Danıştayın, İstanbulda bir akaryakıt istasyonuna verilen cadde giriş-çıkış izninin yetkisiz komisyon kararıyla hukuka aykırı bulunarak iptalini inceleyen temyiz davası.
Özet: Maliki olduğu akaryakıt istasyonu komşuluğundaki parsele ulaşım ve trafik düzenleme komisyonunca verilen giriş-çıkış izninin iptali istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi iznin ilgili yönetmelik hükümlerine aykırı olduğunu tespit ederek işlemi iptal etmiş, bölge idare mahkemesi ise ulaşım koordinasyon merkezlerinin (UKOME) yetkisinde olması gereken bu kararın yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptal kararını onamış; temyiz eden davalı idare ve müdahiller ise söz konusu komisyon kararının bilgilendirici nitelikte olduğunu ve yetki dağılımının mevzuata uygun olduğunu savunarak yerel mahkeme kararlarının bozulmasını talep etmektedirler.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2023/415Karar No : 2025/6056 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR: 1- (DAVACI) ...Ürünleri ve Tic. A.Ş.VEKİLİ : Av. ...2- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...3- (DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER)1-... İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 2- ... İnşaat Akaryakıt Oto. Antrepo San. ve Tic. A.Ş. VEKİLİ : Av...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, maliki olduğu İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, ... Bölgesi, ... ada, ...parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan akaryakıt istasyonu komşuluğundaki mülkiyeti ... İnşaat Akaryakıt Oto Antrepo San. ve Tic. A.Ş.'ne ait ... ada,... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan akaryakıt istasyonuna ... Caddesinden 10 metre giriş ve ... Caddesinden 10 metre çıkış verilmesinin uygun görülmesine dair alınan 14/11/2019 tarihli ve ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonu kararı ve bu karara karşı yapılan 29/11/2019 tarihli itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile hükme esas alınabilecek nitelikte görülen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu ... parselin ... Bulvarındaki çıkış alanından kavşak alanına mesafesinin yaklaşık 31.60 metre olduğu ve bu durumun Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu, dolayısıyla dava konusu olan ... parsele yönelik olarak "... Bulvarından 10 metre giriş, ... Bulvarından 10 metre çıkış" düzenlemesine izin verilmesiyle buna göre uygulama yapılmasında, ulaşım ve trafik açısından uygun olduğuna yönelik tesis edilen dava konusu kararın ulaşım ilke ve esaslarına ve hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:......, K:... sayılı kararında; uyuşmazlıkta, trafik düzeni ve güvenliğini sağlamanın büyükşehir belediyelerinde kurulan Ulaşım Koordinasyon Merkezlerinin (UKOME) asli görevlerinden olduğu, mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla kamu yararını gözeterek büyükşehir belediyesinin sınırları içinde kalan karayollarında araçların geliş ve gidiş yollarının belirlenmesine karar verebilecekleri, bu nedenle mevcut kararlardaki değişikliklerin de yine UKOME tarafından alınacak kararlarla yapılabileceği, bunun neticesinde kararların yeniden gözden geçirilmesi taleplerinin UKOME tarafından değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından, davacının sahibi olduğu akaryakıt istasyonunun komşuluğunda bulunan müdahil şirkete ait ... ada, ... numaralı bitişik parselde bulunan akaryakıt istasyonuna kararda geçen cadde ve bulvardan araç giriş-çıkışına izin verilmesiyle, Ulaşım Koordinasyon Müdürlüğü raporu ve eki projeye göre uygulama yapılmasında ulaşım ve trafik açısından uygun olduğuna yönelik... tarihli, ... sayılı Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonu kararının alındığı, halbuki dava konusu kararın gerekli görülmesi halinde uzman raporu ve görüşleri de dikkate alınarak UKOME tarafından alınması gerektiği sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak, istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddialar dayandığı hukuki ve kanuni gerekçeler, Dairelerince de uygun bulunan .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, istinaf taleplerinin yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 1- Davalı idare tarafından, Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonu kararının icrai değil bilgilendirici nitelikte olduğu, uyuşmazlıkta lisans ve ruhsat verme konularında belediyelerinin yetkilerinin bulunmadığı, Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonu tarafından yalnızca ulaşım ve trafik güvenliği açısından inceleme yapıldığı, bilirkişi heyetinde trafik güvenliği uzmanının da yer alması gerektiği hususları ileri sürülmektedir.2- Davalı yanında müdahiller tarafından, ... tarihli ve ... sayılı UKOME kararı ile bu karara istinaden verilen 14/05/2002 tarihli Başkanlık Olur'u ile UKOME'de görüşülmeyecek konuların belirlendiği, Ulaşım ve Trafik Düzenleme Kurulu'nun oluşturulduğu, belirlenen konularda bu kurulun kararlar alabileceği, UKOME Yönetmeliğinin 23. maddesi uyarınca UKOME'nin alt komisyonlar kurabileceği, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğu, buna göre tesis edilen işlemde hukuk ve usule aykırılık bulunmadığı hususları ileri sürülmektedir.3- Davacı tarafından, dava konusu işlemin yetki yönünden değil esastan hukuk ve usule aykırı olduğu, temyize konu kararın bozularak esas yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği hususları ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : 1- Davacı tarafından, dava konusu işlemin yetki yönünden değil esastan hukuk ve usule aykırı olduğu, temyize konu kararın bozularak esas yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.2- Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.3- Davalı yanında müdahiller tarafından, savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden davalı yanında müdahillerin yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz istemlerinin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davalı yanında müdahillere ve posta gideri avansından artan tutarların da aidiyetine göre ilgililerine Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, 24/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY :(X)- Dava, davacı şirket tarafından, maliki olduğu İstanbul ili, Başakşehir ilçesi... Bölgesi, ... ada, ...parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan akaryakıt istasyonu komşuluğundaki mülkiyeti ... Akaryakıt Oto Antrepo San. ve Tic. A.Ş.'ne ait ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan akaryakıt istasyonuna ... Caddesinden 10 metre giriş ve ... Caddesinden 10 metre çıkış verilmesinin uygun görülmesine dair alınan... tarihli ve ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonu kararı ve bu karara karşı yapılan 29/11/2019 tarihli itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle açılmıştır.Her ne kadar temyize konu kararda; trafik düzeni ve güvenliğini sağlamanın büyükşehir belediyelerinde kurulan Ulaşım Koordinasyon Merkezlerinin (UKOME) asli görevlerinden olduğu, mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla kamu yararını gözeterek büyükşehir belediyesinin sınırları içinde kalan karayollarında araçların geliş ve gidiş yollarının belirlenmesine karar verebilecekleri, bu nedenle, mevcut kararlardaki değişikliklerin de yine UKOME tarafından alınacak kararla yapılabileceği, bunun neticesinde, kararların yeniden gözden geçirilmesi taleplerinin UKOME tarafından değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından, davacının sahip olduğu akaryakıt istasyonunun komşuluğunda bulunan müdahil şirkete ait akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak verilen kararın iptali başvurusunun, gerekli görülmesi halinde uzman raporu ve görüşleri de alınarak UKOME tarafından değerlendirilmesi ve bu şekilde talebin kabulüne veya reddine karar verilmesi gerekirken, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonunca verilen dava konusu kararda yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de;Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, İstanbul Büyükşehir Belediyesi UKOME'nin verdiği kararlar doğrultusunda uygulamaya yönelik olarak dava konusu işlemin tesis edildiği, UKOME'nin yapısı, oluşumu, toplanma ve karar alma usulü dikkate alındığında, her bir UKOME kararının uygulanmasına yönelik işlemin de yine UKOME tarafından yapılmasının zaman ve emek israfına yol açacağı gibi, davalı belediyenin ulaşım hizmetlerini yürütmekle görevli ve yetkili daire başkanlığınca / müdürlüğünce / Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonunca, ilgililerden iletilen başvuruların UKOME kararları çerçevesinde incelenip değerlendirilerek başvurulara cevap verilmesinde, mevzuat açısından bir engel bulunmadığı anlaşılmaktadır.Bu durumda, yukarıda belirttiğim gerekçeyle temyize konu istinaf kararının bozulması ve uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi gerektiği görüşü ile Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.