Danıştay, toplu taşıma kooperatifinin artan maliyetler nedeniyle talep ettiği ücret zammının, kamu yararı ve vatandaşın makul ulaşıma erişimi önceliğiyle reddedilmesini onadı.
Özet: Toplu taşıma hizmeti sunan bir kooperatifin, artan maliyetler ve mevcut ücret tarifesindeki eşitsizlikleri ileri sürerek talep ettiği toplu taşıma ücret artışının idarece reddedilmesi işlemine karşı açtığı iptal davasında, yerel ve istinaf mahkemelerinin kamu yararını, vatandaşların uygun fiyatlı ulaşım hakkını ve idarenin daha önce yaptığı tarife güncellemelerini (yaklaşık %85 artış) göz önünde bulundurarak davayı reddetmesi üzerine, temyiz mercii de hukuka uygun bulduğu bu kararı onamış ve kooperatifin ekonomik kaygılarının kamunun menfaatinden üstün tutulamayacağına hükmetmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2023/5716Karar No : 2025/5938 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : Sınırlı Sorumlu ...Nolu ... Kooperatifi VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı tarafından, UKOME tarafından ilk olarak belirlenen ücret tarifesindeki eşitsizliğin giderilmesi, akabinde ise, artan girdi maliyetleri göz önünde bulundurularak 5,50-TL olarak belirlenen ücretin Kocaeli'nin birçok yerinde belirlendiği gibi en az 7,75-TL olarak belirlenmesi talebiyle davalı idareye yapmış oldukları 07/06/2022 tarihli başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Ulaşım Koordinasyon Merkezi tarafından yapılan düzenlemelerin eşitlik ve kamu yararı gibi öncüllerin sağlaması noktasında hukuki bir zorunluluk olduğu ve buna uygun ulaşım kararları alarak kamu menfaatlerine hizmet etmek olduğu, dolayısıyla 2022 yılı içerisinde tarife ücretlerine 3 kez olmak üzere neticede %85 zam yapıldığı hususları da göz önüne alındığında toplu taşıma ile ilgili alınan kararların bölgede yaşayan vatandaşların en temel haklarından biri olan ulaşım hizmetinden daha kolay, rahat ve makul ücretler ile ulaşım hakkından yararlandırılmalarına yönelik olduğu, davacının ekonomik kaygılarının işlemin amaçladığı kamu yararından üstün tutulamayacağından ücret tarifesiyle ilgili yapılan başvurunun zımnen reddine dair dava konusu işlemde hukuka, hakkaniyete ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, yürüttükleri faaliyetler kamu hizmeti olsa da, bu faaliyetleri yürüten üyelerinin bu işi ticari kazanç elde etmek amacı ile yapmakta oldukları, yürütülen bu taşıma faaliyetlerinin, başta akaryakıt gideri olmak üzere, lastik, çalışan şoför ücretleri, araç bakım masrafları vb giderlerinden oluşan yüklü miktarda maliyetinin olduğu, üyeleri tarafından verilen bu hizmetin ücretsiz veya zararına verilmesinin mümkün olmadığı, kooperatif yetkililerinin toplantıya çağrılmadığı, görüşlerinin alınmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, 1 Ocak 2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ücret tarifelerine %24 oranında artış (3,50-TL'den 4,35-TL'ye), sonrasında 01 Nisan 2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ücret tarifelerine %26 oranında artış (4,35 TL'den 5,50 TL'ye) ve 13/07/2022 tarihinden itibaren geçerli olmak tizere %18 oranında artış (5,50 TL'den 6,50 TL'ye) yapılarak 2022 yılı içerisinde toplu taşıma ücret tarifelerinde üç kez güncelleme yapıldığı, sene başından itibaren toplu taşıma ücretlerinde yaklaşık %85 oranında artış yapıldığı, söz konusu ücret artış oranlarının Kocaeli ilinde bölge ayırmaksızın her bölge için uygulandığı, ayrıca hâlihazırda il genelinde şehir içi toplu taşıma araçlarına indirimli veya ücretsiz seyahat kartları ile yapılan tüm binişlerde, kullanılan toplu taşıma hattının tam ücret tarifesi ile biniş yapılan kartın ücret tarifesinin arasındaki fark kadar (10.000-TL üst sınır olmak üzere) Belediye tarafından her bir toplu taşıma esnafına destek ödemesi yapıldığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, 19/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.