Danıştay, gümrük müşavirliği izin belgesi iadesi şartının iptali talepli davada, davacının vefat etmesi üzerine uyuşmazlığın mirasçıları ilgilendirmediği gerekçesiyle dava dilekçesinin iptaline hükmetti.
Özet: Davacının gümrük müşavirliği izin belgesinin, mesleki faaliyetleri sonlandırma halinde bakanlığa iadesini gerektiren bir düzenlemenin iptalini talep ettiği davada, yargılama sürecinde davacının vefat etmesi nedeniyle hukuki durum değerlendirilmiş; uyuşmazlığın mirasçılara intikal etmeyecek, yalnızca öleni ilgilendiren bir nitelikte olduğu sonucuna varılarak, İdari Yargılama Usulü Kanununun ilgili maddesi gereğince dava dilekçesinin iptaline karar verilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONUNCU DAİREEsas No : 2023/5757Karar No : 2025/2547 DAVACI : ...DAVALI : ... Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...DAVANIN_ÖZETİ : Davacı tarafından, ... Derneği üyeliğinden ayrılması halinde gümrük müşavirliği izin belgesinin iadesinin istenilmemesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dayanak teşkil eden Ticaret Bakanlığı Risk Yönetimi, Tasfiye ve Döner Sermaye Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı "Üyelik Dondurulması Talepleri Hk" konulu yazının dördüncü paragrafında yer alan "tamamen mesleki faaliyetlerini sonlandırmak istemeleri halinde izin belgelerini Bakanlığımıza iade etmeleri gerekmektedir." cümlesinin iptali istenilmiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Davacının dava açıldıktan sonra vefat etmiş olması nedeniyle dava dilekçesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinin 2. fıkrası uyarınca iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :MADDİ OLAY:Davacı tarafından, ... Derneği üyeliğini sonlandırması halinde gümrük müşavirliği izin belgesinin iadesinin istenilmemesi talebiyle yapılan başvuru ... Derneğinin 01/08/2023 tarihli e-postasıyla, dava konusu yazı dayanak gösterilmek suretiyle ve dernek üyeliğinin sona ermesi halinde gümrük müşavirlerinin izin belgelerini iade etmeleri gerektiği gerekçesiyle reddedilmiştir.Bunun üzerine, ... tarih ve ... sayılı, tüm gümrük müşavirleri derneklerine dağıtımlı davalı idarenin dava konusu yazısında geçen "tamamen mesleki faaliyetlerini sonlandırmak istemeleri halinde izin belgelerini Bakanlığımıza iade etmeleri gerekmektedir." cümlesinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik ve niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır." kuralı yer almış; aynı maddenin 2. fıkrasında da, yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçelerin iptal edileceği belirtilmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Dava dosyasının incelenmesinden, davalı idare tarafından sunulan ek beyanın ve UYAP bilişim sistemleri kapalı ortamında yapılan MERNİS nüfus kayıt sorgulaması sonucunda alınan nüfus kayıt örneğinin birlikte incelenmesinden; davacının dava devam ederken 07/02/2025 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır.Bu durumda, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde yer alan "yalnız öleni ilgilendiren" ibaresinin gerçek kişiler açısından mirasçılara intikal etmeyecek menfaat ve hakları ifade ettiği, dava konusu incelendiğinde de uyuşmazlığın davacının mirasçılarına intikal edecek bir menfaate veya hakka ilişkin olmadığı ve bu haliyle yalnız öleni ilgilendiren bir dava niteliğinde bulunduğu anlaşıldığından, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 2. fıkrası gereğince dava dilekçesinin iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinin 2. fıkrası uyarınca DAVA DİLEKÇESİNİN İPTALİNE, 2. Yargılama giderlerinin davayı açan üzerinde bırakılmasına, kararın bir örneğinin ...'nin (müteveffa) mirasçılarına ve davalı idareye tebliğine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 14/05/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.