Otoyolda başıboş hayvanın yol açtığı trafik kazası sonrası sigorta şirketinin ödediği tazminatın halefiyet ilkesi gereği otoyol işletmecisinden tahsili için açılan itirazın iptali davası.
Özet: Bir sigorta şirketinin, erişme kontrollü otoyolda başıboş bir hayvanın neden olduğu trafik kazasında sigortalısına ödediği hasarı, halefiyet ilkesi uyarınca kusurlu gördüğü otoyol işletmecisinden tahsil amacıyla başlattığı icra takibine yönelik itirazın iptali istemini konu alan bu davada, mahkeme, karayolları kanunu ve emsal içtihatlar ışığında davalının otoyol işletmecisi olarak sorumluluğunu teyit ederek husumet itirazını reddetmiş; sigortalının kusursuz olduğu bilirkişi raporuyla sabitlenmiş ve otoyolların tanımı gereği hayvanların girişinin yasak olması nedeniyle işletmecinin bu tür kazalardaki yükümlülüğünün altını çizmiştir.

T.C. ...3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/637 Esas - 2025/759

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/637 Esas
KARAR NO : 2025/759
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 16/09/2024
KARAR TARİHİ : 04/11/2025
GEREKÇELİ KARAR TARİHİ : 07/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 25/01/2024 kaza tarihinde müvekkilinin kasko sigortalısı aracın karıştığı trafik kazasında sigortalı aracın zarar gördüğü ve 72.535,00 TL ödeme yapıldığını, kazanın davalının bakım ve onarım sorumluluğu olan otoyolda başıboş köpeğin yola çıkması nedeni ile meydana geldiğini, bu nedenle kazanın oluşumunda davalı yanın kusurlu olduğunu, zararın giderilmesine ilişkin başvurunun haksız olarak reddedilmesi üzerine başlatılan ...8. Genel İcra Dairesi'nin 2024/38578 esas sayılı icra takibinin davalının haksız itirazı üzerine durduğunu iddia ederek davalının icra takibine vaki itirazının iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine %20 icra inkar tazmınatın hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sahipsiz hayvanlara ilişkin sorumluluğun valilik ve belediyelere ait olduğunu, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, kaza tespit tutanağı içeriğine itiraz ettiklerini, müvekkilinin yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacı sigortalısının müterafik kusurunun dikkate alınması gerektiğini, müvekkilinin kusuru bulunmadığından rücu şartlarının oluşmadığını, gerçek zararın belirlenmesi gerektiğini, alacağın likit olmadığını, faiz talebinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, ...8. Genel İcra Dairesi'nin 2024/38578 esas sayılı dosyası, poliçe ve hasar dosyası, otoyol yapım ve işletme uygulama projesi dosya arasına alınmıştır.
Trafik kazasından anlar makine mühendisi bilirkişi ve sigorta hukukundan anlar nitelikli hesap bilirkişisinden oluşan heyet 24/04/2025 tarihli raporda; kazanın oluşumunda davacı sürücüsünün kusursuz olduğu, davalının bakım ve onarım sorumluluğunu yerine getirmediğine dair dosya kapsamında bir delil bulunmadığı, aksinin kabulü halinde sigortalı araçta oluşan hasar bedelinin 79.171,28 TL olduğu, davacının sigortalıya 72.535,00 TL ödeme yaptığı bildirilmiştir. Taraf itirazları üzerine bilirkişi heyetinden alınan 25/08/2025 tarihli ek raporda, kazanın oluşumunda davacı sigortalısının kusurunun bulunmadığı, davalının bakım ve onarım yükümlülüğünü yerine getirmediğine dair belirleme de yapılamadığı, aksinin kabulü halinde davacının 72.535,00 TL ödeme yaptığı, dava dışı sigortalının aracında meydana gelen hasar bedelinin 79.171,28 TL olacağı bildirilmiştir. Kök ve ek rapor, kusura ilişkin değerlendirme Mahkememizce yapılacak olup hesaplamalar yönünden hüküm kurmaya elverişli bulunarak hükme esas alınmıştır.
DEĞERLENDİRME:
Dava, sigortacının sigortalısına yaptığı ödemenin halefiyet ilkesi gereği kusurlu yandan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
3465 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Dışındaki Kuruluşların Erişme Kontrollü Karayolu (Otoyol) Yapımı, Bakımı ve İşletilmesi ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanunun 9/2 maddesi uyarınca; yapımını ve işletilmesini üstlendiği otoyol ve tesislerin yapımı sırasında ve işletme süresinde haksız fiil ile neden olduğu zararların giderilmesi de (tazmini) dahil her türlü hukuksal sorumluluk görevli şirkete ait olacağı, davalı ile Karayolları Genel Müdürlüğü arasındaki sözleşme gereğince de sorumluluğun davalıda olduğunun belirlenmiş olması karşısında (...BAM 21. HD 2022/779 esas 2024/1644 karar sayılı ilamı) davalının husumet itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya evrakının incelenmesinde, davacının dava dışı sigortalısı aracın otoyolda başıboş hayvana çarpması neticesinde meydana gelen zarar kapsamında sigortalısına ödediği tazminatın halefiyet ilkesine dayalı olarak kusurlu yandan tahsili amacıyla eldeki davanın açıldığı, dava dışı sigortalının tacir olması nedeni ile mahkememizin görevli olduğu, bilirkişi raporunda belirlendiği üzere kazanın oluşumunda sigortalının kusuru bulunmadığı, kusurun başıboş hayvana ait olduğu belirlenmiştir.
Davalı tarafından işletilen yol, erişme kontrollü karayolu (otoyol) olup, KTK'nın 3. maddesinde; "Erişme kontrollü karayolu (otoyol - ekspresyol): Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak, izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrola tabi tutulduğu karayoludur." denilerek tanımlanmıştır. Bu nedenle bu kapsamdaki yolların işletilmesini üstlenen şirket kendisi tarafından işletilen yolun, niteliğine uygunluğunu sağlamakla yükümlüdür. Taşıt yoluna giren yabani hayvanın kazaya neden olduğunun kanıtlanması durumunda, yolun işletilmesini üstlenen firma, yola girmemesi gereken bir hayvanın neden olduğu bir kazada, hayvanın yola girmesinde kendisinin kusuru olmadığını kanıtlamadıkça oluşan zarardan sorumludur. Bu yönüyle ispat yükünün davacı üzerinde olduğuna ilişkin bilirkişi değerlendirmesine itibar edilmemiştir. Kazaya, davalı tarafından işletilmekte olan yola giren hayvanın neden olmuş olmasına, yolun niteliği gereği davalının hayvanların taşıt yoluna girmesini engelleme yükümlülüğünün bulunmasına, hayvanın girişinde kendisine izafe edilebilecek kusur olmadığının ispata elverişli delillerle kanıtlanamamış olmasına, erişme kontrollü yolda, hız limitleri, kazanın oluş şekli nazara alındığında kazanın meydan gelmesinde araç sürücüsünün de kusuruna yönelik delil de bulunmadığı nazara alındığında davalının zarardan sorumlu olacağı (...BAM 35. HD 2023/855 esas 2024/1434 karar sayılı ilamı) ve TTK'nun 1472 maddesi uyarınca dava dışı sigortalısı için gerçekleştirmiş olduğu ödemeyi, zarara sebebiyet veren davalıdan rücu hakkının doğduğu, bu hali ile davacının asıl alacağa ilişkin talebinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.
Takibe konu edilen işlemiş faize ilişkin olarak ise davalının ödeme tarihi ile takip tarihi arasındaki işlemiş faizden sorumlu olacağı değerlendirilerek Mahkememizce resen yapılan hesaplamaya göre takip talebindeki miktarın oluşa uygun olduğu anlaşılarak işlemiş faize ilişkin talebin yerinde olduğu değerlendirilmiş, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına ve sonuç olarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
DAVANIN KABULÜ İLE,
...8. Genel İcra Dairesi'nin 2024/38578 esas sayılı icra takibine davalının itirazının iptali ile takibin aynen devamına,
Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,
Alınması gereken 5.394,08 TL harçtan peşin alınan 953,71 TL ve icra dairesine yatan 394,82 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.045,55 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat KAYDINA,
3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye irat KAYDINA,
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde kayıtlı toplam 4.122,00 TL yargılama gideri ve 953,71 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/11/2025
¸¸ ¸¸