Bursa Bölge Adliye Mahkemesinde, otoyol yapım işi alt yüklenici sözleşmesinden doğan 152 milyon TLlik ihtiyati haciz talebinin vekaletname kapsamı yetersizliği gerekçesiyle reddine yapılan istinaf başvurusu inceleniyor.
Özet: Bu hukuki evrak, bir otoyol kavşağı yapım işindeki alt yüklenici sözleşmesinden kaynaklanan 152 milyon TL üzerindeki alacağın tahsili için talep edilen ihtiyati haczin, ilk derece mahkemesi tarafından reddedilmesine yönelik istinaf başvurusunun incelemesidir. İlk derece mahkemesi, sunulan cari hesap mutabakat belgesini imzalamaya yetkili kişilerin vekaletname kapsamını ve diğer delilleri yeterli bulmayarak, geçici hukuki koruma için gerekli olan yaklaşık ispat şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle ihtiyati haciz talebini reddetmiştir.
T.C. BURSA BAM 14. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1449 - 2025/59
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : 2024/1449 KARAR NO : 2025/59T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN : ...ÜYE : ...ÜYE : ...KATİP : ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : 06/11/2024NUMARASI : 2024/1048 D. İŞ.- 2024/1048İHTİYATİ HACİZTALEP EDEN : ... ...VEKİLİ : ...KARŞI TARAF : ... ...DAVANIN KONUSU : İhtiyati HacizİSTİNAF KARAR TARİHİ : 09/01/2025KARAR YAZIM TARİHİ : 09/01/2025 Mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine dosya incelendi. İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ: İhtiyati haciz talep eden vekili, ... tarafından karşı tarafa ihale edilen ... Otoyol Kavşağı-D100 Bağlantı Yolu Bölünmüş Yol Yapım İşinin yapılması konusunda müvekkili ile karşı taraf arasında alt yüklenici sözleşmesi düzenlenerek, anlaşma sağlandığını, işin yapıldığını, asıl işveren idare tarafından, karşı tarafa ödemeler yapıldığını, bunun üzerine hak edişler, faturalar ve cari hesap mutabakat belgesi düzenlendiğini ancak cari hesapta mutabakatında borçlu olunan bedelinin ödenmediğini alacağın tahsilini teminen 152.328.206,59-TL tutarında karşı tarafın menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, talebin, ihtiyati haciz istemine ilişkin olduğu, dosyaya sunulan 01.01.2024-31.10.2024 dönemi cari hesap dökümünün ilk sayfasının üst kısmında el yazısıyla “Cari Hesap Mutabakatı” yazılı olduğu, 31.10.2024 tarihi itibariyle cari hesap bakiyesinin 152.328.206,59-TL alacak verdiği, belgenin altının ...ve ...tarafından imzalandığı, borçlu ... Madencilik AŞ tarafından noterde düzenlenen 01.02.2024 tarihli vekaletnameyle, münferiden yetkili olmak üzere, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekil olarak tayin edildiği, vekaletnamenin içeriğinde; “... Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi unvanlı şirketimizi temsilen hareketle; Bölge Müdürlüğü-1.Bölge İstanbul Diğer, Özel Bütçeli Kuruluşlar, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen..... Otoyol Kavşağı - D100 Bağlantı Yolu Bölünmüş Yol Yapım İşi ile ilgili geçici ve kesin teminat yatırmaya, ihale makamı ile sözleşmelerini ve eklerini imzalamaya, şartlarını tayin ve tespite, icabında yukarıda yazılı iş ile ilgili olarak bilumum şahıs ve şirketlerle iş ortaklıkları, adi ortaklıklar yapmaya kurmaya, ortak girişim beyannameleri veya ortaklık sözleşmelerini tanzim ve imzalamaya ihale makamının talep edeceği her türlü belgeleri imzalamaya, ihale konusu ile ilgili her türlü belgeleri imzalamaya, muayene komisyonlarında temsil etmeye, ihale konusu ile ilgili tüm iş ve işlemleri yetkili mercilerde ilgili resmi dairelerde ihale makamı nezdinde yapmaya takip etmeye ve imzası ile neticelendirmeye,..” denildiği, cari hesap mutabakatı adı altında düzenlenen belge altında ... atfen atılı imza yer almışsa da, vekaletname kapsamı, dosyaya sunulan hak ediş faturaları ve yukarıda belirtilen sözleşme hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, geçici hukuki koruma mahiyetinde olan ihtiyati haciz için aranan yaklaşık ispat olgusunun bulunmadığı gerekçesiyle, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati haciz talep eden vekili, Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü tarafından "... Otoyol Kavşağı-D 100 Bağlantı Yol Yapım İşi müvekkili şirketin yer aldığı grup şirketlerinden ... Mühendislik Müşavirlik İnşaat San. Tic. A.Ş. uhdesinde kaldığını, Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü ile ... Mühendislik Müşavirlik A.Ş. arasında işin yapımına ilişkin sözleşme imzalandığını, ... Mühendislik İnşaat A.Ş.'nin işin büyük kısmını yaptığını, bu arada borçlu davalı şirket tarafından yapılan ihalenin iptali istemiyle dava açıldığını, açılan davanın ilk derece mahkemesi ve istinaftan reddedildiğini, Danıştay aşamasında ise kararın bozulduğu öğrenildiğini, bozma kararı üzerine idarenin ... Mühendislik A.Ş ile olan sözleşmesini feshederek, o zamana kadar yapılan işlerin geçici kabulünün yapılıp kalan işlerin ise davalı borçlu şirketle yürütülmesi konusunda sözleşme yapmak zorunda kaldığını, işin büyük kısmı yapıldığından geriye kalan kısmı için ise şantiye kurmak, işçi istihdam etmek, makine parkuru oluşturmak ve benzeri maliyetler nedeniyle borçlu davalı şirketin gelinen aşamada işi fiilen yapmak istemediğini, işin kalan kısmının da ... Mühendislik A.Ş tarafından yapılması hususunda hem asıl işveren Karayolları Genel Müdürlüğü hem borçlu davalı şirket, hem de müvekkili şirket arasında anlaşma sağlandığını, müvekkilinin hesaplar arasında karışıklık olmaması, mahkeme kararı sonrası geçici kabulü yapılan işlerden geriye kalan yapılacak işlerin açık, anlaşılır olması ve benzeri nedenlerle ihaleyi üstlenen ... Mühendislik İnşaat A.Ş yerine işin kalan kısmının grup şirketlerinden ... Prefabrik ve Raylı Sistemler San. Ve Tic. A.Ş. tarafından yapılmasını kararlaştırıldığını, borçlu davalı ile alacaklı müvekkili şirket arasında imzalanan Sözleşmenin Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü tarafından da onaylandığını, müvekkilinin sözleşmeden doğan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, işi ihale dokumanına uygun olarak tamamladığını, son hak edişini de düzenleyerek idareye verdiğini ancak idare tarafından davalı borçlu karşı tarafa yapılan ve müvekkili şirkete aktarılması gereken paraların davalı borçlu tarafından uhdesinde tutularak müvekkili şirkete gönderilmediğini, derhal ihaleyi yapan idareye başvurularak, idarenin ihale konusu işi nedeniyle davalı borçluya yaptığı ödemelerin müvekkili şirkete gönderilmediği/aktarılmadığı, bu durumun mağduriyete yol açtığını, yüklenici (davalı borçlu) hak ediş ödemelerinin tarafına yapılması veya idare uhdesinde emanete alınması hususunu bildirdiğini, müvekkili idare tarafından borçlu karşı tarafa hak ediş ödemeleri yapılıp, yatan paraların kendisine aktarılmayınca, davalı borçluyla görüşmelere başladığını, yapılan görüşmeler neticesinde, davalı borçluyla Karayolları Genel Müdürlüğünün borçlu davalıya gönderdiği paralar esas alınarak borç mutabakat belgesi imzalandığını, yapılan borç mutabakatına rağmen ödeme yapılmadığını, mahkemenin 2024/998 Değişik İş numaralı ihtiyati haciz talebini red gerekçesine, kararda yer verdiği, kamu tüzel kişisi tarafından onaylanan sözleşme, olur, hak edişler, borçlu ile müvekkil şirket ve diğer grup şirket arasında imzalanan sözleşmelere, yapılan mail yazışmalarıyla birlikte değerlendirildiğinde tek başına hukuka aykırı olduğunu, karşı tarafa borçlu muhasebe birimi çalışanlarıyla, müvekkili şirketin muhasebe birimi çalışanları arasında 2023 yılından devreden alacak ve Eylül ayından Kasım ayına kadar olan hak ediş alacaklarını ve düzenlenen faturaları da kapsayacak şekilde karşılıklı olarak müstenidatlarıyla birlikte incelenerek bir cari hesap mutabakatı yapılarak imza altına alındığını, bu defa ıslak imzayla imza altına alındığını, cari hesap mutabakat tutanağı incelendiğinde alacaklı müvekkilinin, borçlu davalı şirkete düzenlediği faturalar ve borçlu davalı şirket tarafından müvekkili şirkete yapılan ödemeler ve ödenmeyen tutarın açıkça görüldüğünü, cari hesap mutabakatı incelendiğinde görüleceği üzere, 56.176.024,63-TL'si 2023 yılından devir eden davalı borçlu tarafından müvekkili şirkete aktarılmayan tutar ile birlikte toplam 2024 yılının Kasım ayı itibarıyla 152.328.206,59-TL davalı borçlu tarafından müvekkili şirkete ödeme yapılması gerektiği halde ödeme yapılmadığını, ikinci bir dava açmanın derdestlik itirazıyla karşılaşabileceği yolundaki düzenleme bilinerek, ilk mutabakatta 2023 yılından devreden alacaklar yer almadığı gibi, Kasım ayı itibariyle işin tamamen bitirildiğini, son hak ediş de düzenlendiğinden yeni ıslak imzalı bir öncekinden içerik itibariyle farklı ıslak imzalı cari hesap mutabakat tutanağı düzenlendiğinden, davanın konusu değiştiğinden ikinci kez ihtiyati haciz talep edildiğini, mahkemenin ikinci defa ihtiyati haciz talebini reddetmesinin kendisiyle çeliştiğini, hatalı olduğunu, bu sürede müvekkili tarafından yapılan işlerin, düzenlenen hak edişlerin bedeli ihale makamı idare Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından davalı borçluya aktarıldığı halde davalı borçlu ... tarafından müvekkili şirkete, sözleşme gereği aktarılması gereken, aktarılacağı davalı borçlu ... tarafından gayri kabulü rücu olarak beyan, kabul ve taahhüt edilen ödemeler yapılmadığını, faiz oranlarının oldukça yüksek olduğu bu dönemde müvekkiline ödemeyerek uhdesinde tuttuğu için müvekkili şirketin zora düştüğünü, yüksek maliyetlerle yabancı kaynakları kullanmak zorunda kaldığını, geçici hukuki koruma olmadığı takdirde müvekkilinin açık ve ağır biçimde zarara uğrayacağını, ihtiyati haciz koşullarının oluştuğunu belirterek, istinaf başvurusunda bulunmuştur. İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklı, talep eden yüklenicinin iş bedeli alacağının tahsilini teminen ihtiyati haciz istemine ilişkin olup mahkemece, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından yukarıdaki gerekçelerle istinaf başvurusunda bulunmuştur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. İhtiyati haciz talep eden yüklenici, karşı taraf ise iş sahibidir. Bilindiği üzere ihtiyati haciz kurumu İİK 257 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. İİK'nın 257.m. “(1)Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.(2)Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, 2- Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa; bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.” hükmünü , İİK 258.m. ise “…Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.” hükmünü haizdir. Yaklaşık ispatta hâkim, ispat edilmek istenen olayı muhtemel görmelidir. Diğer bir ifadeyle, iddia edilen olayın doğru olma ihtimali, doğru olmama ihtimaline göre ağır basmalıdır. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat kuralı gereğince mahkemenin İİK'nun 258/1.maddesi uyarınca alacaklının alacağı hakkında kanaat sahibi olması yeterlidir. Başka bir anlatımla, ihtiyati haciz talebini inceleyen mahkeme alacağın gerçekte var olup olmadığı konusunda araştırma ve inceleme yapmakla yükümlü değildir. Somut olaya döndüğümüzde, iddia ve dosya kapsamında mevcut deliller dikkate alındığında, taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisinin kurulduğu, ihtiyati haciz talep edenin yüklenici, karşı tarafın iş sahibi olduğu, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından eser sözleşmesine konu edimleri yerine getirdiğini, iş bedeli alacağının ödenmediğini ileri sürerek, karşı taraf ile düzenlenen cari hesap mutabakatına dayandığı ve cari hesap mutabakatında bakiye alacak tutarı yönünden ihtiyati haczin talep edildiği anlaşılmıştır. İhtiyati haciz talep edenin dayandığı cari hesap mutabakatı incelendiğinde görüleceği üzere, 01/01/2024 tarihinden, 31/10/2024 tarihine kadar 74 kalem alacak borç kaydedildiği, 2024 yılına devir işleminin 56.176.024,63-TL alacak olarak ilk kaydın yapıldığı, 74. kalem sonunda 152.328.206,59-TL alacak belirtildiği ve bu miktar yönünden de ihtiyati haciz talep edilmiştir. Bununla birlikte bu cari hesap mutabakat ... ile ... tarafından 01/11/2024 tarihinde imzalandığı anlaşılmıştır.Hemen belirtmek gerekir ki yerel mahkemece, cari hesap mutabakatında imzası yer alan ... ihtiyati haciz talep edeni temsilen imzaladığı, ... ise karşı tarafı temsilen vekaletnameye istinaden imzalandığı kabul edilerek değerlendirilerek karar verilmiş ise de cari hesap mutabakatını delil olarak dayanan ihtiyati haciz isteyen istinaf aşamasında mutabakatta yer alan ... ihtiyati haciz isteyen şirketi temsilen, ... ise karşı taraf borçlu şirketi temsilen, muhasebe biriminde çalışanlar tarafından imzalandığını belirtmiştir.Bu durumda, ihtiyati haciz isteyen tarafından, taraflar arasındaki eser sözleşmesi, hak ediş faturaları, cari hesap mutabakatına dayalı ihtiyati haciz isteminde, cari hesap mutabakatının tarafların yetkili temsilcileri tarafından imzalanmadığı, muhasebe çalışanları tarafından düzenlendiği açık olup borçlu şirket yetkilisine ait imza ve kaşe bulunmadığından anılan mutabakat belgesi, borcun karşı tarafça kabul edildiği, mutabakatta belirtilen 152.328.206,59-TL yönünden borçlu olduğu ve karşı tarafı bağlayıcı nitelikte bir belge olduğuna dair kanaat verici delil olarak kabul edilemez. Ayrıca dosyaya ibraz edilen vekaletnamenin kapsamının ihtiyati haciz talebine konu yetkiyi de içermediği anlaşılmakla, bu vekaletname ile karşı tarafı temsile ve borçlandırmaya yeterli değildir. Dolayısıyla taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisinde, yüklenici ihtiyati haciz isteyenin, usulüne uygun olarak edimini ifa edip etmediği, işin sözleşmeye uygun olarak yapılıp teslim edildiği ve cari hesap mutabakatında belirtilen alacak yönünden, ihtiyati haciz isteyenin alacağın varlığı ve miktarına yönelik iddialarının kanaat uyandıracak şekilde İİK.nın 258.maddesi gereğince ispata yarar delil ve belgeler sunulmadığından mahkemece, ihtiyati haciz isteminin reddine dair verilen karar usul ve yasaya uygun olup verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle ihtiyati haciz talep eden vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b/1 maddesine göre esastan reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; 1- İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b/1 maddesine göre ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 187,80-TL harcın talep edenden alınarak hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf talebinde bulunan talep eden tarafından karşılanan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının yatırana iadesine, 4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Karar tebliğ, harç tahsil ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK 362/1-f maddesine göre KESİN olmak üzere 09/01/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi. ...Başkan... ¸e-imzalıdır ...Üye...¸e-imzalıdır ...Üye...¸e-imzalıdır ...Katip...¸e-imzalıdır