Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası kaynaklı geçici iş göremezlik, bakıcı gideri, araç onarım ve değer kaybı ile ikame araç bedeli tazminatı davası.
Özet: Bu tazminat davasında, 31.10.2020 tarihli bir trafik kazası sonucu geçici iş göremezlik, bakıcı gideri, araç onarım bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedeli gibi maddi zararlarını talep eden davacı, kazada asli kusurlu gördüğü diğer sürücü ve ilgili sigorta şirketini sorumlu tutarken; davalı sürücü davacının kusurlu olduğunu iddia ederek davanın reddini, sigorta şirketi ise sorumluluğunun poliçe limitleri ve sigortalının kusuruyla sınırlı olduğunu, ayrıca bazı talepler için ön başvuru şartının yerine getirilmediğini ve Sosyal Güvenlik Kurumunun yetkili olduğunu belirterek davanın usulden veya esastan reddini talep etmiştir.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: .... Esas - .....
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARARESAS NO : .... EsasKARAR NO : ....HAKİM : .....KATİP : .....DAVACI : .......VEKİLİ : Av. ...........DAVALI : 1- .....VEKİLİ : Av. .... Av. ..........DAVALI : 2- ......VEKİLİ : Av. ....İHBAR OLUNAN : .............VEKİLİ : Av. ...DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan), Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))DAVA TARİHİ : ...KARAR TARİHİ : ...GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : ...Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan), Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 31.10.2020 tarihinde müvekkili ...'un sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı araç ile davalı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile çarpışması neticesinde hem yaralamalı hem de maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, trafik kazası tespit tutanağında yer aldığı üzere, bu kazanın oluşumunda sürücü ...'ın seyirle gelip sola dönüşü esnasında karşı yönden gelip doğru seyreden araca ilk geçiş hakkını vermediğinden, sürücü ...'un ise yolda doğru seyretmesi nedeni ile kazada kural ihlalinin olmadığı görüş ve kanaatine varıldığını, Kayseri 9. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyası ile ceza yargılaması yapıldığını ve burada davalı sürücünün asli kusurlu olduğu ancak müvekkilin de tali kusurlu olduğu iddiası ile taraflar hakkında HAGB kararı verildiğini, müvekkilinin kaza sonrasında 3 gün istirahat raporu ve akabinde 10 günlük heyet raporu olmak üzere yaklaşık iki hafta işe gidemediğini, bu süreler için de geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderlerinin hesaplanması gerektiğini, kaza sonrası aracının tamirinin 4 aydan uzun bir süre aldığını, onarım nedeniyle cebinden para ödeyerek masraf yaptığını beyanla şimdilik müvekkili lehine 50 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 50 TL bakıcı gideri ve müvekkilin maliki bulunduğu araç için 50 TL onarım bedeli ile 50 TL değer kaybı tazminatı ve 50 TL ikame araç bedeli olmak üzere toplamda 250,00 TL'nin sürücü davalı için kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sigorta şirketi için ise başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile taraflarına iadesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP : Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu kazada kamera kayıtları izlendiğinde, davacının durduğu yerden hareket etmesi ile müvekkilinin aracına çarpmasının 3 sn sürede gerçekleştiğini, müvekkilinin trafikte seyir halinde olduğu ve kurallara uygun olarak sola dönüş sinyalini, davacının aracı harekete geçmeden önce verdiğini, yavaşlamış döneceği esnada davacının aracı ile hareket ettiği ve 3 saniye sonra müvekkilinin aracına çarptığını, çarpışmanın müvekkilinin aracının şeritinde olduğunu, davacının bakıcı ücreti talebinin asılsız olduğunu, kaza nedeniyle ayakta ve basit tıbbi müdahale ile giderilecek düzeyde olduğunun dosyadaki sağlık raporlarıyla belirtildiğini, davacının aracı için altı ay sonra resmi yanı bulunmayan parça fişi adi belgesiyle ilave bir arıza tamir için bedel talep etmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin ikame araç bedelinden sorumlu olmadığını, kazada kusursuz olduğunu beyanla müvekkili aleyhine açılan davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili sigorta şirketine geçici iş göremezlik ve bakıcı giderine ilişkin başvuru yapılmadığını, bu nedenle, dava şartı noksanlığı nedeniyle dava usulden reddini, geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve sağlık giderleri zararına ilişkin her türlü talebin Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğunda olduğunu, ekspertiz raporunda maddi zararın 21.000,00-TL olduğunun tespit edildiğini, davacının...plakalı aracının kazada herhangi bir değer kaybına uğramadığının tespit edildiğini, müvekkili şirketin faizden sorumluluğunun sınırlı olduğunu beyanla geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri talebine ilişkin KTK 97. madde gereği sigorta şirketine başvuru şartının davacılar tarafından yerine getirilmemiş olması nedeniyle, HMK 115/2 maddesi gereği davanın usulden reddine, usule ilişkin itirazların kabul görmemesi halinde ise esasa ilişkin itirazların dikkate alınarak esastan reddine, maddi ve değer kaybı talebine ilişkin müvekkili şirketin bakiye bir sorumluluğu bulunmadığından davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.İhbar olunan ....A.Ş vekili 25/04/2023 tarihli dilekçe ile ihbara karşı cevap dilekçesi sunmuştur.DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak, ... ve ... plakalı araçların 31/10/2020 tarihi itibariyle ve halen kayıt maliklerinin kim olduğuna ilişkin ilgili kayıt ve belgeler celp edilmiştir. ....Sigorta Anonim Şirketi'ne müzekkere yazılarak, davalı ... adına trafikte kayıtlı olan ... plakalı araç ile davacı ...'a ait ... plakalı aracın karıştığı 31/10/2020 tarihindeki trafik kazası nedeniyle geçici iş göremezlik zararı, bakıcı gideri zararı, davacının aracı için hasar (onarım) zararı, değer kaybı ve araç mahrumiyet (ikame araç bedeli) zararından bahisle davacı tarafından davadan önce tarafından başvuruda bulunup bulunmadığı sorulmuş, açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, incelenmesinde, ... plakalı aracın 10/12/2019 başlangıç ve 10/12/2020 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı görülmüş, kaza nedeniyle yapılan ödemelere ilişkin bilgi ve belgelerin gönderildiği görülmüştür.Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak, ... plakalı aracın 31/10/2020 tarihi ve bu tarihten öncesini kapsar şekilde aracın hasar kayıtları ve ilgili sigorta şirketi ve poliçe bilgileri celp edilmiştir. SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacının 31/10/2020 tarihinde trafik kazası geçirmesi nedeniyle yaralanmasından dolayı SGK tarafından davacıya rücua tabi maaş veya gelir bağlanıp bağlanmadığı konusunda araştırma yapılmıştır.Melikgazi İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacının ekonomik, sosyal ve gelir durumu için araştırma yapılmıştır.Kayseri 9. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası dosya arasına celp edilmiştir. Kayseri Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'ne müzekkere yazılarak davacının 31/10/2020 tarihinde trafik kazası nedeniyle yaralanmasından dolayı bu hastanede gördüğü tedavilere ilişkin tedavi evrakları celp edilmiştir.. Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı'ndan kusura ilişkin alınan 06/04/2023 tarihli raporda özetle:Kusur Yönünden;A) Davacı sürücü ...'un %40(yüzde kırk) oranında kusurlu olduğu,B) Davalı sürücü ...'ın %60(yüzde altmış) oranında kusurlu olduğu,Zarar Yönünden;Dava konusu .... plakalı otomobilde toplam 25000 TL tutarında zarar olduğu yönünde kanaat bildirir rapor sunulmuştur. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi, davalı ... vekilinin itiraz dilekçesi, davalı... Sigorta A.Ş vekilinin itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür. Tarafların ATK'dan alınan rapora karşı itiraz ve talepleri dikkate alınarak asıl dava dosyasındaki uyuşmazlık konusu yönünden HMK'nun 266.maddesi gereğince bu konuda yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, dosya talimat yoluyla Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilerek Karayolları Fen Heyetinden resen seçilen üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... talimat sayılı dosyası ile alınan 30/08/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle:1-... Plaka Sayılı araç(Otomobil) sürücüsü ...; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57/a, 78, 84/h maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %70 ( Yüzde yetmiş ) oranında kusurlu olduğu,2-... Plaka Sayılı araç(Otomobil) sürücüsü ...; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 67. Maddesini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %30 ( Yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu,3-... Plaka Sayılı araçta (Otomobil); kaza sonrası meydana gelen hasar miktarının 21.000,00 TL olacağı,4-... Plaka Sayılı araçta (Otomobil); kaza sonrası meydana gelen değer kaybının 5.000.00 TL olacağı,5-... Plaka Sayılı araçta (Otomobil); Kaza sonrası meydana gelen mahrumiyet zararının 6.000.00 TL olduğu,6-... Plaka Sayılı araç(Otomobil) sürücüsü ...; ... Plaka Sayılı araç(Otomobil) sürücüsü Gökhan Eraslandan %70*(21.000.00 TL +5.000.00 TL +6.000.00TL.)= 22.400.00TL.olacağı,.... sigorta şirketi tarafından.... Bankası .... Şubesinden ... hesabına 21.000.00 TL havale edilmiş olup 22.400.00-21.000.00= 1.400.00 TL bakiye alacağının olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin, davalı .......Sigorta vekilinin ve davalı ... vekilinin itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür. Dosya rapor alınan talimat mahkemesine gönderilerek tarafların itirazları doğrultusunda çelişkilerin giderilmesi konusunda ek rapor alınmıştır.Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... talimat sayılı dosyası ile alınan 25/11/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle:1-... Plaka Sayılı araç(Otomobil) sürücüsü ...; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57/a, 78, 84/h maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %70 ( Yüzde yetmiş ) oranında kusurlu olduğu,2-... Plaka Sayılı araç(Otomobil) sürücüsü ...; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 67. Maddesini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %30 ( Yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu,3-... Plaka Sayılı araçta (Otomobil); kaza sonrası meydana gelen hasar miktarının 21.000,00 TL olacağı,4-... Plaka Sayılı araçta (Otomobil); kaza sonrası meydana gelen değer kaybının 5.000.00 TL olacağı,5-... Plaka Sayılı araçta (Otomobil); Kaza sonrası meydana gelen mahrumiyet zararının 6.000.00 TL olduğu,6-... Plaka Sayılı araç(Otomobil) sürücüsü ...; ... Plaka Sayılı araç(Otomobil) sürücüsü .... %70*(21.000.00 TL +5.000.00 TL +6.000.00TL.)= 22.400.00TL.olacağı, HDI sigorta şirketi tarafından.... Bankası.... Şubesinden ... hesabına 21.000.00 TL havale edilmiş olup 22.400.00-21.000.00= 1.400.00 TL bakiye alacağının olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Ek rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, ek rapora karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi, davalı... Sigorta A.Ş vekilinin itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür. Dosyamızdan alınan kusur raporları arasında çelişki olması nedeni ile dava dosyasının talimat yolu ile İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilerek, HMK’nun 266. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, dosya talimat yoluyla İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilerek İTÜ Otomotiv Kürsüsü'nde görevli trafik ve kusur konularında uzman öğretim üyeleri arasından mahkememizce re'sen seçilen üç kişiden oluşan bilirkişi heyetin rapor alınmıştır. İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.... talimat sayılı dosyası ile İTÜ Otomotiv Kürsüsü'nde görevli trafik ve kusur konularında uzman öğretim üyelerinden oluşan üç kişilik heyetten alınan 09/07/2024 tarihli raporda özetle:1-Davacı sürücü ...'un % 40 oranında asli kusurlu olduğu,2-Davalı sürücü ...'ın % 60 oranında asli kusurlu olduğu,3-Davacının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebileceği hasar miktarının kusur oranına göre 12.600,00 TL olduğu, 4-Davacının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebileceği değer kaybı miktarının kusur oranına göre 900,00 TL olduğu, 5-Davacının... Sigorta A.Ş. Hariç diğer davalıdan talep edebileceği araç mahrumiyet zararı miktarının kusur oranına göre 1.200,00 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi, davalı... Sigorta A.Ş vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi ve davalı ... vekilinin itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür. Dosyanın raporu veren İTÜ heyetine tevdi ile hasar kaybı, değer kaybı ve ikame araca ilişkin değerlendirme yapılması konusunda ek rapor alınmış, 12/04/2025 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle:1-Davacı sürücü ...'un % 40 oranında asli kusurlu olduğu,2-Davalı sürücü ...'ın % 60 oranında asli kusurlu olduğu,3-Davacının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebileceği hasar miktarının kusur oranına göre 12.600,00 TL olduğu, 4-Davacının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebileceği değer kaybı miktarının kusur oranına göre 900,00 TL olduğu, 5-Davacının... Sigorta A.Ş. Hariç diğer davalıdan talep edebileceği araç mahrumiyet zararı miktarının kusur oranına göre 1.200,00 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi, davalı... sigorta A.Ş vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi, davalı ... vekilinin beyan dilekçesi sundukları görülmüştür. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan davacının maluliyetine ilişkin alınan 21/10/2025 tarihli raporda özetle:1-İki (2) hafta süreyle iş göremezlik halinde kaldığı (tıbbi şifa süresinin 2 (iki) hafta olduğu),2-Tüm vücut fonksiyon kaybı oranının ve/veya engel oranının % 0 (yüzdesıfır) olduğu,3-Geçici ya da sürekli bakıcı ihtiyacı bulunmadığı yönünde kanaat bildirir rapor sunulmuştur. Raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davalı ... vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.KASKİ'ye müzekkere yazılarak davacı ...'un 03/11/2020 - 12/11/2020 tarihleri arasında işe devam edip etmediği sorulmuş, gelen yazı cevabıyla, ...'un 03/11/2020-12/11/2020 tarihleri arasında sağlık raporu aldığı ve istirahatli olduğunun bildirildiği görülmüştür.Tüm deliller toplandıktan sonra aktüerya bilirkişi raporu alınmış, nitelikli hesap bilirkişisi 30/4/2026 tarihli raporda özetle:Davaya konu kaza sonrasında davacının:- Bakıcı gideri zararının bulunmadığı (Talep 50,00 TL)- Geçici iş göremezlik zararının 650,92 TL (Talep 50.00 TL) olduğu, söz konusu zararın Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sağlık/tedavi giderleri teminat limiti kapsamında kaldığı (kaza tarihi itibariyle 410.000,00 TL) olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir. Rapordan bir suret taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi, davalı ... vekilinin itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.Davacı vekilinin 24/06/2026 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, ıslah dilekçesinin davalılara ve ihbar olunan vekiline tebliğ edildiği görülmüştür. Birleştirilen Kayseri 2. ATM'nin .... Esas sayılı dava dosyasının tefrik edilerek mahkememizin 2023/589 esas sırasına kaydının yapıldığı ve görevsizlik kararı verilerek Kayseri Tüketici Mahkemesi'ne gönderilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen araç değer kaybı zararı, kullanılmaması sebebiyle uğranılan ikame araç zararının ve geçici iş göremezlik zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.Tarafların anlaşamadıkları hususların 31/10/2020 tarihli trafik kazasının oluşumunda kimin ne oranda kusurlu olduğu, bu kaza nedeni ile davacının araç değer kaybı, araç onarım bedeli zararı ve ikame araç zararı ile ayrıca geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri zararı olup olmadığı varsa davalıların bu zararlardan sorumlu olup olmadığı, KTK'nun 94. Maddesi uyarınca geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri zararı yönünden sigorta şirketine başvuruya ilişkin dava şartının mevcut olup olmadığı hususlarının olduğu, tespit edildi.Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, dosyamızdan alınan kusur raporları arasında çelişki olması nedeni ile dava dosyasının talimat yolu ile İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilerek, HMK’nun 266. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, dosya talimat yoluyla İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilerek İTÜ Otomotiv Kürsüsü'nde görevli trafik ve kusur konularında uzman öğretim üyeleri arasından mahkememizce re'sen seçilen üç kişiden oluşan bilirkişi heyetin rapor alınmıştır. İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... talimat sayılı dosyası ile İTÜ Otomotiv Kürsüsü'nde görevli trafik ve kusur konularında uzman öğretim üyelerinden oluşan üç kişilik heyetten alınan 09/07/2024 tarihli raporda özetle:1-Davacı sürücü ...'un % 40 oranında asli kusurlu olduğu,2-Davalı sürücü ...'ın % 60 oranında asli kusurlu olduğu, bildirilmiştir. Bu rapor, dosya kapsamındaki trafik kaza tespit tutanağı, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu, hüküm vermeye ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.Araç değer kaybına ve araç mahrumiyet zararına dair değerlendirmede;Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/6070 Esas, 2020/3614 Karar sayılı ilamı) Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.Onarım süresince kullanılamayan araçlardan dolayı kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur. Trafik kazası sebebiyle hasar gören aracın onarım süresince çalıştırılamaması sebebiyle oluşan "kazanç kaybı", "araç mahrumiyet zararı" başka bir anlatımla "ikame araç zararı" trafik sigortası kuvertürü dışında kalmaktadır.Borçlar Hukukuna göre, bir şeyin kısmen hasar görmesinden veya kullanılamamasından dolayı oluşacak olan zarar, buna neden olan kişilerden talep edilebilmektedir.Araç, trafik kazası sonucunda zarar görmüş ise, onarım süresince kullanılamayacağından, aracın kullanış amacına göre, mahrumiyet zararı belirlenmelidir. Eğer, uğranılan zarara ilişkin yeterince delil sunulamıyorsa, Türk Borçlar Kanunu'nun 50/2. maddesi gereği, hakkaniyete uygun bir bedel tayin ve takdir edilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.Yargıtay kararlarında da açıkça belirtildiği üzere, ticari araç kazanç kaybı için sigortanın sorumluluğuna gidilememektedir. Ticari kazanç kaybı karşı tarafın trafik sigortalarından talep edilemez. Ticari kazanç kaybı kazada kusuru bulunan diğer aracın ruhsat sahibinden veya sürücüsünden talep edilebilir. Kazada kusursuz olmak şart değildir. Kusurun tamamı ticari araç sahibinde olmadığı sürece talepte bulunulabilir.Dosyanın raporu veren İTÜ heyetine tevdi ile değer kaybı ve ikame araca ilişkin değerlendirme yapılması konusunda ek rapor alınmış, 12/04/2025 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle:1-Davacı sürücü ...'un % 40 oranında asli kusurlu olduğu,2-Davalı sürücü ...'ın % 60 oranında asli kusurlu olduğu,3-Davacının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebileceği hasar miktarının kusur oranına göre 12.600,00 TL olduğu, 4-Davacının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebileceği değer kaybı miktarının kusur oranına göre 900,00 TL olduğu, 5-Davacının... Sigorta A.Ş. Hariç diğer davalıdan talep edebileceği araç mahrumiyet zararı miktarının kusur oranına göre 1.200,00 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Bu tespit, dosya kapsamındaki trafik kaza tespit tutanağı, dava konusu kaza ile ilgili açılan hasar dosyası, davacıya ait aracın trafik kaydı, servis kayıtları, davaya konu hasar öncesindeki hasarlarına ilişkin SBGM'nden celp olunan tramer kayıtları ve hasar dosyaları ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan, dava konusu kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın kilometresi ve önceye ait hasarları, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği, raporun denetime ve hüküm vermeye elverişli olması dikkate alındığında mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.-Maluliyet durumuna dair değerlendirmesinde; Davacının kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yükümlerine göre ERÜ Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan rapor almıştır. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan davacının maluliyetine ilişkin alınan 21/10/2025 tarihli raporda özetle:1-İki (2) hafta süreyle iş göremezlik halinde kaldığı (tıbbi şifa süresinin 2 (iki) hafta olduğu),2-Tüm vücut fonksiyon kaybı oranının ve/veya engel oranının % 0 (yüzdesıfır) olduğu,3-Geçici ya da sürekli bakıcı ihtiyacı bulunmadığı yönünde kanaat bildirir rapor sunulmuştur. Düzenlenen bu rapor dosya kapsamı ile uyumlu olması ve bu rapor ile çelişen başka bir rapor bulunmaması nedeniyle mahkememizce de hükme esas alınmıştır.-Aktüerya hesabına ilişkin değerlendirmede; HMK’nun 273/1. maddesi gereği TRH 2010 yaşam tablosu ve Yargıtay içtihatlarında kabul edilen progresif rant usulü (%10 arttırma-iskonto formülü ile) ile davacının aktüer zarar hesabının yapılması hususunda açıklamalı rapor alınmasına karar verilmiştir. Tüm deliller toplandıktan sonra aktüerya bilirkişi raporu alınmış, nitelikli hesap bilirkişisi 30/4/2026 tarihli raporda özetle:Davaya konu kaza sonrasında davacının:- Bakıcı gideri zararının bulunmadığı (Talep 50,00 TL)- Geçici iş göremezlik zararının 650,92 TL (Talep 50.00 TL) olduğu, söz konusu zararın Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sağlık/tedavi giderleri teminat limiti kapsamında kaldığı (kaza tarihi itibariyle 410.000,00 TL) olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir. Aktüer bilirkişi raporuna mahkememizce de itibar edilmiştir.- Geçici iş göremezlik tazminatının teminat kapsamı dışında olup olmadığına dair değerlendirmede;2918 sayılı Kanun’un 98.maddesinde değişiklik yapan 6111 sayılı Kanun’un 59. maddesinde, “Trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın genel sağlık sigortalısı sayılanlar için belirlenen sağlık hizmeti geri ödeme usul ve esasları çerçevesinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı", kanunun geçici 1.maddesi ile de "Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı, sözkonusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanunun 59’uncu maddesine göre belirlenen tutarın %20'sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabının yükümlülüklerinin sona ereceği" öngörülmüştür.Sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün kanundan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. 2918 sayılı Kanun’un 98. maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluğun dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumu'na geçtiğinin kabulü gerekir. Buna karşın belgesiz tedavi giderlerinden sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün sorumlulukları devam etmektedir.Somut olayda geçici iş göremezlik tazminatı, ZMMS poliçesinin kişi başına sakatlık ve ölüm kalemine dahil olup davalı sigorta şirketinin bu kalem zararlardan sorumluluk limiti kaza tarihi itibariyle 400.000,00-TL'dir. Hükmedilen 650,00-TL geçici iş göremezlik tazminatı sigortanın daha önceden ödemesi bulunmadığından teminat limiti kapsamındadır.Gerçek kişi davalının ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı ile araç değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar). Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre araç değer kaybı, maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince haksız bir eylem sonucunda zarara uğrayan kimse, uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Haksız fiil, kişinin diğer kişilerin hukuken korunan haklarına zarar verici nitelikteki hukuka aykırı eylemleridir. Haksız fiil kavramındaki "haksız" ifadesi hukuka aykırılık anlamını taşımaktadır. Burada esasen haksız denilmesiyle kastedilen, hukuk düzeni tarafından korunan davranışların ihlalidir. Fiilin haksızlığı, hukuka aykırılık durumudur. Bir kişi, hukuk düzeni tarafından zarar meydana gelmesini önlemek amacıyla konulan kuralları, emirleri ihlal ettiği takdirde hukuka aykırılık durumu oluşmaktadır. Haksız fiilden söz edebilmek için öncelikle fiil unsurunun varlığı gerekmektedir. Haksızlığı doğuran fiil, icrai bir harekette bulunmak şeklinde olabileceği gibi, ihmali bir davranış göstermekle de işlenebilir. Haksız fiilin oluşması için işlenen fiilin hukuk düzenince konulan emredici hükümlerin ihlali sonucunu doğurması gerekir. Bu durumda işlenen fiil, hukuka aykırı bir fiil olmalıdır.Somut uyuşmazlıkta davacının araç değer kaybı zararından tüm davalılar sorumludur. Yine az yukarıda değinildiği üzere ikame araç zararı, dolaylı bir zarar olup, yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre araç mahrumiyet (ikame araç) zararı için sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilemez ve karşı tarafın trafik sigortacısı olan sigorta şirketinden talep edilemez. Eldeki davada ikame araç zararından haksız fiil hükümlerine göre sadece araç işleteni ve sürücüsü olan davalının sorumlu olduğu değerlendirilmiştir. Dava dilekçesindeki araç mahrumiyet zararının tazminin sadece araç işleteni ve sürücüsü olan davalılardan talep edildiği, sigorta şirketinden ise talep edilmediği görülmüştür. Bedel arttırım (ıslah) talebi, Temerrüt tarihine ve faize ilişkin değerlendirmede;Davacı vekilinin 24/06/2026 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, ıslah dilekçesinin davalıların vekillerine tebliğ edildiği görülmüştür.2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartları'nın B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, kısmi ödeme yapılması halinde ödeme tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir. Davalı gerçek kişiler yönünden ise 6098 sayılı TBK'nun 117/2. maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.Anılan açıklamalar uyarınca davalı sigorta şirketinin 24/05/2022 tarih itibari ile temerrüte düşürüldüğü tespit olunmakla, davalı sigorta şirketi yönünden bu tarihten başlatılmıştır. Diğer davalılar yönünden ise temerrüt tarihi, olay tarihi kabul edilmiştir. Dava ve talep arttırım dilekçelerinde yasal faiz talep edilmiş olup, talep edilen faiz türünün somut dosya kapsamına uygun olduğu değerlendirilmiştir.Arabuluculuk ücretine ilişkin değerlendirmede;6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na 7155 sayılı Kanun'un 20 nci maddesi ile 06.12.20218 tarihinde eklenen 5/A maddesi ile; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir. Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir. Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.Yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilerek arabuluculuk masrafları davacı üzerinde bırakılmıştır. (Bkz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/2615 Esas, 2024/7426 Karar sayılı ilamı)Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;Davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 900,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağa davalı... Sigorta yönünden 24/05/2022 tarihinden, davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 31/10/2020 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacının davalı ...'a karşı ikame araç bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 1.200,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan 31/10/2020 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacının geçici iş göremezlik zararına ilişkin davasının KABULÜ ile, 650,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağa davalı... Sigorta yönünden 24/05/2022 tarihinden, davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 31/10/2020 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, karar verilmesi görüş ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-Davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 900,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağa davalı... Sigorta yönünden 24/05/2022 tarihinden, davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 31/10/2020 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, 2-Davacının davalı ...'a karşı ikame araç bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 1.200,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan 31/10/2020 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, 3-Davacının geçici iş göremezlik zararına ilişkin davasının KABULÜ ile, 650,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağa davalı... Sigorta yönünden 24/05/2022 tarihinden, davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 31/10/2020 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, 4- 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 187,85-TL karar ve ilam harcı en az (maktu) harca ulaşmadığından, alınması gereken 732,00-TL harcından davacı tarafça peşin yatırılan 80,70-TL ve ıslah harcı 45,00-TL 'nin mahsubu ile eksik 606,30-TL harcın davalılardan (davalı... Sigorta A.Ş'nin 341,73-TL ile sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davalılardan( davalı... Sigorta A.Ş'nin 901,82-TL ile sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,6-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 80,70-TL peşin harç, 45,00-TL ıslah harcı, 19.774,00-TL bilirkişi ücreti, 1.773,50-TL posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri ve 2.828,00-TL ATK rapor ücreti olmak üzere toplam 24.581,90-TL yargılama giderinin davalılardan (davalı... Sigorta A.Ş'nin 13.855,25-TL ile sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,7-Davalı ... tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,8-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 maddesi uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 2.750,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı... Sigorta A.Ş'nin 1.550,00-TL ile sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 9-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,10-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,11-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda HMK'nun 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..... Katip .... e-imzalıdır Hakim.... e-imzalıdır