trafik kazası sonrası araçta meydana gelen değer kaybının sigorta şirketi ve diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline dair ankara 13. asliye ticaret mahkemesi kararı.

Trafik kazası sonrası araçta meydana gelen değer kaybının sigorta şirketi ve diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline dair Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi kararı.

Özet: Maddi hasarlı trafik kazasında park halindeki aracına tam kusurlu olarak çarpan diğer aracın işleteni, sürücüsü ve zorunlu trafik sigortacısından, sigorta şirketi tarafından yapılan ilk ödemeye rağmen aracında oluşan gerçek değer kaybının karşılanması için ek tazminat talep edilen davada, mahkeme, araç değer kaybının trafik sigortası teminatı kapsamında gerçek bir zarar kalemi olduğunu ve sigortacının bu zarardan sorumlu olduğunu, kanun hükümlerinin sigorta genel şartlarından öncelikli olduğunu belirterek uyuşmazlığı değerlendirmektedir.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2025/560 Esas - 2026/204

T.C.

ANKARA

13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO : 2025/560 Esas

KARAR NO : 2026/204

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 28/07/2025

KARAR TARİHİ : 08/04/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 16.04.2026

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılamasında

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 19.02.2025 tarihlinde davalılardan ...'a ait olup diğer davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın müvekkilinin park halindeki ... plakalı aracına çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebep olduklarını, ... plakalı aracın onarım bedelinin karşı yan aracın ... sigortacısı ... Sigorta tarafından karşılandığını, söz konusu kaza nedeniyle aracın değerinin düştüğünü, değer kaybının karşılanması için ... Sigorta AŞ'ye 20.05.2025 tarihinde yapılan başvuru üzerine ... Sigorta AŞ tarafından 72.885,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, ancak bu miktarın gerçek zararı karşılamaya yetmediğini ileri sürüp fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 100,00 TL değer kaybı tazminatının davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetki itirazında bulunarak, yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu eksiksiz yerine getirdiğini, dava konusu kaza nedeniyle davacıya davadan önce 72.885,00 TL değer kaybı ödemesi yapmış olup aynı kaza nedeniyle 118.041,65 TL onarım bedeli ödendiğini, davacının avans faizi talebinin yerinde olmadığını bildirip davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... ve davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın ... teminatı kapsamında ... Sigorta AŞ'ye ihbarını istediklerini, kusur tespitinin yapılması gerektiğini bildirip davanın reddini savunmuşlardır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı zararının kazaya karışan aracın sürücüsü ve işleteni ile ... Sigortacısı olan davalılardan sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir (.....).

Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmıştır; Poliçe, hasar dosyası, ekspertiz raporu, dava konusu araçlara ait sahiplik belgelerinin dosyada mevcut olduğu, davacının aracına ait tramer kaydının getirdildiği ve gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak mahkememiz dosyası arasına alındığı görülmüştür.

Kaza tespit tutanağının incelenmesinde; Sürücü ... asli ve tam kusurlu, ... plakalı aracın park halindeyken çarpıldığı kazada kusur ihlalinin görülmediği, belirlenmiştir.

... Poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı hususi araç ... adına kayıtlı iken, 19.11.2024 / 19.11.2025 tarihleri arasında ... Sigorta AŞ'de ... poliçesi ile teminat altında olduğu, poliçe limitinin araç başına 2024 yılı için 200.000,00 TL, 2025 yılı için ise 300.000,00 TL, kaza başına 2024 yılı için 400.000,00 TL, 2025 yılı için ise 600.000,00 TL olduğu görülmüştür.

Kasko Poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı hususi aracın 19.11.2024/19.11.2025 tarihleri arasında ... Sigorta AŞ'de Genişletilmiş Maksimum Elektrikli Araç Kasko Poliçesi ile teminat altında olduğu, ... limitinin ise 5.000.000,00 TL olduğu görülmüştür.

Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı ve hasar bedeli gerçek zarar kalemleri arasında sayılır.

Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (.....,).

Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.

İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ... kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.

Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (..... sayılı kararları).

Bu durumda, değer kaybının ... Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (..... sayılı ilamı).

Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve ...... sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuştur.

Mahkememizce Görevlendirilen Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'den aldırılan 11.01.2026 havale tarihli bilirkişi kök raporunda özetle;" Dava konusu olayda ilgili bölümlerde arz ve izah edildiği üzere;

KUSUR YÖNÜNDEN;

1- ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...’ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 67/a ve 84/l maddelerini ihlal etmesi yanı sıra dikkatsizliği ve tedbirsizliği de mevzubahis olduğundan olayın meydana gelmesinde % 100 (Yüzdeyüz) oranında KUSURLU olduğu,

2- ... plaka sayılı araç sürücüsünün olayın meydana gelmesinde KUSURUNUN bulunmadığı,

HASAR YÖNÜNDEN;

3- Meydana gelen olay neticesinde ... plaka sayılı aracın hasar tutarının olay tarihi itibariyle KDV Dâhil 118.041,65 TL olduğu,

DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN;

4- Meydana gelen olay neticesinde ... plaka sayılı araçta oluşan DEĞER KAYBI tazminatının olay tarihi itibariyle 90.000,00 TL olduğu,

5- ... plaka sayılı araç sürücüsü ... ve maliki ... ile trafik sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş.'nin (Poliçe limitleri dahilinde) Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. ve 85/5. maddeleri hükmü gereği meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, ... Sigorta A.Ş.'nin 72.885,00 TL değer kaybı tazminatı ödemesi yapmış olduğu belirlendiğinden, bakiye 17.115,00 TL daha ödenmesi gerektiğinin değerlendirildiği,

Görüş ve kanaatinde olduğunu ." bildirmiştir.

Bilirkişi kök raporu usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edildiği, tarafların itirazları üzerine aynı bilirkişiye ek rapora tevdi edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce Görevlendirilen Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'den aldırılan 02.01.2026 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Trafik sigorta poliçesinin olay tarihi olan 2025 yılı için araç başına sigorta teminatının 300.000,00 TL olduğu, anılan sigorta şirketinin poliçe teminatı kapsamında hasar ve değer kaybı tazminatı olarak toplam; 190.926,65 TL ödeme yaptığı dikkate alındığında sigorta teminatı kapsamında bakiye 17.115,00 TL'nin ... Sigorta A.Ş. tarafından ödenmesi gerekmektedir.

1- Taraflarının itirazlarının değerlendirilmesi neticesinde kök raporda değişikliğe gidilmediği,

2- Değer kaybı tazminatı bakiye 17.115,00 TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ödenmesi gerektiği,

Görüş ve kanaatinde olduğu." şeklinde ek rapor sunulmuştur.

Bilirkişi kök ve ek raporu hüküm kurmaya elverişlidir.

Deliller değerlendirilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla, davacı aracındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ... Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre 2025 yılında meydana gelen kazada; davalı sigorta şirketinin araç başına 300.000,00-TL poliçe limiti ile sorumlu olduğu, poliçe limitinin tükenmediği, daha önceki ödemeleri düştükten sonra bakiye 17.115,00-TL değer kaybı hesaplandığı, davalı sigorta şirketinin 02.06.2025 tarihinde temerrüde düşürüldüğü, sigortalı aracın hususi araç olması nedeniyle yasal faiz uygulanacağı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarda açıklandığı üzere,

1-DAVANIN KABULÜNE

17.115,00 TL değer kaybı tazminatının davalı şahıslar yönünden kaza tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi yönünden 02.06.2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

2-Alınması gereken 1.169,13-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 178,27 TL'nin yatıran tarafa iadesine,

3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 615,40 TL başvurma harcı, 615,40 TL peşin harç ve 732,00 olmak üzere toplam 1.962,80 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ..... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 4.700,00 TL arabulucu ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,

5-Davacı tarafından yapılan 692,50 TL tebligat ve müzekkere gideri, 10.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.692,50 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 17.115,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

8-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,

Dair, davacı ve davalı ... vekillerinin e duruşma ile yüzlerine karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 08/04/2026

Katip .....

e-imzalı

Hakim .....

e-imzalı