t.c. ankara 8. asliye ticaret mahkemesinin silobas konteyner tank imalatında teknik şartnameye aykırılık ve gecikmeler nedeniyle sözleşme feshinden doğan alacak davası kararı.

T.C. Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin Silobas Konteyner Tank İmalatında Teknik Şartnameye Aykırılık ve Gecikmeler Nedeniyle Sözleşme Feshinden Doğan Alacak Davası Kararı.

Özet: Davacı, davalı ile imzaladığı 70 adet silobas tipi konteyner tank imalatı sözleşmesi kapsamında davalının numune ve devamındaki tankları teknik şartnameye uygun olarak süresinde teslim etmemesi, tanklarda eksik ve kusurlar bulunması nedeniyle sözleşmeyi tek taraflı feshettiğini; bu durumdan kaynaklanan toplam 771.312,30 TL gecikme cezası ile işin yeniden ihale edilmesi sonucu oluşan KDV dahil 251.930,00 TL fark bedelini avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmekte; davalı ise yurt dışı projeler, test raporları ve CE belgelendirme süreçlerinin uzaması gibi nedenlerle oluşan gecikmelerin makul olduğunu savunmaktadır.

T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/364 Esas - 2026/160

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C.

ANKARA

ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ

K A R A R

ESAS NO : 2025/364 Esas

KARAR NO : 2026/160

...

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 12/04/2021

K. DAVA TARİHİ : 08/06/2021

KARAR TARİHİ : 04/03/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 11/03/2026

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline bağlı, ...’nün ihtiyacı olan 70 Adet silobas tipinde konteyner tank imalatı mal alımı işi için, davalı ....'ne ihale yoluyla 3.619.000.-TL + KDV bedelle 24.01.2019 tarihli sözleşme imzalandığını, bu sözleşmeye istinaden yükleniciye 904.750,00-TL ödemede bulunulduğunu, bunun akabinde numune konteyner tankının 30 gün içerisinde 23.02.2019 tarihine kadar teslim edilmesi gerekirken teslim edilmediğini ve yüklenicinin 22.02.2019 tarihli 15 gün süre uzatım istediğini, talebin uygun görülerek bu hususun 06.03.2019 tarihli yazıyla da yükleniciye bildirilmiş olduğunu, 25.03.2019 tarihinde numune tankının işletmelerine gönderildiğini, numune konteyner tankın teknik şartname hükümleri doğrultusunda yapılan kontrolünde eksik ve kusurlar içerdiğinin belirlenmesi üzerine durumun 04.04.2019 tarihli tutanakla belirlenip, uygun bulunmadığı, yükleniciye 11.04.2019 tarihli yazıyla bildirildiğini, bu durumla ilgili sözleşme hükümleri hatırlatılıp ayrıca da 30 günlük cezalı ek süre verilmişse de termin süresi dolmasına karşılık eksikliklerin tamamlanmadığını ve yüklenicinin 20.05.2019 tarihli 30 günlük ek süre talep yazısına 28.06.2009 tarihli yazıyla, 17.06.2019 tarihine kadar numune tankın imali ve ... tesislerine teslimi ve aksi takdirde sözleşmenin fesih edileceğinin de ihtaren bildirildiğini, kalan 69 adet konteyner tankın teknik şartnameye uygun olarak teslimi için yükleniciye 06.08.2019 tarihli yazı ile daha sonra da sürenin dolması halinde başlayacak olan, cezalı 30 günlük ek süre verildiğini ve işin bu süre de de tamamlanmaması durumunda fesih işlemine başlanacağının 28.08.2019 tarihli yazıyla da bildirilmiş olduğunu, bunun üzerine 29-31.08.2019 tarihleri arasında 10 adet Silobas tipindeki konteynır tankın ... tesislerine getirilip teslim edilmiş olduğunu, bunların komisyon tarafından yapılan kontrollerinde teknik şartnameye uygun olmadıkları belirlenerek 04.09.2019 tarihli yazıyla bu durum ile beraber diğer tankların da getirilmesi gerektiğinin yüklenici firmaya bildirildiğini ve akabinde, reddedilen 10 adet konteyner tankların iade alınıp belirtilmiş olan uygunsuzlukların bir kısmının giderildiğini, bunlardan 8 tanesinin muhtelif tarihte teslim edilmiş olduğunu, ancak daha önceki tutanaklarda belirtilen tank içi paslanmaların devam ettiği görülüp bu tank konteynerlerin de uygun bulunmadığını,, tüm yaşanan bu süreçten sonra ... sayılı yazısı ile, yüklenici ile olan sözleşmenin tek taraflı olarak fesih edildiğini, akabinde de ... yazılan 14.10.2019 tarihli 42310 sayılı yazıyla da yükleniciye sözleşme hükümleri gereği gecikme cezaları uygulandığını, ayrıca 217.140,00 TL tutarındaki avans teminat mektubunun da nakde çevrilmesi hususu bildirilip, bununla ilgili yapılan hesaplamalar sonucu belirlenen 771,312,30 TL tutarındaki gecikme cezası ve ödenen avansın 224 günlük süreye tekabül eden 129.536,07 TL tutarına ait faizin ödenip, gecikme cezasının ise ödenmediğini, sonra da bu işle ilgili olarak 22.01.2020 tarihinde tekrar ihaleye çıkılıp yapılan ihale sonucu en avantajlı teklifi veren .... ile 3.832.500,00TL+KDV toplam bedelle 09.03.2020 tarihli sözleşmenin imzalandığını ve bu ikinci ihalede oluşan tutardan dolayı kurumun 213.500,00 TL+KDV olarak zararının ortaya çıktığını, bu hususun da yükleniciye bildirilmiş olmasına karşılık verilen süre içerisinde herhangi bir ödemede bulunmadığını, sonrasında uyuşmazlığın çözümü için arabulucuya başvurulduğunu ancak bu aşamada da anlaşma sağlanamadığını beyanla; 771.312,30 TL tutarındaki gecikme cezasının ve ihalenin yenilenmesi nedeniyle 1. ve 2. sözleşme arasındaki farktan kaynaklanan KDV dahil 251.930,00 TL davacı kurum zararının avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP - KARŞI DAVA : Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacının, düzenlemiş olduğu 70 Adet silobas tipinde konteyner tank imalatı mal alımı işinin ihalesi sonucunda, müvekkili ile 24.01.2019 tarihli sözleşme imzalanmış olduğunu, imzalanan tarihten 20 gün sonra müvekkilinin numune konteyner tankı imal ederek işletmeye uygunluk için teslim etmesi gerekirken bu sürede yurt dışı proje ve imalat gerektiren durumlar, test raporu ve CE belgelendirme işlemlerinin uzayacağının anlaşılması üzerine, müvekkilinin verdiği 22.02.2019 tarihli dilekçe ile sözleşmenin 8. maddesi hükmüne göre 15 gün cezasız süre uzatımı talebi uygun görülüp süre uzatımı verilip bu süre içinde, konteyner tankın davacıya bağlı işletmeye teslim edildiğini, ancak numune tankının uygun bulunmadığının 11.04.2019 tarihli yazıyla bildirilip 30 günlük cezalı süre verildiğini ve yeniden imalat sürecine girildiğini, bu süre zarfında ret gerekçeleri arasında yer alan bazı konuların teknik şartname ekindeki resimlere uygun olmadığını, NPU demir kesit ölçülerine göre tam kuşak yapılmasının mümkün olmadığını, istenen bazı hususların CE basınçlı kaplar standartlarına uygun olmadığını, ölçülerde bu sebeple değişiklikler gerektiğini ve konuyla ilgili talimat verilmesine ilişkin 20.05.2019 tarihinde davalıya bağlı işletme müdürlüğüne dilekçeyle müracaat edildiğini, aynı dilekçede 30 günlük de ek süre verilmesi talebinde bulunulduğunu, müvekkilin bu talebi üzerine 28.05.2019 tarihli yazıyla bir kez daha 17.06.2019 tarihine kadar numune tank konteynerin imalı ve ... tesislerine teslimi için süre verilip bazı teknik detayların açıklanmış bulunduğunu, müvekkili şirketinde 17.06.2019 tarihinde konteyner tankı kısmen teknik şartnameden fazla ilavelerle teslim etmiş olduğunu ve bu numunenin komisyon tarafından uygun bulunup kabul edilmiş olduğunu, müvekkilinin, numune konteyner tankın kabul yazısının kendisine tebliğinden itibaren, imal ettiği konteyner tankların gerekli test, muayene ve CE standart belgelendirme işlemleri için Türk Loydu incelemesinden geçirip, tüm ürün doğrulama belgelerinin alınmış olduğunu, ancak davalı tarafından sevk edilen konteyner tanklar için bu kez davacı tarafından numuneye aykırı bazı hususlar gerekçe gösterilerek teslim alınmadığını, işletme tarafından istenen hususların numuneye ve teknik şartnameye aykırı olacağının bildirilmesine rağmen tankların yapılması konusunda ısrar edildiğini, teknik şartnameye ve numuneye aykırı isteklerden kaynaklı olarak gecikmelerin ortaya çıktığını, bunun davacıdan kaynaklandığını ve 30.08.2019 tarihinde başlamak üzere 30 günlük cezalı ek süre verilip bu sürenin sonunda işin tamamlanmaması halinde sözleşmenin 35. maddesi hükmü doğrultusunda fesih işlemine başlanacağının 28.08.2019 tarihli yazıyla davalıya bildirildiğini, yazının ise 07.09.2019 tarihinde müvekkiline ulaşmış olduğunu, müvekkili tarafından imal edilen 10 adet silobas tipindeki konteyner tankın, 29-31.08.2019 tarihleri arasında ... tesislerine getirilmişse de, işletme tarafından numuneye aykırı istekler sebebiyle kabul görmeyip, imalat hatası olmayan, içinde su birikmesi sebebiyle oluşan pas gerekçe gösterilip uygun bulunmadığı ve yine davalı tarafından gönderilen son iki tankın da teslim alınmadığını, bu süreç sonunda sözleşmenin haksız olarak ve süre verilmesi gerektiği halde süre verilmeyerek feshedilmiş olduğunu, davacı tarafından istenen; 771.312,20 TL tutarındaki gecikme cezası ve sonradan yapılan ihalenin sözleşme bedeli ile davalı teklifi arasındaki fark olarak belirlenen 213.500,00TL şeklindeki talebin hukuka aykırı olduğunu, çünkü her iki ihalenin yapılış tarzının aynı olmayıp birbirinden farklı olduğunu, bu farklılığın teknik şartnamelerden görüldüğünü, diğer yandan ihale ve sözleşme tarihlerinin farklı olduğunu, bu iki süreç arasında işçilik ve paslanmaz çelik sac fiyatlarındaki döviz yükselişine endeksli TL cinsinden artışların ikinci ihalenin yüksek çıkmasına sebep olduğunu, diğer yandan davacının gecikme cezası olarak talep ettiği miktar hususunda, I. numune tanktan itibaren bütün tankların teknik şartnameye uygun olmasına karşılık kabul edilmediğini, halbuki teknik şartname ile uygulanan proje arasında bir fark olmadığını, basit sebepler ve teknik geçerliliği olmayan kayıtlar ile I. numunenin red edildiğini ve ondan farkı olmayan 2. numunenin uygun bulunduğunu, I. numunede uygunsuz bulunan yatay çap dikey çap konusunun teknik dayanağı olmadığını, aynı şekilde tank ayakları ve çevresel kaynak dikişleri ile dolum ağızlar ile ilgili uygunsuzluk kayıtlarının da CE kapsamında basınçlı kaplar direktif standartlarına göre geçerli olmadığını, gecikmelerin davacı tarafın haksız tespit ve istemlerinden kaynaklandığını, pas (korozyon) durumuyla ilgili olarak da, müvekkilinin tankların iç yüzeyinde .....paslanmaz malzeme kullandığını, görülen pasın, imalat yada malzeme hatasından kaynaklanmadığını, çeliğin yüzeyinin hasar görmesine veya sırdan paslanabilir çelik malzeme ile temastan ortaya çıkabileceğini, müvekkilinin imalat ve nakliye sırasında bu hususlarda çok hassasiyet gösterdiğini, ayrıca davacıya verilen tankların uzun süre dışarıda yağmur, su, rüzgâr, fırtına gibi ortamlarda kalması sebebiyle tankların yüzeyinde su birikmesinden kaynaklı bir su pası denebilecek oluşumun olduğunu, bunun basit bir solüsyon uygulaması ile çözülebilecek nitelikte olduğunu, tankın yapısına karışmadığını, yapısal etkisi olmayan sadece çelik üstü bir kalıntı olduğu halde, davacının bu pası gerekçe gösterip teslim aldığı tankları dahi haksız olarak reddetmiş olduğunu beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Karşı dava dilekçesinde özetle; 1. numune ve 2. numuneler ve daha sonrasında yapılan tankların tümünün, teknik şartnameye uygun olduğunu, teknik şartname ile uygulanan proje arasında herhangi bir fark olmadığını, bazı konulardaki anlaşmazlık ve farklı değerlendirmelerden ortaya çıkan muarazaların giderilmemiş olmasının, dava aşamasına gelmeye sebep olduğunu, ortaya çıkan muarazaların, öncelikle tankların bulunduğu yerde bilirkişi marifetiyle keşif icrası ile birlikte incelenmesi ve müvekkilinin davalı tarafından imal edilen tankların Türk Loydu CE standartlara ilişkin muayene raporları , ürün doğrulama belgeleri dikkate alınarak değerlendirilmesini, kabul edilen numuneye uygun olan ancak kabul edilmeyip iade edilen tankların iade gerekçeleri değerlendirilerek, tankların 2. numuneye uygun olduğu için ilk sevk tarihinde kabul edilmesi ve dolayısıyla gecikme cezasının da, o tarihler dikkate alınarak değerlendirilip bu şekilde taraflar arasındaki murazanın giderilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE : Dava; taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesinin davacı tarafça feshinin haklı olup olmadığı, buna dayalı olarak davalıdan gecikme cezası talep edilip edilemeyeceği, edilebilecekse miktarı ile davacının yeniden ihale yapmak suretiyle dava dışı 3. kişi konumundaki firmaya ödediği bedelde artış olup olmadığı, bu kapsamda ilk ihalede sunulan 2. teklifle 2. ihalede oluşan ihale bedeli arasındaki fark nedeniyle davacının zarara uğrayıp uğramadığı, zarar var ise miktarının tespiti ve davalının bu zarardan sorumlu olup olmadığı hususundadır.

Karşı dava; kararlaştırılan imalatın sözleşmede belirlenen sürece uygun nitelikte gerçekleşip gerçekleşmediği, gerek numunelerin teslim süresi, gerekse numunelerin sözleşme de belirtilen niteliklere uygun olup olmadığı hususlarının tespiti ve buna dayalı olarak davacının cezalı ve cezasız olarak verdiği ek süreler ile numunelerin reddi yönündeki gerekçelerinin ve uygulamalarının yerinde olup olmadığı kapsamında doğan muarazaların giderilmesi hususundadır.

Mahkememizin ... Esasına kayıtla yapılan yargılamada; tarafların gösterdiği deliller toplanmış, bu kapsamda davacı ile davalı arasında imzalanan "70 adet silobas tipinde konteyner tank imalatı mal alımı" işi için yapılan 24/01/2019 tarihli sözleşme ve sözleşmenin eki şartnameler, sözleşme sürecinde karşılıklı olarak yapılan yazışmalar, bir kısmı üretilen tankların fotoğrafları, sözleşmenin feshine dair ihtarname, 22/01/2020 tarihinde yapılan 2. ihaleye ait ihale dosyası ve bu ihale sonucunda dava dışı 3. kişi konumundaki firma ile yapılan 09/03/2020 tarihli sözleşme ve eki şartnameler dosyaya kazandırılmış, Mahkememizce atanan bilirkişi heyetinden yerinde keşfen inceleme yapılarak 19/04/2022 tarihli rapor ve 30/06/2022 tarihli ek rapor alınmış,

Yapılan yargılama sonucu 14.12.2022 tarih 2022/683 sayılı kararla;

Asıl davada; davacının birinci talebi sözleşmede kararlaştırılan gecikme cezasının sözleşmenin haklı feshine dayalı olarak davalıdan tahsili istemine ilişkin olup kural olarak sözleşmede aksi kararlaştırılmış olmadıkça sözleşmenin feshi halinde olumlu zarar niteliğindeki ifaya ekli ceza istenememektedir. Alacaklının gecikme cezası isteyebilmesi sözleşmeden dönmemiş olmasına bağlıdır. Zira dönülen sözleşmenin yürürlükten kalkan bir hükmüne dayanarak gecikme cezası istenemez. Bu durum dönmenin geriye etkili olmasının bir sonucu olduğu, ancak sözleşmede açıkça kararlaştırılmış ise , sözleşmeden dönme halinde de , belirli bir süre için gecikme cezası istenebileceği, somut olayda gecikme cezası sözleşmenin 34. maddesinde düzenlendiği, maddenin içeriği ele alındığında, gecikme halinde uygulanacak cezanın ifaya ekli ceza olduğu, gecikme cezasının sözleşmeden dönülme yada sözleşmenin feshi halinde dahi istenebileceğine dair herhangi bir hüküm ihtiva etmediği anlaşılmakla ifaya ekli gecikme cezasının talep edilemeyeceği, asıl davada , davacının ikinci talebi sözleşmenin feshi sonrasında yapılan ihale nedeniyle oluşan fiyat ile 1. ihaledeki 2. en iyi teklif arasındaki fark tutarının davalıdan tazmini isteğine ilişkin olup, dosyaya sunulan her iki ihale evrakı ile alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davalı ile olan sözleşmenin tek taraflı olarak 02/10/2019 tarihinde feshedildiği, 22/01/2020 tarihinde yaklaşık 2,5 aylık süre sonrasında 2. ihalenin yapıldığı, ihale ilanları, dokümanların hazırlanması gibi ihale hazırlıkları gözetildiğinde, davacının gecikmeksizin makul sürede 2. ihaleyi gerçekleştirdiği, 1. ihalede 2. teklifin 4.620.000,00 + KDV olduğu, 2. ihaleyi alan dava dışı Güneysan firmasının teklifinin ise, 3.832,500,00 TL + KDV olduğu, iki ihalenin konusunun 70 adet silo alımı olduğu, 2. ihalede gerçekleşen ihale bedelinin 1. ihalede verilen 2. teklif bedelinden daha az tutarlı olduğu ve bu durumda ihalenin yenilenmesinden dolayı 2 ihale bedeli arasındaki farktan kaynaklı olarak davacının herhangi bir zararının oluşmadığı anlaşılmakla asıl davada davanın reddine,

Karşı davada; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin periodik aşamalarında davacının sözleşmeye uygun hareket edip etmediği, teslim edilen numune tank ve sonrasında numune tanka uygun imal edilerek teslim edilen tankların iadesi , tanınan cezalı ve cezasız ek sürelerin sözleşmeye uygun olup olmadığı , bu kapsamda karşı davalının yarattığı çekişmenin yerinde olup olmadığının tespiti ile çekişmenin giderilmesi isteğine ilişkin olup sözleşmenin feshinin yerinde olduğu kanaatine varılmakla karşı davanın reddine karar verilmiş, karara karşı asıl davada davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş, .... karar sayılı 29.04.2025 tarihli kararıyla; asıl davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkememiz kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, daire kararına uygun şekilde karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

.... sayılı 29.04.2025 tarihli kararında; "Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle sözleşmenin haklı nedenle feshi ve iki ihale arasındaki farka yönelik talep yönünden mahkemece alınan bilirkişi raporunun Yargıtay yerleşik içtihatları kapsamında, dosya kapsamına uygun ve denetlenebilir olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki istinaf nedenleri yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

Taraflar arasındaki davaya konu sözleşmenin "Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve kesintiler ile sözleşmenin feshi" başlıklı 34.maddesinde, malın süresinde teslim edilmemesi halinde süre verilerek yüklenicinin temerrüde düşürülüp gecikme cezası uygulanacağı, uygulanacak cezanın gecikilen her takvim günü için sözleşmede belirlenen oranda günlük ceza ödemesi kararlaştırılmış olup, mahkemenin de kabulünde olduğu üzere bu cezanın ifaya ekli ceza niteliğini taşıması nedeniyle sözleşmede aksine bir hüküm de bulunmadığından sözleşmenin feshi halinde istenmesi mümkün değil ise de, Yargıtay yerleşik içtihatlarında da kabul edildiği üzere sözleşmenin bu maddesinde belirtilen feshedilemeyen süre için davacının gecikme cezası istemesi mümkün olduğundan mahkemece gecikme cezasının tümüyle reddi doğru olmamıştır ( .... sayılı ilamları).

Bu durumda, Mahkemece, taraflar arasındaki sözleşmenin yukarıda belirtilen madde hükmüne göre feshedilmeyen süre ve günlük uygulanacak gecikme cezasına ilişkin düzenlemeler de dikkate alınarak, cezai şart yönünden denetlenebilir nitelikte ek rapor alınarak sonuca göre bir karar verilmesi olup, bu nedenle davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; asıl davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde incelenip, karara bağlamak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir." denilmiştir.

Mahkememizin 2025/364 esasına kayıtla yargılama sürdürülmüştür.

Kaldırma kararı doğrultusunda belirtilen hususlarda ek rapor alınmak üzere dosya mevcut bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 26.06.2025 tarihli ek raporunu sunmuş, bu ek raporda; yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda; asıl davada davacının talep edebileceği gecikme cezasının 1.052.353,50 TL olarak hesaplandığını bildirmişler, davacı vekilinin dava dilekçesi ekindeki gecikme cezasına ilişkin tablonun da irdelemesinin yapılarak ayrıca tarafların rapora itirazlarının da değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, bilirkişi heyeti 20.09.2025 tarihli ek raporunu sunmuş, bu ek raporda önceki görüş ve tespitlerinde bir değişiklik olmadığını bildirmişler, dosyanın mevcut bilirkişi heyetine tevdi ile geçen oturum 3 nolu ara kararda belirtilen hususlarda irdelenerek, takdir ve münakaşası mahkemeye ait olmak üzere termin dönemleri ve teslim edilmesi gereken miktarlarda gözetilerek inceleme yapılmak üzere bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, bilirkişi heyeti, 08.02.2026 tarihli ek raporlarında; yapılan incelemede gecikme cezasının 704.394,79 TL olduğunu bildirmiş, bilirkişi heyeti adına nitelikli hesaplamalar konusunda uzmanı bilirkişi 02.03.2026 tarihli ek rapor sunarak; 08.02.2026 tarihli raporlarında maddi hata yapıldığını bildirerek maddi hatalarının düzeltilerek hesaplanan miktarın 771.312,30 TL olduğunu bildirmiştir.

Asıl davada; davacının iki kalem alacak talebi olup bunlardan biri sözleşmenin feshi sonrasında yapılan ihale nedeni ile oluşan fiyat ile birinci ihaledeki ikinci en iyi teklif arasındaki fark tutarın davalıdan tazmini isteğine ilişkindir. Dosyaya sunulan her iki ihale evrakı ile alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile olan sözleşmenin tek taraflı olarak 02.10.2019 tarihinde feshedildiği, 22.01.2020 tarihinde yaklaşık 2,5 aylık süre sonrasında ikinci ihalenin yapıldığı, ihale ilanları, dokümanların hazırlanması gibi ihale evrakları hazırlıkları gözetildiğinde davacının gecikmeksizin makul sürede ikinci ihaleyi gerçekleştirdiği, birinci ihalede ikinci teklifin 4.620.000,00 TL + KDV olduğu, ikinci ihaleyi alan dava dışı Günaysan firmasının teklifinin ise, 3.832.500,00 TL + KDV olduğu, iki ihalenin konusunun 70 adet silo alımı olduğu, ikinci ihalede gerçekleşen ihale bedelinin birinci ihalede verilen ikinci teklif bedelinden daha az tutarlı olduğu ve bu durumda ihalenin yenilenmesinden dolayı iki ihale bedeli arasındaki farktan kaynaklı olarak davacının herhangi bir zararının oluşmadığı, kaldırma kararı öncesi verilen kararda bu hususun belirlenerek karar verildiği, bu duruma yönelik bir kaldırmanın olmadığı anlaşılmakla davacının bu yöndeki talebinin reddine karar vermek gerekmiştir

Asıl davada; davacının birinci talebi sözleşmede kararlaştırılan gecikme cezasının, sözleşmenin haklı feshine dayalı olarak davalıdan tahsili isteğine ilişkindir. Kaldırma kararı öncesi iş bu gecikme cezasının ifaya ekli ceza niteliğinde olduğu, feshi halinde dahi istenebileceğine dair sözleşme hükmü bulunmadığı, talep edilemeyeceği gerekçeleri ile bu kalem reddedilmiş ise de; kaldırma kararında taraflar arasındaki sözleşmenin feshi başlıklı 34. maddesinde belirtilen feshedilemeyen süre için davacının gecikme cezası istemesinin mümkün olduğu, bu sebeple tümü ile reddinin doğru olmadığı, mahkemece, taraflar arasındaki sözleşmenin belirtilen madde hükmüne göre feshedilmeyen süre ve günlük uygulanacak gecikme cezasına ilişkin düzenlemelerde dikkate alınarak cezai şart yönünden denetlenebilir nitelikte ek rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilmiş olup bu yönde inceleme ve değerlendirme yapılmıştır.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 34. maddesi; gecikme halinde uygulanacak cezalar ve kesintiler ile sözleşmenin feshi başlıklı olup, 34.1. maddede; "İdare tarafından, bu sözleşmede belirtilen süre uzatım halleri hariç, yüklenicinin, sözleşmeye uygun olarak malı veya malları süresinde teslim etmemesi halinde 30 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır.

34.2. maddede; yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak malın kısmi kabulüne konu olan kısmını süresinde teslim etmemesi halinde, idare tarafından en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için teslim edilmeyen kısmın bedelinin binde üçü oranında gecikme cezası uygulanır." hükmü düzenlenmiştir.

Konteyner tank teknik şartnamesi 8. maddesi, konteyner tankların teslimi, başlıklı olup, konteyner tankların teslim termin programının; sözleşme imzalandıktan itibaren; birinci dönem 30 takvim günü: 1 adet konteyner tankın imalatı, teslimi, onayı veya reddi, 2. dönem 30 takvim günü 10 adet, üçüncü dönem 30 takvim günü 20 adet, 4 dönem 30 takvim günü 20 adet, 5 dönem 30 takvim günü 19 adet olmak üzere termin dönemleri sonunda toplam 70 adet konteyner tankın, Kırka Bor İşletme Müdürlüğüne bağlı ... tesislerine teslim edileceği, kontrol sonucunda numune konteyner tankın onaylanacağı veya reddedileceği, teşekkülün numune konteyner tankın onayına veya reddine ilişkin görüşünü yazmasına müteakip 7. gün tank konteynerların ilk termin dönemlerinin başlangıcının sayılacağı, yükleniciden kaynaklanan nedenlerle numune tankın imalat ve onaya sunulma işleminin gecikmesi halinde en fazla 15 takvim günü cezasız ek süre verileceği, yükleniciden kaynaklanan nedenlerle numune tankın onayının ilave verilen 15 takvim gününden fazla uzaması halinde bütün gecikmeler için ceza uygulanacağı, reddedilen numune tank için en fazla 30 takvim günü cezalı ek süre verilebileceği, cezalı verilen sürelerin termin döneminden sayılacağı, cezalı süre içerisinde konteyner tankın eksiklikler giderilip veya yeniden imal edilip teşekkülün onayına sunulacağı, şayet numune tank konteyner ikinci kez reddedilirse sözleşmenin feshedileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamından; davalı şirketin 22.02.2019 tarihli yazı ile, numune tankın tesliminde yaşanan gecikme için 15 günlük cezasız ek süre talep etmesi üzerine davacı teşekkül tarafından numune tankın teslimi için 30 günlük sürenin 20.03.2019 tarihinde dolacak olması nedeni ile yükleniciye 15 günlük cezasız ek süre verildiği, verilen cezasız ilave sürenin 10.03.2019 tarihinde dolmuş olacağı, yüklenici tarafından 25.03.2019 tarihinde (15 gün gecikme ile) birinci numunenin tesislere getirildiği, 04.04.2019 tarihinde düzenlenen tutanakla bazı hususlarda test raporlarının gelmediği, bazı özelliklere ilişkin sertifikaların gelmediği, bazı özelliklerin ise teknik şartnameye uygun olmadığının tespit edildiğinin görüldüğü, numunenin teslim edilip tutanak düzenlenmesi arasında geçen 10 günlük süre için ceza tahakkuk ettirilmediği, davacı tarafından 11.04.2019 tarihli yazı ile, yazının tebliğinden itibaren 7 gün ilk termin döneminin başlayacağı, reddedilen numune için en fazla cezalı 30 günlük süre verilebileceği, ikinci kez reddedilmesi durumunda sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiği, davalı yüklenicinin 20.05.2019 tarihli yazı ile düzeltmeleri yapmak suretiyle numuneyi en kısa sürede teslim edeceklerini, işin önünü açmak için önerilerini beklediklerini, 30 günlük ek süre verilmesini talep ettikleri, davacı tarafından 28.05.2019 tarihli yazı ile teknik yönden bir takım yönlendirmelerde bulunulduğu, 17.06.2019 tarihine kadar ilk numunenin teslim edilmesi, aksi taktirde sözleşmenin feshi yoluna gidileceğinin bildirildiği, davacının 05.08.2019 tarihli yazısı ile, ilk numunenin 16.09.2019 tarihinde teslim edildiği, ancak kalan termin döneminde hiç teslimat yapılmadığı, 01.08.2019 tarihi itibarıyla 5. termin dönemine girildiği 30.08.2019 tarihinde de sözleşmenin süresinin sona erecek olması nedeni ile 69 adet tankın tesliminin gerektiğinin bildirildiği, davacının 28.08.2019 tarihli yazı ile 69 adet tanktan hiç birinin henüz teslim edilmediği, 30.08.2019 tarihinden başlamak üzere 30 günlük cezalı süre verilerek 69 adet tankın teslim edilmesi gerektiği, aksi taktirde sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiği, 04.09.2019 tarihli yazı ile 29-30-31/08/2019 tarihinde teslim edilen 10 adet tankın, tespit edilen uygunsuzluk nedeniyle reddedildiği, red tutanağının ekte gönderildiği, 28.08.2019 tarihli yazı ile bildirilen 30 günlük cezalı sürenin sonu olan 29.09.2019 tarihine kadar 59 tankın teslim edilmesi gerektiğinin bildirildiği, 02.10.2019 tarihli yazı ile, kimi konteynerlardaki pas oluşumu nedeni ile kabulünün mümkün olmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.

Davacı taraf dava konusu taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye göre 70 adet tankın teslim tarihlerinin belirtildiği, süresinde teslimlerin yapılmadığı ve dava dilekçesi ekindeki tabloda da belirtildiği üzere termin dönemi ve miktarlarına göre gecikilen gün sayısı kapsamında gecikme cezası alacağının oluştuğu iddiasında bulunmakta, davalı taraf gecikme cezası koşullarının oluşmadığı savunmasında bulunmaktadır.

... kesin kaldırma kararı doğrultusunda; taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilemeyen süre için davacının gecikme cezası istemesinin mümkün olduğu değerlendirmesi ve gerekçesi kapsamında, sözleşmenin 34. maddesinde belirtilen feshedilemeyen süre için gecikme cezasının istemesi mümkün olduğundan buna yönelik yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre sözleşmenin fesih tarihinin 29.09.2019 tarihi olduğu, dava konusu tankların teslim tarihlerinin sözleşmede teslim dönemi ve sayısı itibarıyla belirtildiği, davalı şirketin 22.02.2019 tarihli yazıyla, numune tankın tesliminde yaşanan gecikme için 15 günlük cezasız ek süre talep etmesi üzerine teslim için 30 günlük sürenin 23.02.2019 tarihinde dolacak olması nedeniyle 15 günlük cezasız ek süre verildiği, 10.03.2019 tarihinde dolduğu, birinci numunenin 25.03.2019 tarihinde tesislere getirildiği, tutanakla bazı hususlarda test raporlarının gelmediği, bazı özelliklere ilişkin sertifikaların gelmediği, bazı özelliklerin ise teknik şartnameye uygun olmadığının tespit edildiği, numunenin teslim (25.03.2019 tarihli) edilip tutanak düzenlenmesi arasındaki 10 günlük süre için ceza işletilmediği bu nedenle bu günler için gecikme cezasının tahakkuk edemeyeceği, 11.04.2019 tarihli yazıyla yazının tebliğinden itibaren 7 gün ilk termin döneminin başlayacağı, reddedilen numune için en fazla 30 günlük cezalı süre verilebileceği, ikinci kez reddedilmesi durumunda sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiği, birinci numunenin 30 günlük cezalı ek sürenin bitim tarihi olan 18.05.2019 tarihine kadar teslim etmesi gerektiği, ancak bu tarihe kadar teslim edilmediği, bu dönem için 1 adet numune tank konteynere yönelik 30 günlük gecikme için gecikme cezası işletilmesinin yerinde olduğu, bunun da miktarının günlük gecikme cezası 155,10 x 30 gün için = 4.653,00 TL (birim fiyat sözleşmenin 6. maddesi uyarınca 51.700,00 TL olup sözleşmenin 34/2 maddesi uyarınca %0,3 olup bu miktar 51700/1000x3= 155,10 TL hesabıyla) olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafça 28.05.2019 tarihli yazıyla 17.06.2019 tarihine kadar ilk numunenin teslim edilmesi, aksi taktirde sözleşmenin fesih yoluna gidileceğinin belirtildiği, ilk numunenin 17.06.2019 tarihinde teslim edildiği, ancak kalan termin döneminde hiç teslimat yapılmadığı, 01.08.2019 tarihi itibarıyla beşinci termin dönemine girildiği, 30.08.2019 tarihinde sözleşmenin süresinin sona ereceği, 69 adet tank kontaynerın teslimi hususunun bildirildiği ve 30.08.2019 tarihinden başlamak üzere 30 günlük cezalı süre verilerek 69 adet tank kontaynerın teslim edilmesi gerektiği hususunun bildirildiği, böylece 69 adet tank için 30 günlük gecikmeye yönelik gecikme cezası işletilmesinin yerinde olduğu, bunun da miktarının günlük gecikme cezası 155,10 x 30 x 69 = 321.057,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 34. maddesinin 2. fıkrasında; ... idare tarafından en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için teslim edilmeyen kısmın bedelinin binde üç oranında gecikme cezası uygulanacağının belirtildiği, sözleşme içeriği itibarıyla yazılı ihtar yapılmasının gecikme cezası tahakkuku için ön koşul olduğu, salt termin dönemlerinin gelmesinin ve bu sürede teslim edilmeme halinin gecikme cezası koşulunu oluşturmadığı kanaatine varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; yukarıda hesaplanan 321.057,00 TL + 4.653,00 TL = 325.710,00 TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafça davalıya miktarda belirtilerek gecikme cezasının tebliğden itibaren 15 gün içerisinde davacı banka hesabına yatırılmasının istenildiği, ihtarnamenin 20.03.2020 tarihinde tebliğ edildiği, 15 günlük sürenin eklenmesi ile temerrüdün 05.04.2020 tarihinde oluştuğu anlaşılmakla, kabul edilen alacağa 05.04.2020 temerrüt tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar vermek gerekmiştir.

Teknik şartnamenin 10. maddesinde; ... numune tank kontaynerın onayının ilave verilen 15 takvim gününden fazla uzaması halinde bütün gecikmeler için ceza uygulanacağı hususunun tüm teslim edilecek tanklar yönünden termin dönemleri de gözetildiğinde ceza verilmesini gerektirmeyeceği gibi salt termin süresi ve termin dönemi gözetilerek gecikme cezası hesaplanmasına ilişkin bilirkişi raporundaki görüşlere yukarıda açıklanan gerekçelerle katılınmamış olup dosya kapsamı itibarıyla bu hususun incelenmesi ve değerlendirilmesi toplanan tüm deliller kapsamında mahkemeye ait olmakla ve mahkemece de hesaplanabilecek durumda olmakla yeniden rapor alınmaksızın iş bu karar oluşturulmuştur.

Karşı davada istek; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin periyodik aşamalarında davacının sözleşmeye uygun hareket edip etmediği, teslim edilen numune tank ve sonrasında numune tanka uygun imal edilerek teslim edilen tankların iadesi, tanınan cezalı ve cezasız ek sürelerin sözleşmeye uygun olup olmadığı, bu kapsamda karşı davalının yarattığı çekişmenin yerinde olup olmadığının tespiti ile çekişmenin giderilmesine ilişkindir.

Mahkememizin .... Esasına kayıtlı yapılan yargılama sonucu karşı davaya ilişkin olarak; talep içeriği itibarıyla asıl davada tartışılacak vakalardan olduğu, ayrıca karşı dava açmakta hukuki yarar olmadığı, biran için karşı davada davalının hukuki yarının var olduğunun kabulü halinde de bahse konu tankların üzerinde belirlenen paslanmaların imalata dayalı olduğu, davacıya kusur atfedilemeyeceği ve davacının tankları kabul etmemesinin yerinde olduğu, davalı yüklenicinin verilen cezasız ve cezalı sürelere rağmen teknik şartnamede öngörülen termin programı çerçevesinde teslimatları gerçekleştiremediği, sözleşme süresi aşılmış olmasına rağmen 70 tankın 59'unu teslim etmemiş olması nedeni ile sözleşmenin feshinin yerinde olduğu anlaşıldığından karşı davanın reddine karar verildiği, karara karşı asıl davada davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulduğu, karşı davaya yönelik istinaf başvurusu olmadığı, kaldırma kararı öncesi verilen karar kesinleştiğinden bu hususta ayrıca karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

Karşı davaya ilişkin olarak kaldırma kararı öncesi verilen kararın kesinleştiği, infazda kolaylık açısından hüküm fıkrasındaki kaldırma kararı öncesi tüm hususlar aynen yazılmıştır.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Asıl davada;

Davanın kısmen kabulü ile; 325.710,00 TL'nin 05/04/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

Alınması gerekli 22.249,25 TL harçtan peşin yatırılan 17.474,43 TL'nin mahsubu ile kalan 4.774,82 TL harcın davalıdan alınarak Hazine’ye gelir yazılmasına,

Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca .... bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin kabul ve ret oranları da nazara alınarak 420,16 TL'sinin davalıdan, geri kalan 899,84 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 39.396,60 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranlarına göre takdiren %31,83’ü olan 12.539,94 TL ile 59,30 TL başvurma ve 17.474,43 TL peşin harç toplamının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin %68,17'si olan 746,46 TL’nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Davacı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 52.113,60 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davalı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup, reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 110.629,85 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine

Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

2- Karşı davada;

Davanın reddine ilişkin kaldırma kararı öncesi verilen karar kesinleştiğinden bu hususta ayrıca karar verilmesine yer olmadığına,

Alınması gerekli 80,70 TL harcın peşin alınan 118,60 TL’den mahsubu ile artan 37,90 TL harç bedelinin karar kesinleştiğinde ve istek halinde karşı davacıya iadesine,

Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Davalı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan AAÜT. 13/1 madde kapsamında takdir edilen 9.200,00TL vekalet ücretinin karşı davacıdan alınarak karşı davalıya verilmesine,

Tarafların işbu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ....Kanun yoluna karşı başvurabileceklerinin belirtilmesine,

Dair oybirliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/03/2026

...

DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ: DAVALI YARGILAMA GİDERLERİ:

Bilirkişi Ücreti : 36.500,00 TL Bilirkişi Ücreti : 1.000,00 TL

Posta Masrafı : 2.896,60 TL Posta Gideri : 95,00 TL

+------------------------ +---------------------

Toplam : 39.396,60 TL Toplam : 1.095,00 TL