Danıştay 8. Daire, Muğla Büyükşehir Belediyesinin bir mahalleyi kırsal dışı alan ilan etme kararını iptal eden alt mahkeme kararlarını onayladı.
Özet: Bir büyükşehir belediyesinin, bir mahalleyi kırsal mahalle dışı alan olarak belirlemesine dair aldığı karar, mahallenin ilçe merkezinden fiziki uzaklığı, yüzölçümünün büyük kısmının tarım ve orman arazisi olması, nüfusunun geçim kaynağının ağırlıkla tarımsal üretim olması ve kırsal yerleşim özelliğini devam ettirmesi gibi nedenlerle hukuka aykırı bulunarak ilk derece mahkemesi tarafından iptal edilmiş; bu iptal kararı, bölge idare mahkemesince onanmış ve davalı büyükşehir belediyesinin temyiz istemi Danıştay tarafından reddedilerek kesinleşmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2023/4435Karar No : 2025/6122 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av....KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı Belediye tarafından, Muğla ili, Yatağan İlçesi, ... Mahallesinin kırsal mahalle dışı alan olarak tespitine karar verilmesine ilişkin... tarih ve ...sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclis kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; ... Mahallesinin karayolunun güneybatısında karayoluna yaklaşık 4 km mesafede yer aldığı, bu nedenle Yatağan ilçe merkeziyle fiziki olarak doğrudan bir ilişki içinde olmadığı, Yatağan İlçe Merkezinden kopuk bir konumda bulunduğu, yüzölçümünün %91.4’lik kısmının tarım arazileri ve ormanlık arazi olduğu, mahalle nüfusunun geçim kaynağının ağırlıkla tarımsal üretim (tarım ve hayvancılık) olduğu, dolayısıyla ana ekonomik sektörün tarım ve hayvancılık olduğu, mahallenin kırsal nüfus oranının oldukça yüksek olduğu, mevcut yapısıyla kırsal yerleşme özeliğini devam ettirmekte olduğu, büyükşehir ve ilçe belediyesinin mevzuattan kaynaklı hizmetleri yerine getirmesinin ve mahallenin planlı alanda kalmasının kırsal mahalle karakterini değiştirmeyeceği hususları dikkate alındığında, ... Mahallesinin kırsal mahalle dışı alan olarak tespitine ilişkin davaya konu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, bir mahalledeki tarım alanlarının yoğunluğunun kırsal mahalle belirlemede tek bir kriter alınarak belirlenemeyeceği, bilirkişi heyetinin kırsal mahalle olması yönünde görüş bildirdiği mahalleler ile kırsal mahalle dışı olarak tespit edilen mahallelerin çiftçi ve hayvan işletme sayılarının birbirine çok yakın olduğu, bilirkişilerce imar planı, ulaşım olanakları, mahalledeki lüks evler, alt yapı hizmetlerin kriter olarak sayılmadığı, bu hizmetlerin zaten olması gereken hizmetler olduğu yaklaşımıyla hareket edildiği, kırsal mahalle olarak tespit edilen ..., ..., ..., ... Mahallelerine ulaşımın hiç sağlanamadığı; ..., ..., ..., ... ..., ..., ..., ..., ... Mahallelerine yalnızca halk pazarının kurulduğu Çarşamba günleri ulaşım sağlanabildiği, bu mahallelerle uyuşmazlık konusu mahallenin bir tutulmasının eşitlik ilkesine ve hakkaniyete aykırı olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. Kullanılmayan ...TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davalı Muğla Büyükşehir Belediyesine iadesine,5. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 25/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.