İcra takibine itirazın iptali davasında, 65.416,50 Euroluk alacağın temliki sözleşmesinin muvazaa iddialarıyla tartışıldığı ticari uyuşmazlık.
Özet: Bir itirazın iptali davasında, davacı, dava dışı bir şirketten kendisine temlik edilen 65.416,50 Euro alacağın tahsili için başlattığı icra takibine davalının haksız itiraz etmesi üzerine, temlik sözleşmesinin geçerliliğini savunarak alacağın tahsilini ve icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ederken; davalı, temlik sözleşmesinin muvazaalı ve geçersiz olduğunu, temlik eden şirket ile aralarındaki borcun kalitesiz mal teslimatı nedeniyle yapılan mutabakat sonucu zaten sona erdiğini ileri sürerek davanın reddini ve tazminata hükmedilmesini istemektedir.

T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/506 Esas - 2025/884

T.C.
...
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/506 Esas
KARAR NO : 2025/884
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 28/07/2022
KARAR TARİHİ : 04/12/2025
K. YAZIM TARİHİ : 05/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması neticesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından davalı yana karşı 65.416,50 EURO alacağın, 07/12/2021 tarihli alacağın temliki sözleşmesi gereği, davalı yan tarafından ...S. S.A.'ya ödenmesi gereken 65.416,50 EURO alacağın Genç Nisa Kord Tekstil Pazarlama ve Dış Ticaret Limited Şirketi'ne temlik edilmesi sonucu doğan alacağın tahsili amacıyla ... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2022/341 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı yan tarafından icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, müvekkili ile dava dışı ...S. S.A. Arasında 07/12/2021 tarihinde alacağın temliki sözleşmesi yapıldığını, söz konusu sözleşmeye göre ...S. S.A.'nın davalı ...'den alacağı olan 65.416,50 EURO müvekkiline temlik edildiğini, dava dışı temlik eden ...S. S.A.'nın davalı yana ürünleri teslim edildiğini ancak bu ürün bedellerini davalı yan tarafından ödenmediğini, hatta davalı yan tarafından icra takip rakamının yarısı oranında bir rakamın ödenmek şartıyla sulh teklif edildiğini, bu rakamın çok düşük olması nedeni ile bu tekliğin kabul edilmediğini, bunun üzerine ...S. S.A. Tarafından müvekkiline olan borcu nedeniyle davalıdan olan alacağının temlik edildiğini belirterek ihtiyati tedbir taleplerinin bulunduğunu, zira alacak rakamı yüksek olduğundan davalı yanın mal kaçırma ihtimali bulunduğunu, davalı yan tarafından mevcut malvarlığı devredilirse müvekkilinin alacağının tahsilinin imkansız hale geleceğini, bu nedenle malvarlığı üzerine 3.kişilere devir ve temlikinin önlenmesi bakımından öncelikle teminatsız kabul görmemesi halinde teminat mukabili ihtiyati haciz konulmasınıa, ayrıca davalı yanın ... 6.İcra Müdürlüğünün 2022/341 E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, itirazında haksız ve kötü niyetli olduğundan % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir
Davalı Namık Erdem vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya esas olan icra takip dayanağındaki temlik sözleşmesinin muvazaalı ve geçersiz olduğunu, Belçika menşeili ... ... S.S.A. firması, Türkiye gibi ülkelere kauçuk ihracatı yapan bir firma olduğunu, yaklaşık 7-8 yıldan beri temlik sözleşmesinde temlik eden taraf olarak görünen Belçika firması ... ... S.S.A.dan kauçuk malzemesi ithal eden davalı müvekkiline, son dönemde ithal edilen kauçuklarla ilgili sorunlar yaşamaya başlamıştır. Bunlardan, son dönemde ithal ettiği üç konteynırdan birisinin içinden çıkan kauçukların "tred (kullanılamaz derecede kötü)/çöp" olması nedeni ile, diğer iki konteynırın ithalatını iptal etmek istediğini, fakat, ... ... SSA firması maillerle konteynırların yola çıktığını ve birşey yapamayacaklarını, bunlarla ilgili sorunu ise kısa sürede çözeceğini bildirdiklerini, gönderilen iki konteynırdaki kauçukların da "tred/çöp" olduğunu gören müvekkilinin, durumu yine maillerle Belçika firması ... ... S.S.A.ya bildirdiğini; bu firma, çalışanı Lou Dirix 'ı exper olarak ...'ya gönderdiğini, konteynırdan çıkan kauçukların "tred (kullanılamaz derecede kötü/çöp)" olduğunu bizzat yerinde görerek tesbit ettiğini, mevcut durumu ve müvekkilinin itirazlarını dikkate alınarak bir mutabakata vardıklarını, varılan mutabakat gereği, müvekkilinin 21.10.2020'de Belçika firmasına 5.000.-Euroluk bir ödeme yaptığını, ve son 5.000.-Euroluk tutar dışında, alacaklarını sonlandırdıklarını, dolayısıyla müvekkilinin alacaklı olunduğu iddiasıyla haksız ve kötü niyetle ve de muvazaalı olarak Türkiye'deki diğer müşteri Genç Nisa Tic.Ltd.Şti.ile yapılan 07.12.2021 tarihli "alacağın temliki" sözleşmesinin, hukuki anlamda hiç bir geçerliliğinin/değerinin olmadığı ve olamayacağı ve de davalı müvekkili bağlamayacağını, hukuki ve fiili dayanaktan yoksun olan davanın reddine, müvekkili lehine %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2022/341 Esas sayılı dosyası
-... ... S.S.A. İle yapılan yazışmalar, konişmento kayıtları
-Temlik sözleşmesi
-Gebze Liman İşletmeleri Müdürlüğü ve Altun Lojistik A.Ş. kayıtları
-Bilirkişi rapor ve ek raporları
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali talebine ilişkindir.
Davacı vekilince açılan dava ile; dava dışı ... .... .... .... .... .... .... .... .'nın davalı taraftan olan 65.416,50 EURO tutarın alacağın 07/12/2021 tarihli alacağın temliki sözleşmesi gereği kendileri tarafından temlik alındığı, alacağın tahsili amacıyla ... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2022/341 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmasına rağmen haksız şekilde itiraz edildiği ileri sürülerek eldeki itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmaktadır.
Davalı tarafça alacağın temlikinin muvaazalı olduğu, davaya konu alacağın nedeni olarak gösterilen faturalara konu malların ayıplı olarak kendilerine teslim edildiği, bu nedenle temlik eden firma ile aralarında vardıkları anlaşma uyarınca kısmi ödeme yapılmak suretiyle hesabın kapatıldığını savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış ticari defter ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Davacı alacağın temliki yolu ile alacaklı sıfatına haiz olduğunu sürmekte olup bu nedenle öncelikle alacağın temliki kurumunu irdelemek ardından belirlenecek yasal düzenlemeler ışığında somut olayı irdelemek gerekmektedir. Buna göre ;
6098 sayılı TBK.nun 183. ve devamı maddelerinde alacağın devrine (temlikine) ilişkin düzenlemeler yer almaktadır. Alacağın temliki, bir alacağın, alacaklı tarafından başka bir kimseye devir edilmesidir. Böyle bir devir ile borç ilişkisindeki alacaklı taraf değiştiği gibi, alacak hakkı da eski alacaklıdan (devir eden) yeni alacaklıya (devir alan) geçer.
Alacağın temliki borç ödeme, tahsil ya da güvence maksatları ile yapılabilir. Alacağın temlik edilmesinde borçlunun rızasına gerek yoktur. Alacağın devrinin hüküm ifade edebilmesi bir alacağın bulunması, mevcut bir alacak kadar ileride kazanılacak ya da şarta bağlı alacaklar da temlik konusu olabilir. Anlaşma, mahiyeti itibariyle alacağın temliki iki taraflı bir hukuki işlemdir. Devreden ile devir alanın iradelerinin uyuşması ile hüküm doğurur. Devir ile birlikte alacak devir alanın malvarlığına girer. Alacak ile birlikte alacağa bağlı fer’i haklar, alacak için gösterilmiş ayni ve şahsi güvenceler, faiz ve ceza-i şart da devir edilmiş olur.
Devir ile birlikte devredenin alacaklı sıfatı son bulur, yerine devir alan alacaklı sıfatını kazanır. Bu nedenle borçlu yeni alacaklıya karşı edimini ifa etmekle yükümlü olur. Ancak devirden haberdar edilmeyen borçlu iyiniyetle eski alacaklıya borcunu ifa ederek borcundan kurtulur. Devirden haberdar edilmişse artık devir alana borcu ifa ederek borcundan kurtulabilir. Devralan, borcun ifasını borçludan isteme hakkına sahip olur. Bunun için devir senedini ibraz etmesi yeterlidir. Borçlu, devri öğrendiği anda devredene karşı sahip olduğu alacağa bağlı bulunan def’i ve itirazları ileri sürebilir.
Belirlenen yasal mevzuat ışığında gerçekleşen somut olay değerlendirildiğinde;
Davalı ile alacağı temlik eden dava dışı ...S. S.A. arasında alım satım ilişkisi bulunduğu, bu kapsamda dava dışı firma tarafından davalıya ayakkabı üretiminde kullanılan kauçuk malzemesi satıldığı, dosya kapsamında yer alan ve malzemelerin imha edilmesi nedeni ile dosyada yer alan fotoğraflar üzerinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen 20.08.2024 tarihli bilirkişi raporunda kimya mühendisi tarafından düzenlenen bölümde yer verildiği üzere malzemelerin ayıplı ürün niteliğinde olduğunun anlaşıldığı, yine dosya kapsamında yer alan ve davalı ile dava dışı ...S. S.A. arasında yer alan mail ve yazışma kayıtları nazara alındığında ayıplı ürün nedeni ile mutabakata varılmak üzere görüşmeler yapıldığı, bu kapsamda 12.11.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda belirlendiği üzere, dava dışı temlik eden satıcı firma tarafından davalı ile aralarındaki ticari satım ilişkisi kapsamında düzenlenen toplam 99.683,80 Euro bedelli (661.371,35 TL) 4 adet fatura kaydına karşılık 69.887,20 Euro ( 629.536,91 TL'lik) bedelli 5 adet belge (credit note muhteviyatı) belge düzenlendiği, dava dışı firma tarafından düzenlenen bu belgelerin teslim edilen ayıplı ürün nedeni ile mahsuplaşma niteliğinde bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Davalı defterleri incelenmek suretiyle yapılan bilirkişi incelemeleri neticesine göre; Davalı tarafça ticari ilişki kapsamında dava dışı temlik eden firmaya banka kanalıyla toplam 14.796,60 Euro (108.547,73 TL) ödeme yapılmış olduğu, yabancı para cinsinden düzenlenen faturalara 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu ilgili hükümleri gereği geçici vergi beyannamesi dönemlerinde uygulanan “kur değerleme” işlemleriyle dava dışı firmanın kur farkından doğan toplam 296.947,79 TL alacaklı olacağı, buna göre 661.371,35 TL bedelli 4 adet fatura ile 296.947,79 TL kur farkı olmak üzere toplam (661.371,35+296.947,79) : 958.319,14 TL dava dışı firmanın alacağına karşılık yapılan toplam (108.547,73 + 629.536,91): 738.084,64 TL'lik ödemenin tenzili ile davalının bakiye (958.319,14 -738.084,64) : 220.234,50 TL karşılığı 15.000,00 Euro borçlu olduğu, mevcut borç bakiyesi nazara alındığında, davalı ile temlik eden dava dışı satıcı arasındaki alacak borç ilişkisinin davalı tarafça yapılan kısmi ödeme ve temlik eden tarafından düzenlenen 69.887,20 Euro tutarlı bedelli 5 adet belge (credit note muhteviyatı) karşılığı tasfiye edildiği davalı kayıtlarına göre oluşan 15.000,00 Euro borç kaydının ise türk vergi siteminden kaynaklanan “kur değerleme" kayıtlarından kaynaklandığı anlaşılmıştır.
... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2022/341 Esas sayılı dosyasında UYAP üzerinde bulunan bir örneğinin incelenmesinden, davacı yanca davalı aleyhine 10.01.2022 tarihinde başlatılan ilamsız takip ile ödeme emrinde 65.416,50 Euro asıl alacağın tahsilinin istendiği, takibin dayanağı olarak alacağın temliki sözleşmesinin gösterildiği az yukarıda izah edildiği üzere davacının alacağının dava dışı temlik eden firma ile davalı arasındaki satım sözleşmesinden kaynaklanan yabancı para cinsinden kaynaklanan faturalar nedeniyle oluşan kur farkı alacağı olduğu anlaşılmaktadır.
Hemen belirtmek gerekir ki Kur farkı alacağının döviz olarak istenmesi mümkün olmayıp, Türk Lirası olarak talep edilebilecek bir alacaktır. Türk Kanunları’na göre döviz alacağının Türk Lirası olarak istenmesi mümkün ise de Türk Lirası alacağının dövize çevrilerek istenmesinin mümkün değildir. (Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 26/05/2022 tarih ve E: 2020/6941-K: 2022/4076 sayılı ilamı).
Buna göre davacının kur farkı alacağı için yabancı para olan "Euro" üzerinden icra takibi başlatıp alacak talebinde bulunması mümkün olmadığından, takibe sıkı sıkıya bağlı itirazın iptaline ilişkin davada usulüne uygun yapılmış bir icra takibi bulunmadığının kabulü gerekir. (... BAM 22 HD 03.04.2025 Tarih, 2024/519 Esas ve 2025/352 Karar )
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın dava şartı yokluğu nedeni ile REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu 22 maddesi uyarınca alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 15.127,70 TL harcı düşümü ile fazla alınan 14.512,30 TL harcın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
3-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-6235 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/a-14.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 7/1 maddesi uyarınca takdir edilen 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıyaa verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi 04/12/2025