Çekici ve dorse kaynaklı haksız fiil neticesi ödenen tazminatın, trafik ve kasko sigorta şirketlerinden rücuen tahsili talepli dava.
Özet: Bu hukuki belge, davacı şirketin aracından malzeme indirildiği sırada üçüncü bir şahsa ait park halindeki araca verilen hasar nedeniyle ödemek zorunda kaldığı 41.600 TLnin, ilgili aracın trafik ve genişletilmiş kasko sigortacısı olan davalı şirketlerden haksız fiil sorumluluğu kapsamında tahsilini talep ettiği bir tazminat davasını ele almaktadır; davalılar yetki itirazları ve usule ilişkin eksikliklerle birlikte sorumluluğun poliçe limitleri ve sigortalının kusuruyla sınırlı olduğunu savunurken, bilirkişi raporu davacı operasyonunu %100 kusurlu, hasarı 21.600 TL olarak belirlemiş ve davacı ile trafik sigortacısının müteselsil sorumluluğunu ortaya koymuştur.
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/819 Esas - 2026/215
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIRESAS NO : 2024/819 EsasKARAR NO : 2026/215DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 29/11/2024KARAR TARİHİ : 10/04/2026KARAR YAZIM TARİHİ : 24/04/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 19.10.2023 tarihinde, davacı firmaya ait ... plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı ... plakalı dorseden (römork) malzeme indirildiği esnada kaza meydana geldiğini, dava dışı ... isimli bir şahsa ait olan ve park halinde bulunan ... plakalı mercedes marka aracın sol arka tarafından hasar verildiğini, şahıs, davacı firma yetkilisi aleyhine ..... nezdinde suç duyurunda bulunduğunu ve davacı firma aleyhine ..... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatmıştır. Bu sebeple uzlaşma yoluna gidilmek istenilmiş ve 17/11/2023 tarihli Anlaşma Protokolü ile davacı firma dava dışı üçüncü şahsa 41.600,00-TL ödemek mecburiyetinde kaldığını, ... plakalı çekici kaza tarihinde davalı ... Sigorta Anonim Şirketi nezdinde ... Poliçe Numarası ile Trafik Sigortası teminatı altındadır. Aynı zamanda ... plakalı çekicinin davalı ... Sigorta Anonim Şirketi nezdinde ... Poliçe Numarası ile Genişletilmiş Kasko Poliçesi mevcut olduğunu belirterek daha sonra artırılmak üzere 100,00.TLnin davacının ödemek zorunda kaldığı bedelin ödeme tarihi olan 17/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP: Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Dosyanın yetkisiz mahkemede açıldığı, yetkili mahkemelerin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, ... plakalı araç davalı şirket tarafından ... numaralı ve 18.02.2023-2024 vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Sigorta Poliçesi ile sigorta örtüsü altına alındığını, ... plakalı araç sahibinin huzurdaki kaza sebebi ile kasko sigorta şirketinden ödeme alıp almadığı hususunun netleştirilmesi gerektiğini, davacı huzurdaki davayı ikame etmeden önce davalı şirkete usulüne uygun başvuruda bulunmadığını, Davalı şirketin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için kaza tarihinden itibaren 2 yıl içinde yasal haklarını kullanılması gerektiğini, araç mahrumiyet ve gelir kaybına ilişkin tazminatın teminat kapsamı dışında olduğunu, fatura ibraz edilmediğinden KDV talebi haksız olmakla, reddi gerektiğini, Hiçbir surette başvuruyu kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ile ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı araç, müvekkil şirket nezdinde 04.05.2023 - 04.05.2024 vadeli ... nolu Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğunu, Trafik Sigortacısı tarafından başvuru konusu değer kaybı tutarına ilişkin herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı yada teminat limitinin tüketilip tüketilmediği hususunun belirlenmesi gerektiği, sorumluluk, kazaya karışan ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı ... Sigorta AŞ’ye ait olduğunu, davacı şirkete usulüne uygun yapılmış bir başvuru bulunmadığından dava şartı noksanlığı sebebiyle başvuruyu usulden reddetmesine karar vermesini talep ettiklerini, davacı şirket tarafından başvuru sahibine talebi doğrultusunda İhtiyari Mali Mesuliyet Poliçe Teminatı kapmsamında bir sorumluluk olmadığı için maddi hasar ve değer kaybı talebine yönelik ödeme yapılmadığını bu nedenle davanın reddi gerektiğini, davalı şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE;Mahkememizce kusur ve makine mühendisi bilirkişiden alınan 01.04.2025 tarihli raporda özetle; "... plaka sayılı çekici / ... plaka sayılı yarı römorktan malzeme indirilmesinde görevli kişi, kurum veya kuruluşun meydana gelen olayda % 100 (Yüzdeyüz) oranında KUSURLU olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in olayın meydana gelmesinde KUSURUNUN bulunmadığı, Meydana gelen olay neticesinde ... plaka sayılı aracın toplam hasar tutarının olay tarihi itibariyle KDV Dahil 21.600,00 TL olduğu ve ... plaka sayılı çekici / ... plakalı yarı römorktan malzeme indirilmesinde görevli kişi, kurum veya kuruluş ve çekici maliki .... İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile trafik sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş.'nin (Poliçe limitleri dahilinde) Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. ve 85/5. maddeleri hükmü gereği meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, olay tarihinde trafik sigortası poliçe limitinin 120.000,00 TL olduğu dikkate alındığında ... plaka sayılı çekicinin davalı trafik sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş.'nin meydana gelen zarardan tek başına sorumlu olacağının değerlendirildiği, Meydana gelen olay neticesinde ... plaka sayılı araçta oluşan DEĞER KAYBI tazminatının olay tarihi itibariyle 10.000,00 TL olduğunun uygun mütalaa edildiği ve ... plaka sayılı çekici / ... plakalı yarı römorktan malzeme indirilmesinde görevli kişi, kurum veya kuruluş ve çekici maliki .... İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile trafik sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş.'nin (Poliçe limitleri dahilinde) Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. ve 85/5. maddeleri hükmü gereği meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, olay tarihinde trafik sigortası poliçe limitinin 120.000,00 TL olduğu dikkate alındığında ... plaka sayılı çekicinin davalı trafik sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş.'nin meydana gelen zarardan tek başına sorumlu olacağının değerlendirildiği, ARAÇ MAHRUMİYET TAZMİNATININ olay tarihi itibariyle 5.645,48 TL olduğunun uygun mütalaa edildiği ve söz konusu tazminatın sigorta teminatı kapsamında olmaması sebebiyle meydana gelen olayda ... plaka sayılı çekici / ... plakalı yarı römorktan malzeme indirilmesinde görevli kişi, kurum veya kuruluş ve çekici maliki .... İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. ve 85/5. maddeleri hükmü gereği meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklarının değerlendirildiği" şeklinde görüş bildirmiştir.Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 12.07.2025 tarihli ek raporda özetle; "İtiraz konularının SİGORTA ve SİGORTA HUKUKU ile ilgili olması dolayısıyla dava dosyasına SİGORTA HUKUKÇUSU görevlendirilmesi yapılmasının doğru olacağının değerlendirildiği, Görüş ve kanaatinde olduğumuzu belirtir rapordur" şeklinde görüş bildirmiştir.Dava trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve hasar bedelinin tahsiline yöneliktir. Dava dışı ... tarafından davacı aleyhine 15.600,00 TL ve 6.000,00 TL hasar bedeli ve 5.645,48 TL ikame araç bedeline dayalı olarak 27.245,48 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır. ... plakalı aracın tramer bilgileri ...'nden celp edilerek dosya içerisine alınmıştır. Davacı ile davalı ... Sigorta AŞ arasında 18/02/2023-2024 vadesinde trafik sigorta poliçesinin düzenlendiği, yine davacı ile davalı ... Sigorta AŞ arasında 04/05/2023-2024 vadesidne Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi düzenlendiği anlaşılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası’nın 88. maddesinde zarar verenlerin birden fazla olmasıhalinde “Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.” düzenlemesi yapılmış, yine TBK 61. maddesinde; “Dış ilişkide, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” şeklinde düzenleme mevcuttur.Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (.....,).Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonraki ikinci el satış değerinin piyasa koşullarınagöretespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (..... sayılı ilamıTrafik kazasından kaynaklanan araç hasarı nedeniyle, zarar gören araçta meydana gelen zararını TBK'nın 49 vd maddeleri gereğince zarar veren araç sürücüsünden ve KTK'nın 85. maddesi gereğince araç işleteninden talep edebilir. Kazaya karışan aracın ... poliçesi bulunması halinde, bu zarar teminat kapsamında olması halinde, ... poliçesini tanzim eden sigorta şirketinden poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak talep edilebilir. Bu kapsamda açılan davada, Zarar gören TBK'nın 50 maddesi gereğince kusuru ve zararı kanıtlamakla yükümlüdür. Davacının talep edebileceği zarar ise "gerçek zarar" olup, gerçek zarar da ..... tarafından benimsenen ilke ve yöntemlere uygun olarak alınacak bilirkişi raporu ile tespit edilebilir. Bu kapsamında, davacı haksız fiil neticesinde zarar veren tarafından aracı onarılsa dahi, zararının tam olarak karşılanmadığını, aracın orijinal parça ile karşılamadığından bahisle bakiye zararı meydana geldiğini ileri sürebilir ise de; aracın öncesinde orijinal olduğu yanı sıra, aracın orijinal parçalar kullanılarak onarılmadığını, bu kapsamda onarım bedeline yönelik farkın oluştuğunu kanıtlamakla yükümlüdür. Aracın onarıma yönelik ekspertiz raporunda marka ve model içermeksizin kullanılan parçaların iskontolu ve iskontosuz bedeli, söz konusu parçaların orijinal olmadığını kanıtlamaya yeterli değildir. Bunun yanı sıra sigorta şirketinin araçta kullanılan parçaları iskontolu olarak temin etmiş olması, davacıya iskontodan kaynaklanan farkın kendisine ödenmesini isteme hakkı vermeyeceğinden, bilirkişi hesabında, orijinal parça kullanılmadığı ve aracın öncesinde orijinal olduğu tespit edilse dahi, davacı ancak kullanılan parçaların iskontosuz piyasa değeri ile orijinal parçanın piyasa değeri nazara alınarak hesaplanacak farka göre zararını talep edebilir. Bununla birlikte, davacı aracın orijinal parçaya göre tamiri kapsamında, oluşan zararını talep ettiği durumda, aracın orijinal parça ile tamir edilmesi halinde aracın tamirinin ekonomik olmaması durumunda, davacının talep edebileceği miktar, aracın hurda değeri ile kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarındaki ikinci el değeri arasındaki farktan, araç orijinal olmayan parça ile onarılmış ise aracın iskontosuz olarak yapılan bu onarım bedeli düşüldükten sonra aradaki farka göre talep edilebilir. Bu şekilde onarımın iskontolu değeri değil, serbest piyasa koşullarında zarar görene sağlanan fayda nazara alınmalıdır. (..... sayılı ilamı)Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde incelendiğinde, 19/10/2023 tarihinde davacıya ait ve davalı ... Sigorta AŞ trafından zorunlu trafik sigorta poliçesi ile sigortalı, diğer davalı ... Sigorta tarafından ise davacıya ait Kasko Sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı çekici ve ... plakalı yarı römorkun üzerinden iş makinası ile malzeme indirildiği sırada yol kenarında park halinde bulunan dava dışı ...'e ait ... plakalı aracın arka kısımlarına malzeme parçalarının düşmesi nedeniyle maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, meydana gelen kazanın karyolu üzerinde olduğu, her ne kadar araç park halinde ise de, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3. maddesine göre "Trafik zorunlulukları dışında araçların, insan indirmek ve bindirmek, eşya yüklemek, boşaltmak veya beklemek amacı ile kısa bir süre için durdurulması hali duraklama" olarak tanımlanmıştır. Aynı yasanın m.85/1 göre; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine m. 85/3'e göre ise; "İşletilme halinde olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir." şeklinde düzenlenmiştir. Buna göre kaza anında karayolu üzerinde olan sigortalı olan araç üzerinden yük indirilmesinin aracın işletilmesi olarak değerlendirilmiştir yine davalılarca eldeki kazanın trafik kazası olmadığına yönelik olarak itiraz ve bu hususta bir ihtilaf da bulunmamaktadır.Davalı ... Sigorta AŞ tarafından kaza tespit tutanağı tutulmadığı bu yönüyle dava dışı 3. Kişinin zararının ödenmesi halinde dahi davacıya rücu edileceği savunulmuş ise de, 6102 sayılı TTK'nın 1409/1 ve 1410. maddeleri uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı Yasanın 1409/2. maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Eldeki davada olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de rücu şartlarının oluşmasına sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması ve sigortacının bu hususu ispatlaması gerekmektedir. Sigortalı 6102 sayılı TTK'nın 1446. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan rizikonun teminatı içinde imiş gibi ihbar ederse ispat külfeti yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer. Sigortacı, rizikonun ihbar edilenden farklı şekilde oluştuğunu ve bu oluş şeklinin sigorta teminatı dışında kaldığını soyut iddialarla değil somut delillerle kanıtlamak zorundadır. Buna göre davacı tarafından sunulan kamera kayıtları ve alınan bilirkişi raporu ile davacının ispat yükünü yerine getirdiği kanaat edilmiştir. Mahkememizce alınan 01/04/2025 tarihli kök rapor doğrultusunda davacı tarafından dava dışı zarar görene ödenen değer kaybı ve hasar bedeli tazminatı taleple bağlı olarak yerinde görülerek davanın davalı ... Sigorta AŞ aleyhine kısmen kabulüne, sıralı sorumluluk ilkesi gereğince kasko sigortacısı ... Sigorta AŞ aleyhine açılan davanın reddine dair aşağıdaki gibi hükm kurulmuştur. HÜKÜM Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı ... Sigorta aleyhine açılan davanın reddine,2-Davalı ... sigorta aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile, 50,00 TL hasar bedeli, 49,00 TL değer kaybı tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine alacağa dava tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına,3-Fazlaya ilişkin talebin reddine,4-Alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan 710,43 TL'nin mahsubu ile bakiye 21,57 TL harcın davalı ... Sigorta AŞ'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ..... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.800,00 TL arabulucu ücretinin kabul ve red oranına göre 1.900,00 TL'sinin davalı ... Sigorta AŞ'den, 1.900,00 TL'sinin de davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,6-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 710,43 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.138,03 TL'nin davalı ... Sigorta AŞ'den, alınarak davacılara verilmesine,7-Davacı tarafından yapılan 190,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 10.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.190,00 TL'nin davanın kabul red oranına göre 5.095,00 TL'sinin davalı ... Sigorta AŞ'den, alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktarı yönünden 99,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta AŞ'den, alınarak davacıya verilmesine,9-Davalı ... Sigorta AŞ kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar yönünden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,10-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,11-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,Dair tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 10/04/2026Katip ..... e-imzalı Hakim ..... e-imzalıBu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.