Danıştay 8. Daire tarafından doktora programından kaydı silinen öğrencinin tez önerisi sunma ve danışman ataması süreçlerindeki hukuka aykırılık iddialarının temyiz incelemesi.
Özet: Bir doktora öğrencisinin, tez önerisi süreçlerini tamamlayamadığı gerekçesiyle kaydının silinmesi işlemine itiraz ettiği davada, öğrenci tez danışmanının atanması ve tez izleme komitesinin oluşumunda usulsüzlükler olduğunu ileri sürmüş; ancak ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, öğrencinin süresinde tez önerisi sunma ve savunma yükümlülüklerini yerine getirmediğini, danışman atanmasında hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek kayıt silme işlemini hukuka uygun bulmuş ve davanın reddine karar vermiştir.
Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2024/768 E.  ,  2025/6041 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/768
Karar No : 2025/6041
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI): ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı Doktora Programı tez dönemi öğrencisi iken kaydı silinen davacı tarafından, doktora programından kaydının silinmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Yönetim Kurulu kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; doktora yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan davacının, tez önerisini sınav tarihini takip eden en geç altı ay içinde tez izleme komitesi önünde sözlü olarak savunması gerekirken Enstitü Yönetim Kurulu tarafından kabul edilmiş bir mazereti olmaksızın tez izleme komitesine süresi içinde rapor sunmadığı, tez önerisi reddedilmiş sayılarak en geç üç ay içerisinde tekrar tez önerisi savunmasına girmesi gerekirken mevzuatta öngörülen süre içerisinde ikinci kez tez önerisi savunmasına girmediği, dolayısıyla tez önerisi ikinci kez reddedilmiş sayılarak Enstitü ile ilişiğinin kesilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, davacı tarafından kendisine ilk atanan tez danışmanının değiştirilerek Prof. Dr....'un kendisine tez danışmanı olarak atanmasının, Prof. Dr. ...'un tez danışmanı olarak atandığı dönemde davalı üniversite kadrosunda görev yapmadığı ileri sürülerek tez danışmanın ve tez danışmanının içerisinde yer aldığı tez izleme komitesinin (TİK) mevzuata aykırı olarak belirlendiği iddia edilmiş ise de, davalı idare tarafından sunulan ve 10/05/2023 tarihinde mahkeme kaydına giren ara karar cevabında, Prof. Dr. ...'un 18/05/2018 tarihinde emekliliğe ayrıldığının ve Doç. Dr....un ise 01/09/2016 tarihinde kamu görevinden çıkarıldığının beyan edildiği ve bu beyanı destekler belgelerin sunulduğunun görülmesi karşısında, Prof. Dr....'un tez danışmanı olarak atandığı 21/09/2016 tarihinde davalı üniversite kadrosunda görev yaptığı hususu sabit olduğundan, davacının bu iddiasına itibar edilmediği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, tez danışmanı belirlenmesi için Enstitü Yönetim Kurulu onayı gerekmekte iken dava konusu süreçte davacıya tez danışmanı atanmasına ilişkin verilmiş bir kararın bulunmadığı, Üniversite Yönetmeliğinin 44/6. maddesinde emekli olan öğretim üyelerinin danışmanlık görevlerinin ancak talep edilmesi durumunda devam edeceğinin düzenlendiği, oysa gerek danışmanı gerekse de kendisi tarafından bu yönde herhangi bir talebin olmadığı, bu sebeple kendisine danışman olarak atanan ...'un emekli olması ile birlikte danışmanlık görevinin de sona ereceği, danışmanlık görevi sona erdikten sonra Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile yeni bir tez danışmanı atanarak Tez İzleme Komitesinin oluşturulması gerekirken davalı idarece bu yönde herhangi bir işlem tesis edilmediği, dolayısıyla tez danışmanı atanması ve tez izleme komitesinin oluşturulması süreçlerinin doğru ve hukuka uygun bir şekilde gerçekleştirilmemesinin davalı idarenin sorumluluğunda bulunduğu, Yönetmelik hükümlerine açıkça aykırı olarak yürütülen süreçten tek başına kendisinin sorumlu tutulamayacağı, diğer taraftan af kapsamında doktora eğitimine yenden başlaması sebebiyle mevcut durumda ilişiğinin kesilmesi durumu da sona erdiğinden düşme kararı verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 09/07/2020 ve 31180 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Tez danışmanı atanması ve değişikliği" başlıklı 44. maddesinin 7. fıkrasında, "Yükseköğretim kurumları arasında yer değiştiren, yükseköğretim kurum üst kurullarında veya bilimsel araştırma kurumlarında görevlendirilen ya da emekliye ayrılan öğretim üyelerinin başlamış olan danışmanlıkları, talep etmeleri hâlinde, süreç tamamlanıncaya kadar devam eder." düzenlemesi bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik maddesinden, üniversitede görev yapan ve danışmanlık görevi bulunan öğretim üyelerinin emekli olmaları halinde başlamış olan danışmanlık görevlerinin ancak talep edilmesi halinde devam edeceği anlaşılmaktadır. Söz konusu talebin hem öğrenciden hem de ilgili öğretim üyesinden alınması gerekmektedir. Aksi takdirde emekli olan bir öğretim üyesinin yurt dışında bir üniversitede çalışmaya başlaması ve talebi ile de danışmanlık görevinin devam ettirilmesi durumunda öğrenci açısından büyük bir külfet oluşturacak ve akademik çalışmalarda önemli bir yeri olan danışmanlık faaliyetinin aksamasına sebep olacaktır. Dolayısıyla emekli olan öğretim üyesinin danışmanlık görevi devam ettirilecekse hem öğrenciden hem de ilgili öğretim üyesinden olumlu talep alınması hakkaniyet gereğidir. Söz konusu taleplerin alınması da Üniversitenin sorumluluğunda olan bir konudur.
Bu durumda, davacının danışmanı Prof.Dr. ...'un 2018 tarihinde emekliye ayrılıp Ankara dışında bulunan bir özel üniversitede çalışmaya başladığı, ancak danışmanlık görevinin devam etmesi için davalı Üniversiteye herhangi bir yazılı bildirimde bulunmadığı, sözlü olarak ifade etti ise de bu hususun ilgili birimlerce kabul edildiğine dair bir kararın da dosyada bulunmadığı, diğer taraftan davacıdan da bu yönde herhangi bir talep alınmadığı görüldüğünden, davacının doktora eğitimi sürecinin hukuka uygun olarak yürütülmemesinin sorumluluğun tek başına davacıya yükletilmesinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk bulunmaması sebebiyle temyize konu istinaf kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin......tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, davacının adli yardım talebi kabul edildiğinden temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderlerinin tahsiline ilişkin olarak Mahkemesince ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılmasına,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 24/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.