Danıştay 9. Daire, vergi inceleme raporuyla resen tarh edilen KDV ve vergi ziyaı cezasının kaldırılması davasında, Bölge İdare Mahkemesinin bozma kararına uyma sürecindeki eksik araştırma ve çelişkili kararının temyiz incelemesi.
Özet: Davacı şirketin alış ve satışları arasındaki farklardan kaynaklanan KDV ve vergi ziyaı cezası tarhiyatına yaptığı itirazda, Bölge İdare Mahkemesi önceki Danıştay bozma kararlarına rağmen davayı reddederek cezalı tarhiyatı hukuka uygun bulmuştur; ancak Danıştay, Bölge İdare Mahkemesinin bozma kararına uyduğunu belirtmesine karşın, bu kararda istenen araştırma ve incelemeleri yapmadan yalnızca önceki gerekçeyi tekrarlayarak karar verdiğini tespit etmiş olup, bu durum usul yönünden eksiklik taşıdığından davanın yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YDOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2025/4037 Karar No : 2025/4864 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Taah. Tur. Otom. San. ve Tic. A.Ş.VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarlığı- ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: Davacı adına, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak resen tarh edilen 2018/Şubat ila Mayıs, Temmuz dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dokuzuncu Dairesince verilen bozma kararına uymak suretiyle; dosyanın yeniden incelenmesinden; ... Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, kabule ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin 03/05/2023 tarih ve E:2020/822, K:2023/2432 sayılı kararıyla bozulduğu, anılan bozma kararına uyarak verilen Mahkemelerinin 06/12/2023 tarih ve E:2023/1925, K:2023/1827 sayılı kararının Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 30/09/2024 tarih ve E:2024/1536, K:2024/4597 sayılı kararı ile bozulduğu, davacının istinaf başvuru dilekçesinde, aleyhe olan kısmının yaptığı istinaf başvurusu yerinde görülmediği, davalı idarenin istinaf istemine gelince; davacının alış ve satışları arasında mutat olmayan fark bulunduğu, fire olmuş olsa bile fire oranının çok üstünde miktarlar olduğu yönünde tespitlerin aksine bir iddia ileri sürülmediği, aksini kanıtlayıcı herhangi bir bilgi, belge de eklenmediği de dikkate alınarak, davacı adına yapılan cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine; davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, ... Vergi Mahkemesi'nce verilen ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İstinaf mahkemesi kararının çelişkili ve gerekçesinin net olmadığı, davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, idare tarafından vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetinin somut veriler ile ortaya konulamadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Yargılama usulüne uygun olmayan kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE:MADDİ OLAY: Davacı adına, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak resen tarh edilen 2018/Şubat ila Mayıs, Temmuz dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.İLGİLİ MEVZUAT:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın; görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, hukuka aykırı karar verilmesi veya usul hükümlerine uyulmaması sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozacağı, kararı bozulan mahkemenin kendisine gönderilen dosyayı yeniden inceleyerek bozma kararına uyarak karar verebileceği veya bozma kararına uymayarak eski kararında ısrar edebileceği kurala bağlanmıştır. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Dosyanın incelenmesinden, ... Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kabule ilişkin kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Dördüncü Dairesince bozulduğu, bozma kararına karşı ilk karardaki gerekçe ile ısrar edilmeyip bozma kararına uyulduğu belirtildiği halde, bozma kararında araştırılması belirtilen hususlar dikkate alınıp herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın doğrudan Danıştay Dördüncü Dairesince verilen uyuşmazlığın araştırılması gerektiğine dair gerekçeye aynen yer verilmek suretiyle "esastan incelenen davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu vergi ziyaı cezalı 2018/2,3,4,5,7 dönemi katma değer vergisine ilişkin kısmının kaldırılması isteminin reddine, tek kat vergi ziyaı cezalı kısmının kaldırılması isteminin ise kabulüne," hükmedildiği, bu kararın da taraflarca temyiz edildiği, Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 30/09/2024 tarih ve E:2024/1536, K:2024/4597 sayılı kararıyla "mahkemece, bozma kararına uyulduğu belirtildikten sonra, uyuşmazlığın bozmaya uyma esasları çerçevesinde incelenme yapılmak ve belirtilen hususlar araştırılarak hukuki değerlendirme yapılmak suretiyle karar verilmesi gerekirken Danıştay Dördüncü Dairesinin bozma gerekçesi aynen yazılmak suretiyle verilen kararda, yargılama hukuku açısından isabet görülmemiştir." gerekçesiyle toptan bozulduğu, bunun üzerine Bölge İdare Mahkemesince istinaf başvurusu yeniden incelenerek anılan bozma kararına uyulduğu belirtildikten sonra davacının istinaf başvurusunun reddine; davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, ... Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine hükmedildiği anlaşılmıştır.Olayda, ... Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın kabulüne ilişkin davalı idarenin istinaf istemine yönelik yukarıda yer verilen Danıştay Dördüncü Dairesi ile Danıştay Dokuzuncu Dairesinin bozma kararları dikkate alınarak bozmaya uyma esasları çerçevesinde istinaf başvurusu incelenerek hukuki değerlendirme yapılmak suretiyle karar verilmesi gerekirken esasa ve sair hususa ilişkin davacının istinaf istemi olmaksızın "Davacının istinaf başvurusu dilekçesinde, aleyhe olan kısmına yaptığı isitnaf başvurusu yerinde görülmemiştir." gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine; davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne dair hüküm kurulmasında ve gerekçe ile hüküm arasında çelişki oluşturulmasında yargılama hukuku açısından isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;Davacının temyiz isteminin kabulüne, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 17/11/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.