ankara 3. asliye ticaret mahkemesinde görülen, inşaat sözleşmesinden kaynaklı nakit teminat iadesi ve icra takibine itirazın iptali alacak davası gerekçeli kararı.

Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, inşaat sözleşmesinden kaynaklı nakit teminat iadesi ve icra takibine itirazın iptali alacak davası gerekçeli kararı.

Özet: Bu dava, davacı şirketin Uluslararası Finans Merkezi inşaat projesi kaba yapı işleri sözleşmesinden kaynaklanan 3.414.041,73 TL tutarındaki nakit teminatın iadesi talebiyle başlattığı icra takibine davalı şirketin haksız yere itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasıdır; davacı edimlerini yerine getirdiğini ve teminat iade şartlarının gerçekleştiğini savunurken, davalı ise sözleşmenin 27.2 maddesi uyarınca kesin hesap, geçici kabul, SGK borcu yoktur belgesi ile kamu kurumları veya üçüncü şahıslarla devam eden hukuki süreçlerin sonuçlanması gibi iade koşullarının henüz sağlanmadığını belirterek, itirazının yerinde olduğunu iddia etmektedir.

T.C. ...3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/737 Esas - 2025/648

T.C.

ANKARA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/737 Esas

KARAR NO : 2025/648

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 08/11/2023

KARAR TARİHİ : 02/10/2025

K. YAZIM TARİHİ : 06/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı şirket arasında 25.07.2020 ...ili , Ümraniye ilçesi , Finansbank Mahallesi'nde yapılmakta olan "...Uluslararası Finans Merkezi (İUFM) TCMB 1. Etap (Kabuk Ve Çekirdek) Yapım İşi Projesi Kaba Yapı İşleri Sözleşmesi" akdedildiğini, Davacı şirket in yukarıda belirtilen kaba yapı yapımına ilişkin Sözleşme'den kaynaklı tüm edimlerini ifa ettiğini ve Sözleşme kapsamında nakit teminat iade şartları gerçekleşmiş olmasına rağmen , davalı şirket Davacı şirket 3.414.041,73-TL nakit teminat tutarını iade etmediğini, davacı şirket tarafından 23.08.2023 tarihinde Beyoğlu 10. Noterliği 17477 yevmiye no ile nakit teminat tutarının iadesi için davalı şirkete ihtarname keşide edildiğini, davalı şirketin iadeyi gerçekleştirmemesi üzerine de 05/09/2023 tarihinde davalı şirket aleyhine ...24. İcra Müdürlüğü 2023 / 33059 e. saylı dosyası ile ilamsız icra takibi yapıldığını ve davalı tarafın takibe "Davacı şirketin dosya alacaklısına muaccel veya müeccel bir borcu bulunmamaktadır." açıklaması ile borca ve tüm fer'ilerine itiraz ettiğini ve takip durduğunu, davalının itirazı sonrasında Arabuluculuk başvurusu yapılmış ve bu görüşmenin"anlaşmaya varamama" şeklinde sonuçlandığını, davalı-borçlu tarafından icra takibine yapılmış olan itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu, davalı tarafın haksız ve mesnetsiz itirazının iptali ile inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ile davacı şirket arasında 25.07.2020 tarihinde "...Uluslararası Finans Merkezi TCMB 1. Etap Yapım İşi Projesi Kaba Yapı İşleri Sözleşmesi" imzalandığını, akabinde; davacı tarafından ...24. İcra Müdürlüğü'nü 2023/33059 sayılı icra dosyası ile müvekkil hakkında icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından icra takibine itiraz edildiğini, Usule ilişkin olarak , talebin zaman aşımına uğradığı hususunun yanısıra , taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca teminatın iadesi şartlarının oluşmadığını, taraflar arasında akdedilen 25.07.2020 tarihli sözleşmenin 27.2 numaralı maddesinde;"Kesin Teminat'a ilave olarak, Yüklenicinin hakedişlerinden, KDV hariç hakediş tutarı üzerinden 965' (yüzde beş) oranında Nakit Teminat Kesintisi yapılacaktır. Nakit Teminat Kesintisi, Kesin Hesap Hakedişinin ve Geçici Kabulün yapılmasını müteakip, Yüklenicinin kendisi ve Alt Yüklenicileri için SGK "Borcu Yoktur" ve "İlişiksizlikz" belgesini ibraz etmesi üzerine iade edilecektir. Şu kadar ki, kamu kurumları ve/veya üçüncü şahıslar ve/veva Yüklenici işçileri tarafindan başlatılmış yasal arabuluculuk süreçleri yahut açılmış davaların varlığı halinde Nakit Teminat, anılan süreç veya davaların kesin hüküm ile sonuçlanmasına kadar Yükleniciye iade edilmeyecektir. Söz konusu süreç veya davaların sonucunda işveren ve/veya Yüklenici aleyhine hükmedilecek tutarların (İşveren tarafından karşılanması halinde, İşveren tarafindan Ödenen tüm tutarlar, mahkeme masrafları, vekalet Ücretleri ve sair bedeller faizleriyle birlikte İşverenin takdir yetkisine dayalı olarak Yüklenicinin Nakit Teminatından karşılanabilecektir. Yüklenici bünyesinde çalıştırdığı tüm işçilerin çıkışlarını arabulucu vasıtasıyla yapacaktır ve bu çıkışlara ilişkin belgeleri İşverene sunmak zorundadır. Ancak Yüklenici, SGK'nın ilgili tebliğlerinde belirtilen asgari işçilik oranı üzerinden hesaplanacak inşaata ilişkin toplam asgari işçilik bildiriminden payına düşen tutarın altında işçilik bildirmiş ise aradaki farka ait Sigorta Primleri ile gecikme zammı ve ek bildirgeden doğacak idari para cezasini karşılamaya yeterli olabilecek teminat (Kesin ve Nakit) işveren SGK'dan İlişiksizlik Belgesi alıncaya kadar gerektiğinde SGK'ya ödenmek üzere bloke edilir. Mevcut Kesin ve Nakit Teminatın yeterli olmaması halinde aradaki fark kadar tutar yüklenicinin hakedişinden kesilir ve kalirsa bakiye Yükleniciden tahsil edilir. Yüklenici ve/veya İşveren aleyhine bu işten dolayı işçiler, kamu kurumlari ve/veya üçüncü sahislar tarafindan açılmış tazminat ve/veya alacak davalarinin yahut tahakkuk ettirilecek cezalarin varlığı halinde, Nakit Teminat bu davaların sonuçlanmasını takiben iade edilecektir. Yüklenicinin hakediş tutarı ödenmesi gereken tüm tazminat ve cezalari karşılamadığı hallerde nakit teminat kullanilarak bu miktarlar kesilecek, kalani Yükleniciye iade edilecektir." hükümlerini ihtiva ettiğini, dolayısıyla, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği, nakit teminatın iade edilebilmesi için: Kesin hesap hakedişi ve geçici kabulün yapılmasına müteakip, SGK "borcu yoktur" ve "ilişiksizdir" yazılarının ibrazı, alt yüklenici nezdinde çalışmış olan işçilerle arabuluculuk anlaşması yapılmış olması, Kamu kurumları, yüklenici işçileri ve üçüncü şahıslar tarafından başlatılmış olan arabuluculuk süreçleri, derdest davaların sonuçlanması, şartlarının sağlanması gerektiğini, davacı alt yüklenicinin uhdesinde çalışan işçilere ilişkin derdest dava dosyalar bulunması ve iş akdi sona eren işçilerle arabuluculuk anlaşması yapılmaması, iş kazası geçiren işçiler bulunması nedenleri ve doğması muhtemel işçilik alacakları bulunması ve alt yüklenici tarafından ilişiksizdir yazılarının ibraz edilmemesi nedenleriyle, takip tarihi itibariyle Nakit teminatın iadesi şartları oluşmadığını, bu nedenle, huzurdaki davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı ile davalı şirketin birlikte taraf olduğu iş kazası ve işçilik alacağı konulu iki adet derdest dava bulunduğunu, davacı tarafından; nakit teminatın iadesinin şartlarının oluştuğu gerekçesiyle, müvekkil hakkında icra takibi başlatılmışsa da müvekkil ve davacının taraf olduğu iki adet derdest dosya bulunduğunu, davacı Hakan Keklik tarafından iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebiyle ikame edilen dava ...Anadolu 22. İş Mahkemesi 2022/624 E. Sayılı dosyada derdest olduğunu, davacı Dursun Suak tarafından işçilik alacakları istemiyle ikame edilen dava, ...47. İş Mahkemesi 2022/389 E. Sayılı dosyada derdest olduğunu, sözleşme gereği olarak her iki davanın risk toplamı kadar, teminat kesintisinin davalı uhdesinde tutulduğunu, iş bu halde davalını, davacıya karşı muaccel bir borcu bulunmamakla birlikte, söz konusu iki davanın kesinleşmesi akabinde, hesaplanan tutarın, teminattan mahsubu akabinde bakiye tutar davacıya iade edileceğini, dolayısıyla, sözleşmede yer alan teminatın iadesi şartları henüz oluşmadığını ve davacıya herhangi bir muaccel borcu bulunmadığını, taraflar arasında akdedilen sözleşmede de açıkça yer aldığı üzere, davacının faaliyetlerinden kaynaklı olarak derdest dosyalar bulunması nedeniyle, nakit teminatın iadesi şartlarının oluşmadığını, her ne kadar, nakit teminatın iadesi talep edilmişse de, davacı uhdesinde çalışan işçilerin derdest dosyaları bulunmakla birlikte, iş akdi feshedilmiş ancak henüz arabuluculuk anlaşması yapılmış bir takım işçiler ve iş kazası geçirmiş olan işçiler bulunmakta olduğunu, Taraflar arasında akdedilen 25.07.2020 tarihli sözleşmenin 27.2 numaralı maddesi; "Yüklenici bünyesinde çalıştırdığı tüm işçilerin çıkışlarını arabulucu vasıtasıyla yapacaktır ve bu çıkışlara ilişkin belgeleri İşverene sunmak zorundadır." Hükmü yer aldığını, Taraflar arasındaki sözleşme gereği; davacı taraf uhdesinde çalışmış olan ancak iş akdi feshedilmiş olmasına rağmen henüz arabuluculuk anlaşması yapılmamış olan ve dava riski bulunan pek çok işçi olduğunun belirlendiğini, bununla birlikte, davacı şirket çalışanlarından toplam 189 işçinin iş kazası geçirdiğinin tespit edildiğini, davacı tarafından sunulan belgeler üzerinde yapılan incelemede; söz konusu iş kazalarının, 129 adedinin yüksek dava riski teşkil ettiğinin tespit edildiğini, taraflar arasındaki sözleşme gereği, davalının halen dava tehdidi altında bulunması ve uyuşmazlıkların gereği gibi çözülmemiş olması nedenleriyle, teminatın iadesinin şartları oluşmamış olduğunu, davanın taraflarının her ikisinin de tacir olduğunu ve tacirin basiretli bir iş adamı gibi hareket etmekle yükümlü olduğunu, Türk Ticaret Kanunu m.18; "(2) Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir." hükmünü ihtiva ettiğini, Türk Ticaret Kanunu'na göre, bir tacirin, basiretli bir iş adamı gibi davranmakla yükümlü olduğunu, basiret kavramının ise, tacirin ticari iş ve işlemlerde, gerekli dikkati, tedbiri ve özeni gösterme yükümlülüğünde olduğunu, Huzurdaki davaya konu sözleşmenin her iki tarafının da tacir olduğunu basiretli iş adamı gibi davranmakla yükümlü olduğunu, dolayısıyla, taraflar arasında akdedilen sözleşmede yer alan tüm hüküm ve koşulların her iki tarafı da bağlar nitelikte olduğunu, sözleşme uyarınca, nakit teminatın iadesi şartları gerçekleşmemiş olduğunu ,davacının, davalı nezdinde hak ve alacağı bulunmadığın belirterek davanın reddini ve her halükarda kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmesini dilemiştir.

DELİLLER

-Sözleşme ve eki şartnameler

-İhtarname

-Teminat mektupları,

-...24. İcra Müdürlüğü'nün 2019/36938 Esas sayılı dosyası

-Fatura, cari ekstre, irsaliye

-Bilirkişi heyet raporu

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan nakti teminatın iadesi için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasında 25.07.2020 tarihinde "...Uluslararası Finans Merkezi TCMB 1. Etap Yapım İşi Projesi Kaba Yapı İşleri Sözleşmesi" imzalandığı, davacının taşeron davalının ise yüklenici olduğu, sözleşme süresi içinde davacı hak edişlerinden yapılan nakti teminatın iadesi için davacı tarafından ...24. İcra Müdürlüğü'nü 2023/33059 sayılı icra dosyası ile başlatılan takibe davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine eldeki davanın açıldığı, işin yapılarak teslime edildiğine dair taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davalı şirket vekilince, davacının çok sayıda işçisi ile, işçilik alacaklarından kaynaklı iş davalarının İş Mahkemelerinde devam ettiği, iş sözleşmeleri sona eren işçilerle arabuluculuk anlaşması yapılmadığı, iş kazası geçiren işçilerin bulunması nedeniyle sözleşme hükümleri uyarınca nakit avansın iadesi koşullarının oluşmadığı ileri sürülerek davanın reddi savunulmuştur.

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, bilirkişi heyetinden rapor alınmış, bilirkişi raporu dosya kapsamına ve denetime elverişli olmakla hükmün tesisinde esas alınmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre;

Dava dışı T.C. Merkez Bankası ile davalı ... A.Ş. arasında, 02.06.2020 tarihinde ...Uluslararası Finans Merkezi T.C. Merkez Bankası Yerleşkesi 1.Etap (Kabuk ve Çekirdek) Yapım İşine Ait Sözleşme imzalandığı, sözleşmenin 22.maddesinde; Yüklenici ve alt yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin hususlarda Y.İ.G.Ş. hükümlerinin uygulanacağının belirtildiği, davacı ...İnş. A.Ş. ile davalı ... İnş. A.Ş. arasında, 25.07.2020 tarihinde imzalanan sözleşme ile de az evvel anılan sözleşme kapsamında bulunan 1.Etaptaki Yapım İşi Projesinin kaba inşaatının yapım işinin 14.730.244,30 TL bedelle davacı tarafça üstlenildiği, sözleşmenin genel şartlara ilişkin bölümde, Alt yüklenici olan dosyamız davacısı Görgülü ......İnş.A.Ş.nin 5.258.879,52 TL tutarında kesin teminatı vereceği, İlk hakkedişten itbaren başlamak üzere son aya kadar yapılacak her hakkedişten, aylık KDV ayrık brüt hakkediş tutarının % 5'i (yüzde beşi) oranında nakit kesintisi yapılacağı, sözleşmenin “Teminatlar'' başlıklı 7. maddesinde ise teminat mektuplarına ilişkin hükümlere yer verilmekle birlikte “nakit teminat'' hususuna değinilmediği bu durumda uyuşmazlığın çözümü bakımından Genel Şartname hükümlerinin esas alınması gerektiği, genel şartnamenin “Nakit Teminat" başlıklı 27/2 maddesinde; yüklenici ve alt yükleniciler için SGK borcu yoktur ve “ilişiksizlik” belgesinin sunulmasının yanı sıra arabuluculuk süreçlerinin sonuçlanması ve de açılmış davaların (kesin hükümle) sonuçlanması halinde nakti teminatın iade edileceğinin hüküm altına alınmış olduğu, Bilirkişi kök raporunda tüm bu hususlara işaret edilerek hesaplama yapılmasının olanaklı olmadığının belirtilmiş olduğu, mahkememizce verilen süre içerisinde davacı vekilince bilirkişi ek ücretinin de yatırılmamış olduğu buna göre ve mevcut delil durumuna göre, dava tarihi itibariyle nakti teminatın iadesine dair koşulların gerçekleşen somut olayda bulunduğunun davacı tarafça ispat edilemediği anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

a-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan yatırılan 41.479,08 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 40.863,68 TL harcın talep halinde ve kesinleştiğinde yatırana iadesine,

b-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

c-6235 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/a-14.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

d-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 6.maddesi uyarınca hükmedilen tutar üzerinden hesaplanan 418.752,72 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

e-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 02/10/2025