Danıştay 7. Daire, motorlu araç ithalatında ÖTV muafiyeti teminat yükümlülüğü konusunda VUK Genel Tebliğinin yetki dahilinde olduğuna dair emsal kararı doğrultusunda alt mahkeme iptal kararını bozmuştur.
Özet: Bu hukuki evrak, araç ithalatında ÖTV muafiyeti belgesinin geçerliliği için motorlu araç ticareti yapan şirketlerden teminat alınmasına yönelik düzenlemenin hukuka uygunluğu davasında; alt mahkemeler, teminat zorunluluğu getiren tebliğ hükmünün Hazine ve Maliye Bakanlığının yetkisini aştığına karar vererek işlemin iptaline hükmetmişken, Danıştay kendi önceki kararına atıfla, ilgili tebliğ hükümlerinin yasal yetki dahilinde olduğunu ve hukuka uygun bulunduğunu belirterek alt mahkeme kararlarını bozma eğiliminde olduğunu göstermektedir.
Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2024/899 E.  ,  2026/25 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/899
Karar No : 2026/25
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Başkanlığı
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Otomotiv Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına düzenlenen "Kayıt ve Tescile Tabi Taşıtların İthalatında ÖTV Aranmaksızın İşlem Tesisi İçin Motorlu Araç Ticareti İle İştigal Edildiğine Dair Belge"nin geçerliliği konusunda yapılan 19/06/2023 tarihli başvuruya istinaden davacının teminat verme yükümlülüğünü yerine getirmediğinden özel tüketim vergisi muafiyet şartlarını taşınmadığı ve bu nedenle belgenin geçerli olmadığı yolunda tesis edilen işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 257. maddesinin 1. fıkrasına 7421 sayılı Kanun'la eklenen ve 26/11/2022 tarihinde yürürlüğe giren (10) numaralı bent ile Hazine ve Maliye Bakanlığının, motorlu araç ticareti faaliyeti nedeniyle doğacak özel tüketim vergisinin tahsil güvenliğini sağlamak amacıyla, 30 milyon Türk lirasına (2023 yılı için 66 milyon Türk lirası) kadar teminat almaya, teminatın; türünü, tutarını, verilmesi gereken zamanı, iadesi ile tamamlanmasına ilişkin hususları belirlemeye, hangi hâllerde teminat aranılmayacağını ve uygulamaya ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili kılındığı; 14/01/2023 tarih ve 32073 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yayımı takip eden ayın başında yürürlüğe giren 545 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nda tanımlı bulunan motorlu araç ticareti yapan mükelleflerden teminat alınmasına ilişkin usul ve esasların belirlendiği, anılan Tebliğ'in "Geçiş hükmü" başlıklı geçici 1. maddesinde, bu Tebliğ'in yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla geçerliliği devam eden belge sahibi kişilerin bu Tebliğ'in yürürlüğe girdiği tarihi takip eden bir ay içerisinde, bu Tebliğ'de belirtilen usulde teminat vermekle ve bildirim yükümlülüklerini yerine getirmekle mükellef oldukları ve bu süre zarfında yükümlülüklerini yerine getirmeyen münferit ithalatçıların belgelerinin iptal edileceğinin düzenlendiği; (10) numaralı bent ile Hazine ve Maliye Bakanlığına tanınan söz konusu yetkinin yasal değişiklik sonrasına ilişkin durumları kapsadığı, 7421 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden önce verilmiş belgelerin geçerliliğine ilişkin düzenleme yapma yetkisini kapsamadığı, buna rağmen, söz konusu yetki aşılarak Tebliğ'i geçici 1. maddesi ile yapılan düzenlemenin mükelleflerin aleyhine bir durum oluşturmasının hukuken kabulü mümkün olmadığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya uygun olan kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın, Dairemizin E:2023/608 sayılı dosyasıyla birlikte incelenmesinden, dava konusu işleme dayanak alınan 14/01/2023 tarih ve 32073 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin (Sıra No: 545) 4., 5/2. ve 6. ve geçici 1. maddelerinin iptali istemiyle açılan davada Dairemizin 16/12/2025 tarih ve E:2023/608, K:2025/4336 sayılı kararıyla, Tebliğ'in geçici 1. maddesi hükmü yönünden, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 257. maddesinin 1. fıkrasının (10) numaralı bendi ile Hazine ve Maliye Bakanlığına, teminat uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisinin verildiği, söz konusu yetki doğrultusunda bayiler ve halihazırda belge sahibi olanlar bakımından teminat düzenlemesinin nasıl uygulanacağına açıklık getirildiği, belirtilen düzenlemenin anılan bent kapsamında verilen yetki dahilinde kaldığı görüldüğünden, Tebliğ'in dava konusu edilen kısımlarında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, her ne kadar ilk derece mahkemesince, özel tüketim vergisine ilişkin teminat verme yükümlülüğünün yerine getirilmediğinden muafiyet belgesinin geçersiz olduğu yolundaki işlem, işleme dayanak alınan 545 sıra no'lu Genel Tebliğ'in geçici 1. maddesi hükmü ile 7421 sayılı Kanun'la Hazine ve Maliye Bakanlığına verilen yetkinin kapsamı dışında bir hususun düzenlenmiş olmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmişse de; Dairemizin E:2023/608 sayılı dosyasında Tebliğ'in geçici 1. maddesinin hukuki denetiminin yapılarak, düzenlemenin hukuka uygun olduğuna karar verilmiş olduğunun anlaşılması karşısında, teminat verme yükümlülüğünü yerine getirmeyen davacının, özel tüketim vergisi muafiyetinden yararlanması mümkün bulunmadığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddi gerekirken, aksi yönde verilen mahkeme kararına yönelik istinaf talebinin reddine dair vergi dava dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 19/01/2026 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.