6. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası sonucu ölüm ve cismani zarara dayalı maddi ve manevi tazminat davasında araç işleteni tespiti üzerine verilen gerekçeli kararı.
Özet: Trafik kazası nedeniyle açılan bu tazminat davasında davacı, 22.11.2019da annesinin vefatıyla sonuçlanan olayda, sürücünün kusuru, araç sahibinin işletenliği ve sigorta şirketinin poliçe sorumluluğu nedeniyle davalılardan toplamda 5.000 TL maddi ve 280.000 TL manevi tazminatın faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmektedir; davalılar ise sigorta başvuru ve arabuluculuk şartlarının yerine getirilmediği, kusur ve husumet yokluğu iddialarıyla savunma yaparken, istinaf mahkemesi önceki kararı araç işleteninin tespiti için ek araştırma yapılması gerekliliğiyle bozmuştur.
T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/255 Esas - 2025/552
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA ... GEREKÇELİ KARAR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2024/255 EsasKARAR NO : 2025/552HAKİM : ...KATİP : ....DAVACI : ... ... ....VEKİLİ : Av...DAVALI : 1 -... ...DAVALI : 2 -... ...VEKİLLERİ : Av. ... Av. ....DAVALI : 3 -....VEKİLLERİ : Av. . Av... Av. ...İHBAR OLUNAN : 1 -...VEKİLİ : Av....İHBAR OLUNAN : 2 -... ....İHBAR OLUNAN : 3 -....VEKİLİ : Av. ....DAVA : Maddi ve Manevi Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ : 24/09/2021KARAR TARİHİ : 16/07/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 16/07/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İDDİADavacı vekili dilekçesinde özetle, 22.11.2019 tarihinde davalılardan ... ... Ticaret ve Sanayi A.Ş.'ye ait ... ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın içerisinde müvekkilin annesi ... ...'un da olduğu sırada sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının sağ yan kısımlarıyla ayrım bariyerlerine çarparak ikiye ayrılması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu trafik kazası neticesinde müvekkilin annesi ve desteği ... ...’un vefat ettiğini, davalı ... ...'nün kazanın meydana gelmesinde dikkatsiz ve tedbirsiz davranışları ile kusuru nedeniyle davalılardan ... ... Ticaret ve Sanayi A.Ş'nin aracın maliki ve işleteni olması nedeniyle, davalı ... Sigorta A.Ş’nin ise motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası nedeniyle sorumlu olduğunu, müvekkilin annesi ve desteği ... ...'un vefatına neden olan söz konusu kazada müteveffa araçta yolcu konumunda olup, hiçbir kusuru bulunmadığını belirterek, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakkının saklı kalması kaydıyla şimdilik 5.000 TL maddi tazminat ile 280.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizleri ile birlikte davalılardan (davalı sigorta şirketi poliçesinde bulunmaması halinde hariç tutularak) müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.SAVUNMA Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddi gerektiğini, davacı tarafça dava öncesi müvekkil şirkete usulüne uygun bir başvuru yapılmadığından kanunda öngörülen başvuru şartının gerçekleşmediğini, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olacağını, kazanın oluşumuna ilişkin Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden kusur raporu alınması gerektiğini, müteveffanın davacıya gerçekten destek olduğunun ispatı gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.Davalı ... ... Tic. San. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkil şirketin sadece araç kiralama ile iştigal ettiğini, kaza tarihinde kazaya karışmış ... plaka sayılı aracın 15.01.2018 tarihli uzun süreli oto kiralama sözleşmesi ile dava dışı ... A.Ş.'de bulunduğunu, akit süresince de aracın müvekkil şirket tarafından kullanılmasının mümkün olmadığını, davanın müvekkili yönünden husumet yokluğundan reddine, davalı müvekkil şirket yönünden arabuluculuk başvurusu yapılmadığından davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermesini talep etmiştir. Davalı ... ..., davaya cevap vermemiştir.DELİLLER VE GEREKÇEDava; trafik kazası sebebi ile maddi ve manevi tazminat davasıdır. Mahkememizce verilen 06/07/2022 tarih, 2021/554 Esas, 2022/536 Karar sayılı ilamı ... BAM 35. Hukuk Dairesinin 2022/2254 Esas, 2024/426 Karar sayılı ilamı ile; kazaya karışan araç ile ilgili uzun süreli ve 3. kişileri bağlayacak güçte yazılı yahut şifahi akdedilmiş bir kira sözleşmesinin bulunup bulunmadığı, sözleşmenin taraflar arasında yenilenip yenilenmediği, kaza sırasında kazaya karışan araç yönünden kira sözleşmesinin devam edip etmediği, kira sözleşmesi ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği, kira bedelinin ve vergilerin kim tarafından ödendiği, kazaya neden olan bu araç için hangi tarihten itibaren kira bedelinin ödendiği, kiraya veren ile kiracının/kiracıların tacir olduğu gözetilerek ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, aracın kaza tarihini kapsar şekilde kimin yedinde olduğu, hangi tarihte teslim edildiği, kaza tarihinde ekonomik yararlanmanın kime ait olduğu araştırılarak, kaza tarihinde araç işleteni sıfatının kime ait olduğunun belirlenmesiyle, gerekçesiyle kaldırılarak yeniden görülmesi için Mahkememize gönderilmiş, Mahkememizde 2024/255 Esasına kaydı yapılmıştır.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu " Madde 85 - (Değişik fıkra: 17/10/1996 - 4199/28 md.) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.... MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT:Madde 90-Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır. İKİNCİ BÖLÜM: SİGORTA MALİ SORUMLULUK SİGORTASI YAPTIRMA ZORUNLULUĞU: Madde 91 - İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükümlerini haizdir. Dosyamız arasına, sigorta hasar dosyası ve poliçe, kaza tespit tutanağı ve ceza dosyası alınıp, incelenmiştir.Kusur yönünden yapılan incelemede, kaza tespit tutanağında, 22.11.2019 tarih, saat 13.10 sıralarında sürücü ... ...'nün sevk ve idaresinde bulunan .... plakalı aracıyla TEM Güney yolu takiben ... istikametine gitmek isterken, Kuzey Marmara Otoyolu Çekmeköy Yavuz Sultan Selim Köprüsü ayrımlarına geldiği esnada, aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının sağ yan kısımlarını ayrım (kama başı) bariyerlerine çarpıp, çarpmanın etkisiyle araç iki parça haline bölünerek, aracın ön kısımları, yine aynı yön ve istikamette ön sağ şeritte seyir halinde olan sürücü . .. sevk ve idaresinde bulunan .... plakalı aracın sağ ön yan kısımlarına çarpar ve emniyet şeridinde durur, araçtan kopan arka kısımların da en sol şeritte bulunan orta bariyere çarpıp durması sonucu iki araçlı ölümlü yaralanmalı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olup, Bu kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ... ... 2918 sayılı KTK'nın 52/1b aracın hızını aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak maddesini ihlal ettiği; kazaya karışan ... plakalı araç sürücüsü .. .... herhangi bir ihlalinin olmadığı, kaza yeri incelemesi ve görgü tanıkları ve sürücü . . beyanı sonucu anlaşılmıştır, şeklinde tutanak tanzim edildiği anlaşılmıştır. Kusur bilirkişi raporunda, davalı sürücü ... ...'nün 2918 sayılı KTK'nın 52/1-a ve b maddelerini ihlal ettiği, tam kusurlu olduğu beyan edilmiştir. Mahkememizce de kaza tespit tutanağı ve kusur bilirkişi raporlarının oluşa uygun olması, davalı araç sürücüsünün 2918 sayılı kanunun 52/1a ve b maddelerini ihlal ettiği, bu nedenle tam kusurlu olduğu, kusur oranının %100 olduğu anlaşılmıştır. Aktüer bilirkişiden rapor alınmış, raporda, 22.11.2019 tarihinde meydana gelen olay nedeniyle ... ...'nun hayatını kaybetmesi nedeniyle, taraflar arasında görülmekte olan tazminat davasının yargılaması aşamasında, Sayın Mahkemece re'sen bilirkişi olarak seçilmem üzerine, dosya ve ekleri tarafımızdan incelenerek, talep konusu destekten yoksun kalma tazminat miktarına ilişkin işbu rapor hazırlanmış, nihai takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere aşağıdaki sonuç ve kanaatlere ulaşılmıştır.1. Müteveffa ... ...'nun dava konusu olay sonucu ölmesi nedeniyle, oğlu ... ... ... için 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği,2. Davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı araçsürücüsü ... ...'nün 9 100 kusur olduğu, müteveffa ... ...'ın araçta yolcu konumunda olduğu, tespit edilmiş olup, hesaplanan zarardan kusur indirimi yapılmadığı,3. TRH-2010 yaşam tablosu kullanılarak bakiye ömür belirlendiği, 1,8 teknik faiz kullanılmadan, bilinmeyen devre gelirleri her yıl 96 10 arttırılıp 96 10 iskonto edilmek suretiyle, progresif rant yöntemine göre hesaplama yapıldığı,4. ... ...'in dava konusu trafik kazasında hayatını kaybetmesi sonucu;davacı ... ... ... lehine toplam 140.071,05 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı,5. Davalı tarafça davadışı anne .. ...'a 77.000,00 TL ödemeyapıldığından, poliçede 313.000,00 TL bakiye limit kaldığı, hesaplanan tazminatın bakiyepoliçe limitinde bulunduğu,6. İşbu davada yapılan yargılama sonucunda, davacı lehine 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının sigorta şirketi yönünden 24.09.2021 diğer davalılar yönünden ise olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verildiği, şeklinde değerlendirme yapılmıştır. BAM kaldırma kararı doğrultusunda davalı ... ... A.Ş. Yönünden işleten sıfatının bulunup bulunmadığı kiracısının uzun süreli kiracı olup olmadığı hususu mali müşavir bilirkişinin bilirkişi raporuyla ortaya konulmuş, raporda, Mahkemeniz tarafından verilen görevin tanım ve sınırlarının gerekleri doğrultusunda dava dosyasının kapsam ve içeriğine dahil tüm bilgi ve belgelerin incelenip değerlendirilmesi neticesinde; Davalı ... TURİZ TİCARET AŞ. İle İHBAR OLUNANLAR arasında yer alan ..., 12.12.2019 tarihinde ise kira süresinin sona ermesi neticesinde geri iade alındığı tespit edilmiştir. ... Plakalı aracın 22.11.2019 kaza tarihinde....AŞ.nde kirada olduğu mali kayıt ve belgelerin tetkikinden tespit edilmiştir, şeklinde değerlendirme yapılmıştır.22.11.2019 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacı murisinin içerisinde yolcu konumunda bulunduğu ... plaka sayılı aracın otoyoldaki bariye çarpmak suretiyle davacının murisinin hayatını kaybettiği, kaza ile zarar arasında uygun illiyet bağının bulunduğu, davacı murisinin yolcu konumunda bulunması nedeniyle herhangi bir kusurunun bulunmadığı, davalı ... ... A.Ş'nin bilirkişi raporundan tespiti ile uzun süreli araç kiralayan sıfatının bulunduğu, kiracının ....A.Ş. Olduğu, bu şirkete davanın ihbar edildiği, ... ... A.Ş. Yönünden işleten sıfatının bulunmaması nedeniyle husumet yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiği, poliçenin kaza tarihini kapsadığı, poliçe limitinin hesaplanan zarar tutarından yüksek olduğu, aracın hususi otomobil olması nedeniyle yasal faiz işletilmesi gerektiğinden davanın maddi tazminatın yönünden açık ve ayrıntılı kusur ve hesap raporları hükme esas alınarak kabulü gerekmiştir. Manevi tazminat yönünden, davacı murisinin davalı aracında yolcu konumunda bulunması, kazaya kasıt ile sebep olunmaması, kazanın otoyoldaki yol ayırıcı demirlere çarpmak suretiyle elim bir şekilde gerçekleşmesi, davacının kaybı nedeniyle duyduğu acının elem ve keder derecesi birlikte dikkate alındığında Yargıtay'ın ölüm halindeki manevi tazminat kriterleri de dikkate alınarak kısmen kabul edilmiş, 150.000.TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren sürücü davalı ... ...'den alınarak davacıya verilmesi gerekmiş, fazlaya ilişkin talebin reddi gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;1-Davanın ... ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,Davalı ... ... ve ... Sigorta yönünden Maddi tazminat için 140.071,05 TL destekten yoksun kalma tazminatının ... ...'den kaza tarihi olan 22/11/2019 tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi yönünden 24/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak üzere müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,150.000 TL manevi tazminatın davalı ... ...'den 22/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine2-Alınması gereken 19.814,75 TL karar ve ilam harcından 973,42 TL peşin harç, 462,00 TL ıslah harcı toplamı olan 1.435,42 TL harcın düşümü ile eksik kalan 18.379,33 TL harcın davalılar ... ... ve ... Sigorta A.Ş.'den (Sigorta şirketi yönünden 8.201,14 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak hazineye gelir kaydına,Maddi Tazminat yönünden;a-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvuru harcı, 973,42 TL peşin harç, 462,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.494,72 TL harcın davalılar ... ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,b-Davacının karşıladığı 1.323,10 TL tebligat gideri, 5.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.823,10 TL yargılama giderinin davalılar ... ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,c-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca . . bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılar ... ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,d-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 141.071,05 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,e-Davalı ... ... Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 141.071,05 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ... Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketi'ne verilmesine,f-Davalı ... ... Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketi'nin karşıladığı 3.500 TL bilirkişi ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ... Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketi'ne verilmesine,Manevi Tazminat yönündena-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 150.000,00 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ...'den alınarak davacıya verilmesine,b-Davalı ... ... Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak Davalı ... ... Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi'ne verilmesine,Fazlaya ilişkin talebin reddine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/07/2025 Katip .... E-imzalıdır Hakim ... E-imzalıdır