Danıştay 9. Dairenin, sahte fatura kullanımı iddialarıyla resen tarh edilen KDV ve tekerrürlü vergi ziyaı cezasına ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, bir şirketin aldığı faturaların sahte olduğu gerekçesiyle uygulanan katma değer vergisi ve vergi ziyaı cezası tarhiyatının iptali istemini ele almaktadır; ilk derece mahkemesi bazı faturaların sahteliğini reddederken bazılarını kabul etmiş ve tekerrür cezasını belirli bir tutarla sınırlamışken, bölge idare mahkemesi ise vergi tekniği raporları ve şirketin ticari faaliyetlerine ilişkin somut tespitler ışığında, hakkında doğrudan rapor bulunmayan firmalardan alınan faturaların dahi sahte olduğuna karar vererek, tarhiyatın bazı bölümlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşmış ve böylece alt mahkemeler arasında farklı değerlendirmelerin ortaya çıktığı bir yargı sürecini yansıtmaktadır.
Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2023/73 E.  ,  2025/3177 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/73
Karar No : 2025/3177
TEMYİZ EDENLER :1-(DAVACI) ... Kimya Gıda Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
2-(DAVALI) ... Defterdarlığı- ...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:Davacı adına Turgutlu Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Ürün. Nak. San. Ve Tic. A.Ş., Selçuk Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Ür. Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... vergi kimlik numaralı ... Gıda ve Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ve Sultanbeyli Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Ür. Paz. Ve Tic. Ltd. Şti'den aldığı faturaların sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2018/Mayıs ila Haziran dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıya fatura düzenleyen ... Pet.Ürn. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden anılan şirket tarafından davacı adına düzenlenen faturaların sahte olduğu sonucuna varılamayacağı,bu nedenle anılan mükelleften alınan faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık olmadığı, ... Kimya Ürünleri Nakliyat San. Ve Tic. Aş hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda ve ... Ürünleri Gıda ve Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda yer alan tespitlerin anılan mükelleflerin sahte belge düzenleyicisi olduğunu ortaya koyduğundan bu mükelleflerden alınan faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık olmadığı, ... Ür. Paz. Ve Tic. Ltd. Şti hakkında düzenlenmiş vergi tekniği raporu olmadığından kullanılan faturaların sahte olduğunun her türlü şüpheden uzak, somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığından söz konusu mükelleften alınan faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık olmadığı, vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan kısmı yönünden ise; tekerrüre esas alınan cezanın 1.050,54 TL olduğu, lehe kanun uygulanması sonucu tekerrür nedeniyle attırılan ceza tutarının, kesinleşen ceza tutarından fazla olamayacağı öngörüldüğünden, dava konusu vergi ziyaı cezalarının davanın reddi ile sonuçlanan dönemlerine ilişkin kısmının her bir döneme için tekerrür nedeniyle arttırılan ceza tutarının 1.050,54 TL'sinde hukuka aykırılık, aşan kısımlarında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, ... Ürünleri Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ile ... Gıda ve Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmının 1.050,54 TL'yi aşan kısmı ile ... Pet.Ürn. San. Tic. Limited Şirketi ile ... Kimya Ürünleri Pazarlama Ve Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan tekerrür hükümleri uygulanmış üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Ürn. San. Tic. Limited Şirketi hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu ile ... tarih ve ... sayılı Görüş ve Öneri Raporu'nda yer alan tespitlerin birlikte değerlendirilmesinden; anılan şirketin vergi kaçırmak amacıyla örgütlenen organizasyon yapısının imalat ve ithalat kısmında yer aldığı ve organizasyon dahilinde imalat faaliyeti olmadığı halde varmış gibi sahte belge kullandığı ve düzenlediği sonucuna varıldığı, ... Ürünleri Pazarlama ve Ticaret Limited Şirketi hakkında herhangi bir vergi tekniği raporu düzenlenmediği, davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunda anılan şirket hakkında yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden; şirketin alışlarının %99'unun Dairelerince de düzenlediği faturaların sahte olduğu sonucuna varılan ... Ürünleri Nakliyat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den olması, yapılan yoklamalarda yerinde bulunmaması, faal olduğu yönünde yapılan yoklamada ise iş yerinde çalışanın, pos cihazının ve ödeme kaydedici cihazının bulunmadığının tespit edilmesi, yüksek tutarda alışına karşın ödeme belgelerini sunamaması ve buna ilişkin banka kaydının bulunmaması hususları değerlendirildiğinde, ... Ürünleri Pazarlama ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturaların sahte olduğu sonucuna varıldığı, bu nedenle cezalı tarhiyatın anılan firmalardan yapılan alımlardan kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, Mahkeme kararının diğer kısımlarında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacının istinaf başvurusunun reddine, Mahkeme kararının üç kat vergi ziyaı cezasının ... Ürn. San. Tic. Limited Şirketi ve ... Ürünleri Pazarlama Ve Ticaret Limited Şirketi'nden olan alımlara isabet eden kısmının kaldırılmasına, bu kısımlar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: 2018 yılında madeni yağların toptan ve perakende ticareti üzerine gerçek bir ticari faaliyetinin bulunduğu, mal alışlarının tamamı malı satın aldığı tedarikçi firmaların faturalarıyla kayıt altına alındığı, bu alışları nedeniyle borçlandığı tutarların tamamının banka havale/eft yoluyla veya nama yazılı çeklerle, bono senetleriyle ve nakden ödendiği, sevk irsaliyeleri, üçüncü şahıs nakliye firmalarınca düzenlenen nakliye faturaları, banka veya çek yoluyla yapılan ödemeler nazara alındığında, tedarikçi firmalardan alınan faturaların sahte olduğunu iddia etmenin ticari icaplara aykırı olduğu, mal alımında bulunduğu firmalar hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarındaki tespitlerin soyut iddialara ve varsayıma dayandığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Tekerrür hükümleri nedeniyle arttırılan kısma ilişkin verilen kararda 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 339. maddesinin 7338 sayılı Kanun ile değiştirildiği ve ihbarname düzenlenme tarihinde bu değişikliğin geçerli olduğu gerekçesiyle buna göre karar verildiği, ancak dava konusu olayda cezaya konu dönemlerin kanun değişikliği olmadan önces olduğundan olayın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan kanun hükümlerine göre karar verilmesi gerektiği, yapılan işlemlerde hukuka aykırılık olmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Davacı adına Turgutlu Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Ürün. Nak. San. Ve Tic. A.Ş., Selçuk Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Ür. Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... vergi kimlik numaralı ... Gıda ve Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ve Sultanbeyli Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Ür. Paz. Ve Tic. Ltd. Şti'den aldığı faturaların sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2018/Mayıs ila Haziran dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 30. maddesinin 1. fıkrasında re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi inceleme yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlandıktan sonra aynı maddenin 2. fıkrasının 4 numaralı bendinde, defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tespitine imkan vermeyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması hali re’sen tarh nedeni olarak kabul edilmiş olup, aynı kanunun 134. maddesinde de vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak tespit etmek ve sağlamak olduğu düzenlenmiştir.
Aynı Kanunun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu ifade edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan bozma sebeplerinden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatının ... Ür. Paz. Ve Tic. Ltd. Şti'den alınan faturalara isabet eden kısmı dışında kalan kısımlarına ilişkin hüküm fıkrasının dayandığı sebepler ve gerekçesi Dairemizce de uygun görülmüş olup taraflarca ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın belirtilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatının ... Ür. Paz. Ve Tic. Ltd. Şti'den alınan faturalara isabet eden kısmı yönünden ise; Bölge İdare Mahkemesince davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunda söz konusu firma hakkında yer alan tespitlerden hareketle anılan firmanın düzenlediği belgelerin gerçek bir mal/hizmet teslimine dayanmayan sahte faturalar olduğu sonucuna varılmışsa da tespitlerin davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda ... Ür. Paz. Ve Tic. Ltd. Şti. hakkında yer alan bir takım olumsuz tespitlere ilişkin olduğu, anılan firma hakkında düzenlenmiş herhangi bir vergi tekniği raporu bulunmadığı anlaşıldığından Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1-Davalının temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2-... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının üç kat vergi ziyaı cezalı tarhiyatın ... Ür. Paz. Ve Tic. Ltd. Şti'den alınan faturalara isabet eden kısmının BOZULMASINA, diğer kısımların ONANMASINA,
3-Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca aleyhe onanan kısım üzerinden hesaplanacak nispi harcın alınmasına;
4-Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 24/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.