Danıştay, Form A belgeli fakat menşe şahadetnamesi eksik Çin/Bangladeş menşeli eşyanın, somut delil olmaksızın ABD menşeli kabul edilerek uygulanan ek mali yükümlülüğün hukuka aykırılığına karar verdi.
Özet: Davacı şirketin form A belgesiyle Çin ve Bangladeş menşeli beyan ettiği eşyaların, menşe şahadetnamesi ibraz edilmediği gerekçesiyle ABD menşeli kabul edilerek uygulanan ek mali yükümlülük ve para cezasına ilişkin işlemin iptali talebiyle açılan davada; ilk derece ve bölge idare mahkemelerinin, yurt dışı araştırması veya somut tespit olmaksızın yalnızca menşe şahadetnamesi sunulmamasını gerekçe göstererek ABD menşei varsayımına dayalı işlem tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğuna hükmettiği kararların hukuka uygun olduğu değerlendirilerek, davalı idarenin temyiz başvurusu reddedilmiş ve bu kararlar oybirliğiyle onanmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2023/3894Karar No : 2025/1230 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ..., ..., ..., ..., ..., ... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin muhtelif kalemlerinde Form A belgesi eşliğinde Çin Halk Cumhuriyeti ve Bangladeş menşeli beyan edilen eşyanın, beyanname ekinde menşe şahadetnamesi ibraz edilmediğinden bahisle Amerika Birleşik Devletleri menşeli olduğunun kabulü suretiyle tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük ve ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bunlar üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itiraza yönelik olarak verilen kesin olmayan cevabın istemin reddi sayılması suretiyle oluşan işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 11/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulunun Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Kararı uyarınca, uyuşmazlık konusu eşyadan Amerika Birleşik Devletleri menşeli olanların ithalinde ek mali yükümlülük tahsil edileceği düzenlenmiş ise de, Form A menşe belgesi ile Çin Halk Cumhuriyeti ve Bangladeş menşeli beyan edilen ve beyannamelerde yer alan bilgileri ile eki belgelerinin uyumlu olduğu görülen eşyanın Amerika Birleşik Devletleri menşeli olduğu hususunda yurt dışı araştırması ve somut bir tespit bulunmaksızın, sadece menşe şahadetnamesi ibraz edilmemesi nedeniyle anılan ülke menşeli olduğu kabul edilmek suretiyle varsayıma dayalı olarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uyuşmazlık konusu eşyanın Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Karar kapsamında olduğu, davacı tarafından ek mali yükümlülük ödenmeden veya menşe şahadetnamesi sunulmadan ithalat işlemlerinin sonlandırıldığı, Gümrük Yönetmeliği'nin 38. maddesinde, ek mali yükümlülüğe tabi bir eşyanın ek mali yükümlülük uygulanmadan yurda girişi için eşyanın ilgili ülke menşeli olmadığını veya başka bir ülkede gördüğü değişiklik ve işlemler dolayısıyla o ülke menşeli sayılmaması gerektiğini tevsik etmek üzere menşe ülkenin veya ihracatçı ülkenin yetkili makamlarınca düzenlenmiş olan menşe şahadetnamesinin ibraz edileceğinin düzenlendiği, öte yandan, anılan Yönetmeliğin geçici 16. maddesi kapsamında 30/06/2021 tarihine kadar menşe belgesi sunulması için zaman tanındığı halde, davacı tarafından söz konusu belgenin de sunulmadığı, bu itibarla, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddinin gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin reddine,2. .. Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 20/03/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.