.533,09 TL +KDV alacağının hesap edildiğini rapor etmiştir.

Tüm dosya kapsamından; taraflar arasında 24/02/2016 tarihli, ...ili sınırları içerisinde bulunan parklar, refüjler, yan bantların yeşil alanları, piknik alanları, rekreasyon alanları, mezarlıklar, havuzlar ve göletler ile belediyeye ait tesislerin bitkisel, inşaat, tesisat, elektrik bakım ve onarım işi bünyesinde bulunan 2016/98 Bölge Bitkisel, İnşaat, Tesisat, Elektrik Bakım ve Onarım İşi konulu sözleşme imzalandığı, davalının işveren, davacının yüklenici olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşme kapsamında, “Kırıkkale İli Kızılırmak Yeşil Vadi Projesi” çevre düzenleme işlerine ilişkin 85.613,51 m3 karşılığı dolgu imalat bedelinin ödenmemesinden kaynaklandığı anlaşılmış olup, davacı Kırıkkale 1. Sulh Hukuk Mahkemesi 2019/7 Değişik İş sayılı delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporuna dayanarak, projede gerçekleştirdiği toplam 213.613,51 m3 dolgu işinden, davalı tarafından yalnızca 128.000 m3'lük kısmın hak edişe bağlandığını ve geriye kalan 85.613,51 m3'lük dolgu miktarı için ödeme yapılmadığını iddia etmiş, davalı tarafça ise sözleşmenin ödeme koşullarına göre ödemelerin yalnızca davalı tarafından kabul edilen imalatlar için yapılacağı ve davalının hak edişlerini ...Büyükşehir Belediyesi'nden tahsil edememesi durumunda yükleniciye ödeme yapma yükümlülüğünün bulunmadığını, davalının bilgisi dışında yapılan imalatların hak edişe dahil edilmeyeceğini, davacının sözleşme dışı imalatlar yaptığını ve bu nedenle ödeme talep edemeyeceğini savunmuştur.

Taraflar arasında akdedilen 24/02/2016 tarihli Sözleşme'nin 3. maddesi ile sözleşme bedeli 3.456.619,98 TL olarak belirlenmiş olup, 4. maddesi ile işe başlanılmadan veya işin devamı sırasında proje değişikliği veya yeni proje yapılması gerektiğinde davacının bunu davalının muvafakati ile yapmayı kabul ettiğinin, imalatların onaylı projelere uygun olarak yapılacağının, onaysız proje ile imalat yapılmayacağının, aksi durumda oluşacak tüm risklerin davacıya ait olacağının, davalının bilgisi dışında yapılan imalatların hak edişlere dâhil edilmeyeceğinin ve herhangi bir ödeme yapılmayacağının, yeni fiyat ile yapılan imalatlar ile keşif artışı meydana gelen imalatlarda, davalı işverenin onayı alınmadan imalata başlanmayacağının, yine 5. maddesi ile davalı işverenin davacı yükleniciye yapacağı ödeme tutarının davacı tarafından yapılan ve davalı tarafından kabul edilen imalat tutarı kadar olduğunun, asıl işveren ... tarafından hak edişlerden kesinti yapılması durumunda bu kesintinin davacıya yansıtılacağının, yine 19. maddesi ile kabulde anlaşmazlıkların çıkması durumunda davalının yaptığı tespitlerin geçerli olduğunun düzenlendiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınabilir nitelikte kabul edilen 05/05/2025 tarihli bilirkişi ek raporu ile de işaret edildiği üzere; davacının iddiasını dayandırdığı delil tespiti bilirkişi raporuna göre projede toplam 213.613,51 m3 dolgu imalatı yapılmış ve davalı işveren tarafından sadece 128.000 m3'lük kısım için hak ediş düzenlenmiş olup, davaya konu kalan 85.613,51 m3'lük ek dolgu imalatının davalı işveren ... tarafından onaylandığına veya hak edişe bağlandığına dair herhangi bir delil bulunmadığı, davalının 85.613,51 m3'lük ek dolgu imalatının onayı dahilinde yapılan bir imalat olmadığı savunmasında bulunduğu, bu kapsamda ispat yükünün davacı üzerinde bulunduğu, davaya konu işin 3 nolu hak ediş raporunda yalnızca önceki hak edişlerden gelen 28.143,200 m3 “Makine ile Serme” imalatının yer aldığı, ancak 85.613,51 m3'lük ek dolgu imalatına ilişkin herhangi bir kayıt veya onay bulunmadığı, yine Sözleşme'nin 4. maddesi ile davalının bilgisi dışında yapılan imalatların hak edişlere dâhil edilmeyeceğinin ve herhangi bir ödeme yapılmayacağının, yeni fiyat ile yapılan imalatlar ile keşif artışı meydana gelen imalatlarda, davalı işverenin onayı alınmadan imalata başlanmayacağının düzenlendiği dikkate alındığında davacının 85.613,51 m3 ek dolgu imalatı için davalı işveren ...'dan yazılı bir onay aldığına dair herhangi bir bilgi ve belge sunamadığı, nitekim davalı işveren tarafından sadece 128.000 m3'lük kısım için hak ediş düzenlendiği, yine 19. maddesi ile kabulde anlaşmazlıkların çıkması durumunda davalının yaptığı tespitlerin geçerli olduğunun düzenlendiği hususları birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında tanzim edilen Sözleşme ile açıkça davalının bilgili ve onayı olmadan ek imalat yapılamayacağının, yapılması halinde davalı işverenin ödeme yükümlülüğü bulunmadığının kabul edildiği, bu düzenlemenin sözleşme serbestisi ilkesi kapsamında ele alınması gerektiği, Anayasamızın 48. ve Türk Borçlar Kanunu'nun 26. maddeleri uyarınca taraflar, kanuna, ahlaka ve adaba aykırı olmadıkça istedikleri konuda sözleşme yapabilecekleri gibi, yaptıkları sözleşmelere de istedikleri hükümleri koyabilecekleri, sözleşme serbestisinin sonucu olarak tarafların sözleşmeden doğan tüm yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda oldukları, bu halde davacı yüklenicinin serbest iradesi ile imzaladığı sözleşmedeki düzenlemeler gereği davalının onayını almadan yaptığı ek imalatın ödenmesini talep edemeyeceğine ilişkin Sözleşme'nin 4. maddesi düzenlemesinin davacıyı bağlayacağı, davacının usulüne uygun dayandığı deliller ile davalının onayı ile 85.613,51 m3 ek dolgu imalatını yaptığını ispatlayamadığı, bu nedenle ek dolgu imalat bedelinin tazminine hak kazanamadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 1.707,75 TL peşin harç ve 29.686,44 TL ıslah harcından mahsubu ile Hazineye irat kaydına, kalan ‭30.778,79 TL karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı tarafından yapılan 90 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 262.216,97 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

7-HMK'nın 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla ile verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/06/2025

Başkan ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Katip ...

e-imza

(M)

KARŞI OY

Davacı dava dilekçesinde özetle davalı ile aralarında eser sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşmeye göre Kızılırmak Yeşil Vadi Projesi kapsamında ifa ettiği dolgu işinin bir bölümünün bedelini davalının ödemediği vakıasını ileri sürmüş, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 100.000,00 TL’nin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 1.838.336,09 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı ise cevap dilekçesinde davacı ile davalı arasında eser sözleşmesi bulunduğunu kabul etmiş ancak davacının talebinin sözleşme hükümlerine aykırı olduğunu savunmuş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava ile davalı arasındaki uyuşmazlık, davacının dava dilekçesinde belirttiği şekilde sözleşme dışı iş yapıp yapmadığı, yapmış ise bu imalatlardan dolayı davalıdan alacaklı olup olmadığı hususlarındadır.

Yargıtay içtihatları ve uygulamada sözleşme dışı iş ya da fazla imalât işin ifası sırasında ya da bitiminde iş sahibinin talimatı veya talimatı olmaksızın iş sahibinin yararına olarak iş görenin yaptığı iş ve imalâtlardır. Bu hale sözleşme dışı iş, sözleşme fazlası imalât, ek iş ve ek imalât da denilmektedir. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 19/06/2020 tarih ve 2020/1360 Esas 2020/1698 Karar nolu kararı)

Sözleşme dışında iş yapıldığının yüklenici tarafından ispatlanıp iş sahibinin yararına olduğunun anlaşılması durumunda Türk Borçlar Kanununun 526. ve devamı maddelerinde düzenlenen vekâletsiz iş görme hükümlerine göre sözleşmede kararlaştırılan birim fiyatlarla hesaplanmasının mümkün ise bu fiyatlar üzerinden, mümkün değil ise yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçleri ile bedeli hesaplanmalıdır.

Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillerden davacının deliller ve bilirkişi kurulu raporları ile sözleşme dışı iş yaptığını ispatlaması, bu işin davalının projesi kapsamında kalıp yapılan işin davalının yararına olması, davacı sözleşme dışı iş yaptığı vakıasını dayandığından sözleşmenin hükümlerinin uygulanmasının olanaklı olmaması ve sözleşme uygulanmayacağından bu hususta sözleşmede hüküm olup olmamasının öneminin bulunmaması, 05/05/2025 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunun 44. sayfasında sözleşmede kararlaştırılan birim fiyatlara göre hesaplama yapıldığının anlaşılması nedenleri ile ıslah dilekçesindeki talep de göz önünde bulundurularak 05/05/2005 tarihli bilirkişi kurulu ek raporuna göre davanın Türk Borçlar Kanununun 529. maddesi gereğince kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesindeyim.

Hakim ...

e-imza