Muğla Büyükşehir Belediyesinin içme suyu tesisi borcunun genel bütçe payından kesilmesi işlemi ile MUSKİnin tüzel kişilik kazanma zamanlaması ve mülkiyet-işletme yetkisi ayrımı üzerine Danıştay kararı.
Özet: Büyükşehir belediyesinin, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından içme suyu tesisleriyle ilgili olarak genel bütçe payından yapılan borç kesintisine itiraz ettiği davada, ilk derece mahkemesi, tesislerin işletme yetkisi MUSKİye ait olsa da mülkiyetin belediyeye devredilmesi nedeniyle oluşan borcun MUSKİnin payından tahsil edilmesi gerektiğini belirterek kesinti işlemini iptal etmiş; ancak bölge idare mahkemesi, mülkiyetin belediyeye ait olması, borcun MUSKİye devir tarihinde tüzel kişiliği olmaması ve nimet-külfet dengesi gözetilerek kesintinin hukuka uygun olduğuna hükmederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2022/1569Karar No : 2025/6145 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı belediye tarafından, 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre kendilerine Ekim-2020 döneminde ayrılan paydan, Hazine ve Maliye Bakanlığının ... tarihli ve ... sayılı yazısıyla Devlet Su İşleri 21'inci Bölge Müdürlüğü adına 2.645.845,89 TL kesinti yapılmasına dair işlemin ile kesintinin yasal faiziyle iadesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu içme suyu tesislerinin niteliği gereği halihazırda MUSKİ Genel Müdürlüğünün görev ve yetki alanı kapsamında olduğu ve dolayısıyla bu kapsamda tesisleri işletme yetkisinin de MUSKİ Genel Müdürlüğüne ait olduğu hususunda tereddüt bulunmadığı, tesislerin Muğla Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu tarafından davacı Muğla Büyükşehir Belediyesine devredilmesi nedeniyle tesislerin mülkiyetinin MUSKİ Genel Müdürlüğüne ait olmaması hususunun bir çelişki teşkil ettiğinden söz edilebilirse de bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde; MUSKİ Genel Müdürlüğünün 31/03/2014 tarihi itibarıyla tüzel kişilik kazandığı, komisyonun devre ilişkin kararının ise 21/03/2014 tarihli olduğu, dolayısıyla devir tarihi itibarıyla MUSKİ Genel Müdürlüğünün henüz tüzel kişilik kazanmamış olması nedeniyle taşınmazların mülkiyetinin MUSKİ Genel Müdürlüğüne değil davacı Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığına devredildiği, bu nedenle, henüz MUSKİ Genel Müdürlüğü kurulmamışken gerçekleşen ve taşınmazın mülkiyetine ilişkin olan devrin, halihazırda MUSKİ Genel Müdürlüğünün faaliyet alanında ve tasarrufunda bulunan tesislere ait borçların, yalnızca tesislerin mülkiyetine sahip olan davacı büyükşehir belediyesince ödenmesini gerektirmeyeceği, 2560 sayılı Kanun'un 13'üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca MUSKİ Genel Müdürlüğünün Genel Bütçe vergi gelirlerinden (Büyükşehir Belediyesinden ayrı olarak) aldığı bir payın bulunduğu, dolayısıyla MUSKİ Genel Müdürlüğüne ait olan borcun (büyükşehir belediyesinin payından değil) MUSKİ Genel Müdürlüğünün payından kesinti yapılmak suretiyle tahsil edilebileceği, bu durumda; görev, yetki ve sorumluluk itibarıyla MUSKİ Genel Müdürlüğüne ait olan tesise ilişkin borcun, MUSKİ Genel Müdürlüğünün genel bütçe payından kesinti yapılmak suretiyle yahut diğer usullerle tahsili gerekirken büyükşehir belediyesinden tahsiline yönelik olarak yapılan kesintide hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacı büyükşehir belediyesine ayrılan paydan yapılan 2.645.845,89 TL kesintinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacı idareye ödenmesine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen kararda; 1053 sayılı Belediye Teşkilâtı Olan Yerleşim Yerlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanun'un 4'üncü maddesinde belirtilen hüküm uyarınca dava konusu borç tutarının talep edildiği, (Güvercinlik İçme Suyu Arıtma Tesisi ve Çamköy Terfi İstasyonunu kapsayan) Bodrum Yarımadası İçme Suyu Projesinin alacak, hak ve borçlarıyla Muğla Büyükşehir Belediyesine devredildiği, ilgili Kanun'un amir hükmü kapsamında kesintinin davacı idareden usulünce yapıldığı, zaten devir tarihinde kamu tüzel kişiliğine sahip olmayan MUSKİ'ye borcun devredilemeyeceğinin davacı idarenin ikrarıyla da sabit olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık, aksi yöndeki idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı, davalı idarelerin mülkiyet sahibi idareden borcu talep etmesinin/payından kesinti yapmasının (tesisin işletilmesi yetkisi her ne kadar MUSKİ'de olsa da, elde edilen suyun satışı ile ilgili gelirlerin büyükşehir belediyesi tarafından tahsil edildiği anlaşıldığından) nimet ve külfet dengesi gözetildiğinde yerinde olduğu, pay kesintisi sonucu eğer davacı belediye ile MUSKİ arasında bir uyuşmazlık çıkarsa bu hususun her iki tüzel kişilik arasında çözüme kavuşturulması gerektiği, alacaklı devlet kurumunun ise iç ilişkiden bağımsız olarak kanunun tanıdığı imkan ve prosedürleri işleterek alacağını tahsil etmesinde hukuken ve hakkaniyet gereği hiçbir engelin bulunmadığı, öte yandan, dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan, davacının yapılan kesinti tutarının kesinti tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte iade edilmesi talebinin de reddedilmesi gerektiği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine, davalıların istinaf başvurularının kabulü ile Muğla 1. İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, içme suyu tesislerinin niteliği gereği MUSKİ Genel Müdürlüğünün görev ve yetki alanı kapsamında olduğu, dolayısıyla bu kapsamda tesislerin işletme yetkisinin de MUSKİ'ye ait olduğu, MUSKİ Genel Müdürlüğünün 31/03/2014 tarihi itibarıyla tüzel kişilik kazandığı, dolayısıyla tesislerin Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu tarafından devredildiği 21/03/2014 tarihi itibarıyla MUSKİ tüzel kişilik kazanmadığı için belediyeye devir işleminin yapıldığı, bu nedenle söz konusu kesintilerin MUSKİ payından yapılması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı DSİ tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya, posta gideri avansından varsa artan tutarın Mahkeme tarafından ilgili tarafa iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, 25/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.