Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı tazminatı talebine ilişkin, sigorta şirketinin sorumluluğunu gerçek zarar ilkesi ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda değerlendiren gerekçeli kararı.
Özet: Bir trafik kazasında hasar gören aracın sahibi olan davacı, meydana gelen değer kaybının tamamının kazaya karışan diğer aracın trafik sigortacısı davalı şirket tarafından karşılanması talebinde bulunmuş; davalı şirket ise kısmi ödeme yaptığını ve sorumluluğunu yerine getirdiğini savunmuş, ancak mahkeme, Yargıtay kararları doğrultusunda trafik sigortacısının gerçek zarar kalemi olan değer kaybından sorumlu olduğunu ve bu kaybın, aracın kaza öncesi serbest piyasa değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiğini vurgulamıştır.
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/494 Esas - 2026/236
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2025/494 EsasKARAR NO : 2026/236DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)DAVA TARİHİ : 03/07/2025KARAR TARİHİ : 15/04/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 14.05.2026Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait ..... model... plakalı aracın 12.02.2025 tarihinde trafik kazasına karıştığını, kazanın oluşumunda müvekkilinin kusursuz olduğunu, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın ... sigortacısının davalı şirket olduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen hasarın onarım maliyetinin toplam 89.303,03 TL olduğunu, ancak aracın kazaya karışması ve parçalarının değişmesi sebebiyle değer kaybı zararı oluştuğunu ileri sürüp şimdilik 1.000,00 TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu, kazaya karışan ... plakalı aracın 27.09.2024/2025 vadeli ... poliçesi ile teminat altında olduğunu, davacının aracında 64.687,00 TL değer kaybı hesaplanarak 03.06.2025 tarihinde davacıya ödendiğini, müvekkil şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davacının aracına ait kasko sigortacısına rücuen tazminat ödemesi yapıldığını, ... Sİgorta A.Ş'ye 30.04.2025 tarihinde 104.041,75 TL rücuen tazminat ödemesi yapıldığını, davacının müvekkil şirket usulüne uygun başvuruda bulunmadığını, zamanaşımı itirazları bulunduğunu, davacının en yüksek faiz talebinin yerinde olmadığını bildirip davanın reddini savunmuştur.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer azalması tazminatının kazaya karışan aracın ... sigortacısından tahsili istemine ilişkindir Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmıştır; Kasko Ekspertiz raporu, hasar dosyası, ödeme belgeleri ve poliçe bilgilerinin dosyada mevcut olduğu, ... plakalı aracın tramer kaydının geldiği, ödeme belgelerinin dosyada mevcut olduğu, ... Sigorta AŞ'ye yazılan müzekkere cevabının geldiği, genişletilmiş full kasko poliçesi ve ödeme dekontlarının gönderildiği ve gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak mahkememiz dosyası arasına alındığı görülmüştür.Poliçe bilgilerinin incelenmesinde; ... plakalı hususi aracın ... adına kayıtlı iken 27.09.2024/27.09.2025 tarihleri arasında davalı sigorta şirketinde ...'li olduğu, poliçe limitinin 200.000,00 TL olduğu görülmüştür.Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı ve hasar bedeli gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (.....,).Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (...... Hukuk Dairesinin 01/04/2010 tarih ve ..... sayılı kararları).Bu durumda, değer kaybının ... Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (...... Hukuk dairesinin 25/03/2022 tarih ve .....sayılı ilamı).Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve ...... sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuştur.Mahkememizce Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'ndan aldırılan 05.12.2025 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; "KUSUR; A – Dava dışı Sürücü ... yönünden; sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile, gündüz vakti meskun mahal dışında, takip mesafesini koruyamadığından aracının ön kısımları ile ön ilerisindeilerleyen sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması ile neden olduğu kazanın oluşumuna kendisi TAMAMEN KUSURLU olarak sebebiyet vermiş bulunmaktadır.B –Davacıya ait araç Sürücüsü ... yönünden; sevk ve idaresindeki ..... plakalı aracı ile, gündüz vakti meskun mahal dışında bulunan bahse konu olay yerinde trafikte ilerlerken aracına arkadan çarpılmış olup, olayın oluşumu ile illiyetli herhangi bir dikkatsiz ve tedbirsizliğinin bulunmadığı , KAZAYI önlemesine olanak bulunmadığı, ve kazanın hazırlanmasında kural ihlali hatası görülmediğinden sonuçta (ATFI KABİL KUSURU YOKTUR.)C- DEĞER KAYBI;Davaya konu ... marka ..... tipi, ..... model ..... plakalı araçta 12.02.2025 tarihli kaza nedeni ile oluşan değer kaybı 64.687,00 TL olabileceği kanaatine varılmıştır. Davalı ... sigorta A.Ş. 'nin 10.07.2025 tarihli yazısında ..... plakalı araçta 12.02.2025 tarihli kaza nedeni ile oluşan değer kaybı 64.687,00 TL 3.06.2025 tarihinde ...'a ödendiği belirtilmektedir. Sonuç ve kanaatine varıldığı." bildirilmiştir.Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde incelendiğinde; kaza tarihi olan 12.02.2025 tarihinde davacıya ait olup dava dışı kişinin sevk ve idaresindeki... plakalı araca davalı sigorta şirketinde ... poliçesi ile teminat altında bulunan ... plakalı aracın çarpması sonucu meydana gelen kazada, davalı sigorta şirketine ... poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %100 kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücünün kusursuz olduğu belirlenmiş, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya bu olay nedeniyle 03.06.2025 tarihinde 64.687,00 TL değer kaybı ödemesi yapılmıştır. Buna göre bakiye değer kaybı yönünden yapılan değerlendirmede, davacının aracındaki değer kaybında kaza tarihi itibariyle reel değer kaybının hesaplanması gerektiği, davacı aracında kaza öncesinde hasar kaydının bulunmadığı, bilirkişi raporuyla hesaplanan 64.687,00 TL değer kaybı meydana geldiği, davalı sigorta şirketinin daha önce davacıya bu miktarda değer kaybı ödemesi yapmış olmakla poliçe kapsamındaki sorumluluğunun kalmadığı, davacının bakiye değer kaybı alacağının kalmadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;-DAVANIN REDDİNE-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 116,60-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 15/04/2026 Katip ..... e-imzalı Hakim ..... e-imzalı