İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, sigorta şirketinin taşıma kaynaklı emtia hasarı nedeniyle rücu talebiyle açtığı itirazın iptali davasında verilen ilk derece kararını istinaf yoluyla inceliyor.
Özet: Bir sigorta şirketi, taşıma sırasında zarar gören sigortalı emtianın bedelini ödedikten sonra, zararın davalı taşıma şirketinin hatalı istifleme ve sabitleme kusurundan kaynaklandığı gerekçesiyle başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali ve rücuen tazminat davası açmıştır; ilk derece mahkemesi, davalıyı sorumlu bularak itirazın iptaline ve tazminata karar vermiş, davalı ise taşımada sadece aracı olduğunu, asıl taşıyıcının farklı bir şirket olduğunu, hasarın alıcıya teslimden sonra meydana gelmiş olabileceğini ve tek taraflı eksper raporuna itibar edilemeyeceğini ileri sürerek bu kararı istinaf etmiştir.

T.C.

İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/365
KARAR NO: 2026/1193
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/11/2022
NUMARASI: 2021/839 Esas - 2022/1038 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 10/06/2026
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 1.709,00 EURO asıl ve 14,12 EURO işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.723,12 EURO üzerinden girişilen takipte vaki itiraz üzerine işbu dava ikame edildiği, Davacının sigortalısı .... A.Ş.'ne ait zeytin ve asma yaprağı salamura emtiasının davacı tarafından emtia nakliyat sigortası ile sigortalandığı, Davalı şirket tarafından ... numaralı konteyner yüklemesi ve ... limanından sevk işlemlerinin davalı sorumluluğunda olduğu, varma yerinde konteynerden çıkan emtia incelendiğine hasar tespit edildiği, rapor alındığı ve zararın sigorta ekspertiz raporuna göre 1.709,00 EURO şeklinde hesaplanarak, davacı yanca02.12.2020 tarihinde ödendiği, TTK m.1472 gereği, sigortalısına halef olan davacının ödemesini davalıya rücu ettiği, Davalının, davacı tarafından ödeme tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte rücu konusu tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yabancı para alacağı şeklinde takip yapılamayacağından davanın reddi gerektiği, Fiili taşıyanın dava dışı ...olduğu, davalının taşıma sözleşmesi konusu emtianın konteyner içine yüklenmesi sorumluluğunu üstlendiği iddiasının gerçeği yansıtmadığı, dava konusu emtianın konteyner içi istifleme kaynaklı hasarlandığı iddiasının davacı yanca ispatı gerektiği, İddia edildiği gibi konteyner içi dökme istifleme yapılamayacağı, hasarın alıcı tarafından yük teslim alındıktan sonra taşınması ve elleçlenmesi sırasında olabileceği, deniz taşıması sırasında olduğunun da sabit olmadığı, Tek taraflı hazırlanan sigorta ekspertiz raporuna itibar edilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :
İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " , ...İncelemeye sunulan defter ve belgeler ile tüm dosya kapsamına göre, mevcut ekspertiz raporuna göre meydana gelen hasarın taşımadan kaynaklı olduğu, yine dava konusu yükü parça eşya olarak olarak taşımaya alan davalının istifleme ve sabitlemeden kaynaklı kusuru nedeniyle meydana gelen hasardan dolayı davacının, davalıdan takip ve dava tarihi itibariyle davalıdan 1.709,00 EURO alacağının bulunduğu anlaşıldığından davalının itirazının iptaline, davalının aleyhine girişilen icra takibinin tamamına haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiği, dava İİK.nun 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davası olup, icra takibi cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik olduğu, bu durumda açılan itirazın iptali davasında hüküm altına alınan alacak bilinebilir, bir başka deyişle likit olduğundan hükmedilen miktarın % 20'si oranında İİK.nun 67. maddesi uyarınca davacı yararına tazminata hükmedilmesine karar verilerek davanın kabulüne," karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hasarlı bir ürünü gümrük bölgesinin kabul etmeyeceğini, bu durumun iddialarını teyit ettiğini, böyle bir sorumluluk halinin varlığı düşünüldüğünde taşıyan için sınırsız bir sorumluluk öngörülmüş olacağını, bu durumun hem ticari hayatın olağan işleyişine hem de hukuka aykırı olacağını, davalının taşımada sadece aracı/iletici pozisyonunda olduğunu, bu taşıma işlemini gerçekleştirenin fiili taşıyan ...A.Ş. 'şirketi olduğunu, bu kapsamda sorumluluğun ...A.Ş. Şirketine yöneltilmesi gerektiğini, ancak davanın ...A.Ş. 'ye ihbarının talep edilmesine rağmen ihbar talebinin yerine getirilmediğini, davacının, ısrarla yükleme esnasında yanlış yüklemeden kaynaklı olarak ürünlerin zarar gördüğünden bahsettiğini, ancak ürünlerin alıcı şirket .... LTD şirketi tarafından teslim alınmasından sonra bildirimin yapıldığı ve 05.11.2020 tarihinde eksper raporu alındığının dosya kapsamı ile sabit olduğunu, bahsi geçen hasarın ürünlerin alıcıya tesliminden sonra alıcı tarafından taşınması, depolanması esnasında gerçekleşip gerçekleşmediğine dair hiçbir tespitin mevcut olmadığını, alıcı tarafından ürünlerin teslim alındığının ve deposuna dahi götürülmüş ürünlerin yükleme esnasında hasara uğradığı iddiasının kötüniyetli ve maddi gerçekten uzak bir iddia olduğunu, zararın alıcının teslim almasından önce gerçekleştiğine dair davacı tarafın dosyada mevcut hiçbir somut delili bulunmadığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE :
Dava, Emtia Nakliyat Sigorta poliçesine dayalı olarak dava dışı sigortalıya ödenen, kara ve devamında deniz yolu ile taşınan emtiada meydana gelen hasar bedelinin davalıdan rücuan tahsili istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortalısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.
CIF satış türü, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şeklini ifade etmektedir. Buna göre, taşıma sözleşmesi satıcı tarafından yapılıp, alıcının taşıma sırasındaki hasar riskini karşılayacak sigorta poliçesinin de alıcı nam ve hesabına satıcı tarafından yaptırılması gerekmektedir. CIF kaydı satışta hasarın emtianın yükleme limanında gemiye yüklenmesi ile birlikte alıcıya geçmesi nedeniyle rizikodan sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup, bu koşullar altında sigortacının halefiyet hakkı doğacaktır.CİF satışa konu Poliçede sigortalı, satıcı olması durumunda satış yapan sigortalıya sigorta bedelinin ödenmesi, sigortalının mal bedelini tahsil edememiş olmasına bağlıdır.
Somut olayda davaya konu poliçede sigortalı satıcı olup dosyada satış faturası, alıcı tarafın satıcıya ilettiği hasara ilişkin evraklar bulunmamaktadır. Gümrük beyannamesinde taşımaya konu emtianın satış şeklinin CIF, "mal mukabili" kaydının olduğu görülmektedir. Davacı tarafça alıcı firmadan temlikname alındığı ileri sürülmediği gibi salt taşıma sırasında emtia da oluşan hasar bedelinin dava dışı sigortalı-satıcıya ödenmiş olması, sigortalının sigortalanabilir menfaatinin oluştuğu ve davacının halefiyet hakkının doğduğu anlamına gelmez.
Mal mukabili ödemede satım bedeli ödenmeden mal alıcıya teslim edilemeyecek olup, taşımaya konu emtianin alıcısına teslim edildiği ihtilafsız ise de dosya kapsamına göre alıcının hasara uğrayan emtia bedelini dava dışı sigortalı -satıcıya ödeyip ödemediği hususu tespit edilememektedir. Buna göre mahkemece hasarın alıcıya geçtiği Cif satım nedeniyle sigortalı satıcıya yaptığı ödemede, satıcının sigortalanabilir menfaati nedeniyle davacı sigorta şirketinin halefiyet hakkının doğup doğmadığı başka bir anlatımla dava da aktif husumetinin bulunup bulunmadığının tespiti yönünden alıcının bu satış ile ilgili varsa ödemelerinin belirlenmesi için; davacıdan alıcının sigortalıya gönderdiği hasara ilişkin tüm belge ve evraklar ile birlikte dava dışı sigortalının ticari defter ve kayıtları üzerinde uzman bir bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılarak satıcının satış bedelini tahsil edip etmediği belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme sonucu yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle davalı vekilin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353(1) a- 6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin kararının bu yönden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,
2-Davalı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,
3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 10/06/2026