3. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası nedeniyle bedensel ve manevi tazminat istemli davada sigorta limitleri ile faiz hükümlerini değerlendiren gerekçeli kararı.
Özet: 09/06/2017 tarihli trafik kazasında yaralanan davacının, kazaya karışan aracın sürücüsü, işleteni ve sigorta şirketleri aleyhine açtığı bedensel ve manevi zararlarının tazminini talep ettiği bu uyuşmazlıkta; davacı vekili başlangıçta düşük miktarlar talep etmişken, ıslah dilekçeleriyle daimi iş göremezlik tazminatını 3.060.680,10 TLye, bakıcı giderini 1.777,50 TLye, geçici iş göremezlik tazminatını 10 TLye ve manevi tazminatı 100.000 TLye yükseltmiş olup, davalılar zamanaşımı, poliçe limiti, kusur indirimi ve ödenen meblağları ileri sürerek davanın reddini savunmuş, ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kararı istinaf edilmiş ve bölge adliye mahkemesi, sigorta limitleri, avans faizi ve yargılama giderlerinin belirlenmesi konularında yeniden değerlendirme yapılması yönünde talimat vermiştir.
T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/320 Esas - 2025/472
T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/320 KARAR NO : 2025/472DAVA : Tazminat DAVA TARİHİ : 08/08/2019KARAR TARİHİ : 26/06/2025K.YAZIM TARİHİ : 26/06/2025Mahkememizde görülmekte bulunan davanın yapılan açık yargılamasının sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 09/06/2017 tarihli trafik kazasında araçta yolcu olarak bulunan müvekkilinin sakat kaldığını, müvekkilinin kazanın oluşumunda kusursuz olduğunu, kazaya kusuru ile sebebiyle veren aracın sürücüsünün davalı ..., işleteninin davalı... şirketi olduğu, kaza tarihi itibariyle zorunlu mali mesuliyet sigortasının davalı Mapfre sigorta, ihtiyari mali mesuliyet sigortasının davalı ... sigorta tarafından yapıldığını, maluliyet tazminatının ödenmesine ilişkin başvurusunun haksız olarak reddedildiğini iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10,00 TL geçici iş göremezlik, 980,00 TL daimi iş göremezlik ve 10,00 TL bakıcı gideri tazminatının ve 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı yandan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili kaldırma ilamından önce 23/06/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile, 829.038,02 TL daimi işgöremezlik tazminatı, 1.777,50 TL bakıcı gideri, 10,00 TL geçici işgöremezlik tazminatı talep ettiğini bildirmiştir.Davacı vekili kaldırma ilamından sonra 17/02/2025 tarihli dilekçesi ile, sürekli işgöremezlik tazminatı talebini davalı... şirketi tarafından yapılan ödemeler dikkate alınarak 3.060.680,10 TL'ye artırmıştır. Dava dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığına ilişkin bir açıklama bulunmadığından davanın kısmi nitelikte olduğu değerlendirilerek davacının ikinci kez verdiği ıslah dilekçesine itibar edilmemiştir. Davalı ... sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; başvuru dava şartının usulüne uygun olarak yerine getirilmediğini, davanın zamanaşımına uğradığını, derdestlik, uzlaşma, husumet durumunun belirlenmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkil şirket sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacının gerçek zararının ve kusur durumunun belirlenmesi gerektiğini, poliçedeki klozlarının dikkate alınması gerektiğini, maddi tazminata ilişkin sorumluluğunun ZZMS limitinin tükenmesi halinde doğacağını, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, manevi tazminatın fahiş olduğunu, faiz talebinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir. Davalı Mapfre sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkil şirket sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, gerçek zarar ve kusur durumunun belirlenmesi gerektiğini, müvekkilinin yaptığı ödeme ile davacının tazminat alacağının sona erdiğini, geçici maluliyet ve bakıcı gideri talebinden müvekkilinin sorumlu olmadığını, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, faiz talebinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir. Davalı... şirketi vekili süresinden sonra sunduğu cevap dilekçesinde özetle; alacağın zamanaşımına uğradığını, davacının gerçek zararının müstakar yüksek mahkeme kararlarına göre hesaplanması gerektiğini, müvekkilinin aracını tüm rizikolara karşı sigortalattığını ve üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, zararın sigorta şirketleri tarafından karşılanması gerektiğini, yargılama sürecinin uzaması nedeni ile müvekkilinin mağdur olduğunu ve takdiri indirim yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemiş ve aşamalardaki beyanlarında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, trafik kazasından kaynaklanan bedensel zarar nedeniyle kusurlu yan ve sigortacısı aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizce davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davacı ile davalı sigorta şirketleri tarafından istinaf edilmesi üzerine ... BAM 35. HD 2022/2008 esas 2024//455 karar sayılı ilamı ile "Mahkemece öncelikle davalı ... Sigorta A.Ş.'nin meydana gelen zarardan kombine tek limit olarak 100.000,00 TL ile sorumlu olduğu, hükmedilen tazminatlarda bu limitin aşılmaması gerektiği hususu gözetilerek, kaza yapan aracın ticari mahiyette olması nedeniyle hükmedilen tazminatlara avans faizi işletilmesi gerektiği nazara alınarak ve davalı sigorta şirketlerinin meydana gelen zarardan poliçe limitleriyle sorumlu oldukları ve bu mahiyette kararın ferisi olan masraf, harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin belirlenmesinde de hükmün kabul ve ret oranları nazara alınarak davalı sigorta şirketlerinin limitleri dahilinde kalacak ve infazda tereddüte mahal verilmeden değerlendirme yapılmasıyla oluşacak sonuca göre verilmesi" gerektiğinden bahisle kararın kaldırılmasına karar verilerek dosya Mahkememize tevzi edilmiştir.Kaldırma ilamından sonra aktüer bilirkişiden alınan 30/10/2024 tarihli ek raporda, davacırır sürekli işgücü kaybından kaynaklanan tazminat tutarının 3.017.748,82 TL olduğu, davalı Mapfre sigorta şirketinin ZMSS poliçesi kapsamında sorumluluğunun 293.534.88 TL olduğu, diğer davalılar yönünden kalan sorumlu oldukları tazminat tutarının 3.017.748,82 TL - 351.483,45 TL = 2.666.265,37 TL olduğu, davalı ...Sigorta Şirketi'nin birleşik kasko sigorta poliçesi kapsamında sorumluluğunun Kombine tek limitinin 100.000,00 TL (manevi tazminat tutarı dahil) olduğu, geçici bakıcı giderinden kaynaklanan tazminat tutarının ise 1.777,50 TL olduğu, geçici işgöremezlikten kaynaklanan tazminat alacağının bulunmadığı bildirilmiştir. Davacıya yargılama sırasında yapılan ödemeler ile taraf itirazlarının giderilmesi için alınan 10/01/2025 tarihli ek raporda, 2025 yılı verilerine göre yapılan hesaplamaya göre davacının sürekli işgücü kaybından kaynaklanan tazminat tutarının 3.814.144,10 TL olduğu, davalı Mapfre sigorta şirketinin ZMSS poliçesi kapsamında sorumluluğunun 293.534,88 TL olduğu, diğer davalılar yönünden kalan sorumlu oldukları tazminat tutarının 3.814.144,10 TL - 351.483,45 TL = 3.462.660,65 TL olduğu, davalı ...Sigorta Şirketi'nin birleşik kasko sigorta poliçesi kapsamında sorumluluğunun kombine tek limitinin 100.000,00 TL (Manevi Tazminat tutarı dahil) olduğu, geçici bakıcı giderinden kaynaklanan tazminat tutarının ise 1.777,50 TL olduğu, geçici işgöremezlikten kaynaklanan tazminat alacağının bulunmadığı, kaldırma ilamından önceki veriler kullanılarak yapılan hesaba göre davacının sürekli işgücü kaybından kaynaklanan tazminat tutarının 879.331,91 TL olduğu, davalı Mapfre sigorta şirketinin ZMSS poliçesi kapsamında sorumluluğunun 293.534.88 TL olduğu, diğer davalılar yönünden kalan sorumlu oldukları tazminat tutarının: 879.331,91 TL - 341.994,52 TL = 537.337,39TL olduğu, davalı ...Sigorta Şirketinin birleşik kasko sigorta poliçesi kapsamında sorumluluğunun kombine tek limitinin 100.000,00 TL (Manevi Tazminat tutarı dahil) olduğu, geçici bakıcı giderinden kaynaklanan tazminat tutarının ise 1.777,50 TL olduğu, geçici işgöremezlikten kaynaklanan tazminat alacağının bulunmadığı bildirilmiştir. Son rapor oluşa ve hüküm kurmaya elverişli bulunarak hükme esas alınmıştır. Davacının ilk kararı maddi tazminat açısından istinaf etmemiş olması nedeni ile davalı sigortaların usuli kazanılmış hakları gözetilerek yapılan hesaba itibar edilmiş, istinafı bulunmayan diğer davalılar yönünden davacının kazanılmış haklarına riayet edilmiş ve kamu düzenine ilişkin olarak asgari ücret artışı gözetilerek yapılan hesaba itibar edilmiştir.Poliçede tedavi gideri teminatının bulunduğu anlaşılmakla davalı ZMMS sigortacasının bakıcı gideri tazminatından sorumlu olmadığına dair savunmasına itibar edilmemiştir.Davalı yan hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılmasını talep etmiş ise de; davacının Karayolların Genel Müdürlüğünde avukat olarak çalıştığı, kurumun tahsis ettiği araçla duruşmaya giderken trafik kazası geçirdiği olayda hatır taşıması şartlarının bulunmadığı anlaşılmakla hatır taşıması na ilişkin savunmaya itibar edilmemiştir. Müterafik kusura ilişkin olarak ise; araçta yolcu konumunda olan davacı yönünden, emniyet kemeri takmadığına ilişkin kaza tespit tutanağında veya dosya kapsamında bir belirleme bulunmadığı gibi önceki kararda açıklandığı üzere davacının yaralanmasının niteliği de gözetildiğinde bu yöndeki savunmaya itibar etmenin mümkün olmadığı kanaatine varılmıştır.Toplanan delillere ve kaldırma ilamına göre, davalıların sürücü, işleten, zorunlu ve ihtiyari sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazasında yolcu olan davacının yaralanarak zarar gördüğü, zararın TBK'nun 49. ve 54. maddeleri uyarınca tazmininin gerektiği, davacının maluliyet durumunun kaldırma ilamından önce usulüne uygun bulunan raporla belirlendiği, yine kaldırma ilamından önce Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi tarafından da tarafların kusurlu hareketlerinin ve kusur oranlarının belirlendiği, mahkememizce de belirlenen kusur oranlarının oluşa uygun olduğunun değerlendirildiği, davacının talep edebileceği tazminat miktarının aktüer bilirkişi tarafından hükme esas alınan raporla belirlendiği, böylelikle geçici iş göremezlik zararı dışındaki sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri zararı talabenin yerinde olduğu, davalı Mapfre sigorta tarafından yargılamadan önce, davalı... şirketinden yargılama sırasında yapılan ödemeler ile maddi tazminata ilişkin davacı istinafı olmadığından davalı sigortalar yönünden bu davalıların usuli kazanılmış hakları, istinafı bulunmayan diğer davalılar yönünden davacının usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacının maddi tazminata ilişkin davasının yukarıda açıklandığı üzere ilk ıslah dilekçesi doğrultusunda talebi ile bağlı kalınarak kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.Her ne kadar kısa kararda maddi tazminat davasının kabulüne karar verildiği yazılmış ise de, davacının 10,00 TL geçici iş göremezlik zararı talebinin ilk kararda ve Mahkememizce reddedildiği ve kısa kararda da bu alacak yönünden hüküm kurulmadığı, kısmen kabul olarak hüküm kurulması gerektiği anlaşılmış ancak gerekçeli kararla kısa karar arasında çelişki oluşturmamak adına bu husus düzeltilmemiştir.Manevi tazminata ilişkin talebin değerlendirilmesinde ise, TBK'nun 56. maddesi gözetildiğinde davaya konu kazanın davacının manevi acı ve ızdırap duymasına neden olduğu, bu hali ile davacının manevi tazminat talebinin yerinde olduğu, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirebilecek ve var olan durumda elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan miktarının her olayın şartlarına göre değerlendirilmesinin gerekeceği; davacının maluliyet oranı, olay tarihi, oluş biçimi, olayın özellikleri, ekonomik ve sosyal olgular ile olaydaki kusur durumu dikkate alındığında davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; a)Davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılar... şirketi ve ...'tan 09/06/2017 kaza tarihinden, davalı ...Sigorta Şirketi'nden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,b)Davacının maddi tazminata ilişkin davasının kabulü ile, 829.038,02 TL sürekli iş göremezlik, 1.777,50 TL bakıcı gideri tazminatının, davalı Mapfre sigorta 293.534,88 TL bakiye poliçe limiti ile 15/10/2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olmak kaydı ile, davalı ...Sigorta şirketi 70.000,00 TL bakiye poliçe limiti ile dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile sorumlu olmak kaydı ile, davalılar... şirketi ve ... 09/06/2017 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, geçici iş göremezlik talebinin reddine,Maddi tazminat yönünden alınması gereken 56.753,69 TL harcın peşin alınan 344,97 TL harç ile 2.834,27 TL ıslah harcı ile 7.622,18 TL tamamlama harcın mahsubu ile eksik 45.952,27 TL harcın davalılardan (davalı Mapfre sigorta 9.249,95 TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile, davalı ... sigorta yönünden alınması gereken harç peşin olarak yatırıldığından yeniden alınmasına yer olmadığına) müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, Manevi tazminat yönünden alınması gereken 2.049,30 TL harcın davalılar... şirketi, ... ve ...Sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına, 6102 sayılı TTK’nun 5/A-1. maddesi, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A-10,14. maddesi ile Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince hesaplanan ve Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince maddi tazminat yönünden 128.314,17 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı Mapfre sigorta 46.965,58 TL'sinden, davalı ... sigorta 30.000,00 TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, manevi tazminat yönünden 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar davalılar... şirketi, .... .... .... .... .... .... .... Sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince manevi tazminatın reddedilen kısmı yönünden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,Davacılar tarafından yapılan ve UYAP sisteminde kayıtlı 7.534,90 TL yargılama gideri ile 395,77 TL peşin harç, 2.834,27 TL tamamlama harcı, 7.622,18 TL ıslah harcının davalılardan (davalı ... sigorta harcın 4.781,70 TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, Davacılar tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde hesap numarası bildirmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafın avanstan karşılanmak üzere PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,Dair; davacı vekili ve davalı... Tur şirketi vekillerinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/06/2025