Danıştayda üniversite tarafından tez teslim aşamasında ders kaydı bulunmadığı gerekçesiyle doktora öğrencisinin ilişiğinin kesilmesinin, mücbir sebep ve eğitim hakkı ihlali nedeniyle iptali üzerine temyiz incelemesi.
Özet: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi doktora öğrencisinin, tez savunmasının rahatsızlığı nedeniyle bir sonraki akademik döneme sarkması sonucu ders kaydı bulunmadığı gerekçesiyle programdan ilişiğinin kesilmesi işlemi, ilk derece ve bölge idare mahkemelerince hukuka aykırı bulunarak iptal edilmiştir; mahkemeler, davacının mücbir sebep kapsamında erteleme hakkını kullandığını, güz dönemindeki yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve doktora diploması alma aşamasına gelen öğrenci için yeni dönemde ders kaydı veya harç talep edilmesinin ölçülü ve hakkaniyete uygun olmadığını belirtmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2024/5390Karar No : 2025/6035 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, İşletme Anabilim Dalı'nda doktora öğrencisi olan davacı tarafından, tez teslim aşamasında ders kaydının bulunmadığı gerekçesiyle kayıtlı olduğu doktora programından ilişiğinin kesilmesine ilişkin tesis edilen ... tarih ve ...sayılı Lisansüstü Eğitim Enstitüsü kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının, ilgili mevzuat ve idarece bildirilen tüm yükümlülükleri yerine getirerek 2022-2023 güz dönemi içinde, ilk olarak belirlenen 02/02/2023 tarihinde tez savunmasının yapılmasına karar verildiği, ancak anılan tarihte davacının rahatsızlığından dolayı almış olduğu resmi istirahat raporu doğrultusunda alınan karar uyarınca belirlenen 27/02/2023 tarihinde tez savunmasının gerçekleştirildiği ve davacının başarılı bulunarak 27/03/2023 tarihine kadar belirlenen şekil şartları ile tezini teslim etmesi gerektiğinin bildirildiği, davacı tarafından anılan tarihte de tezini teslim ederek idareye sunulduğu ancak ilk yarı yıl olan 2022/2023 güz döneminin 10/02/2023 tarihinde bitmiş olması sebebiyle ve davacının işlemlerinin 2022/2023 bahar yarı yılına sarkması ve gerekli harçlar ödenerek ders kaydının yapılmadığı gerekçeleri ile tezi sisteme yüklenmemiş sayılmak suretiyle dava konusu işlemin tesis edildiği görülmüş ise de, söz konusu 2022/2023 güz dönemi için davacının yükümlülüklerini yerine getirdiği ve aynı dönem içinde 02/02/2023 tarihinde tez savunmasının gerçekleştirilmesi planlanmışsa da davacının rahatsızlığı sebebi ile istirahat raporunun düzenlendiği, anılan bu durumun idarece de kabul edildiği üzere davacının lehine bir mücbir sebep olarak kabul edildiği, bu doğrultuda 27/02/2023 tarihinde tez savunmasının yapıldığı, davacının tez savunmasında başarılı bulunduğu ve en son aşama olan tezinin sisteme yüklenmesi ve ciltli olarak teslim edilmesi aşamasına gelindiği ve bu aşamada dava dosyasında mevcut olan bilgi ve belgelere göre davacıya herhangi bir şekil noksanlığının da bildirilmediği, diğer bir ifade ile mevzuat hükümlerine göre yapılacak inceleme sonrası doktora diplomasının düzenlenmesi yönündeki iş ve işlemler haricinde başkaca bir hususun bulunmadığı, diğer yandan davacının davalı idare tarafından da kabul edildiği üzere mücbir sebep olarak hastalık hali olmasa idi yeniden ders kaydı yapması ve harç ödeme zorunluluğunun oluşmayacağı gibi gelinen aşama itibarıyla herhangi bir eğitim öğretim faaliyeti içerisinde olmayacağı, tez savunma tarihi olan 02/02/2023 tarihinden sonra idarenin gerekli iş ve işlemleri tamamlanmasının beklenileceği, nitekim yeniden tez savunma günü belirlenirken de bu husus dikkate alınarak doktora eğitiminin son aşaması ve dolayısıyla mezuniyeti için beklenti oluşan davacıya herhangi bir bildirimin yapılmadığı anlaşıldığından, süreç içerisinde davacı hakkında gerçekleştirilen iş ve işlemlere nazaran idare tarafından tesis edilen dava konusu işlemin sonucu itibarıyla ölçülü olmadığı kanaati ile Anayasa ile koruma altında olan eğitim ve öğretim hakkına, hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine diğer kanun yolları kapalı ve kesin olarak karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı tarafından ilgili dönem için yapması gereken harç ödemesi ve ders kaydının yapılmadığı, kayıt yenileme gibi öğrencilikle ilgili işlemlerin takibinden öğrencilerin sorumlu olduğu, kaydını yenilemeyen bir öğrencinin mezuniyet işlemlerinin yapılamayacağı belirtilerek dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, davacının doktora programından ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan işbu davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca temyiz edilecek davalar kapsamında bulunduğu anlaşıldığından işin esasına geçilerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, 24/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.