İşletmeci şirketin, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu ihlalli geçiş ücreti ile 6001 sayılı Kanuna göre uygulanan cezanın tahsili için açtığı itirazın iptali davası.
Özet: Bir otoyol işletmecisi olan davacı şirket, davalıya ait araçların belirli tarihler arasında ücret ödemeden kaçak geçişler yaptığını ve bu geçişler için tahakkuk ettirilen geçiş ücretleri ile 6001 sayılı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca uygulanan dört katı tutarındaki cezayı ödememesi üzerine başlatılan icra takibine davalının haksız itiraz etmesi sebebiyle itirazın iptalini, takibin devamını ve icra inkar tazminatı ödenmesini talep etmiş, davalı ise davanın yetkisiz mahkemede açıldığını ileri sürmüştür.

T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/168 Esas - 2025/511

T.C.
...
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/168
KARAR NO : 2025/511
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/02/2025
KARAR TARİHİ : 09/07/2025
K.YAZIM TARİHİ : 10/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;6001 Sayılı Kanun’un 30. maddesi 5. fıkrasında “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir” düzenlemesine yer verildiğini, davalı-borçlu aleyhine başlatılan ... 2. Genel İcra Müdürlüğü 2024/86875 E. sayılı dosyasında asıl alacak; bahse konu yasa gereği asıl alacak içinde yer alan geçiş ücretine ek ceza 4 katı olarak uygulandığını, davalı-borçlu aleyhine ... 2. Genel İcra Müdürlüğü 2024/86875 E. sayılı dosyasından başlatılan icra takibinde müvekkili şirketin talep ettiği asıl alacağın içinde yer alan gecikme cezaları 7144 sayılı kanun’un 18. maddesi ile 6001 sayılı karayolları genel müdürlüğünün hizmetleri hakkında kanun'un 30. maddesinin 5. fıkrasında yapılan değişiklik nedeniyle 4 katı ceza uygulanmıştır. dolayısıyla da harca esas değer yasaya uygun olduğunu, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu (“Otoyol”)’nun işletmesi davacı müvekkili şirket tarafından yürütüldüğünü, davalı-borçluya ait 06FL7038, 06GC6109, 06BTT321 plakalı araçlar ile 04.10.2018 - 05.10.2022 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkili şirketçe; Davalı-borçlu aleyhine... 2.Genel İcra Müdürlüğü 2024/86875 E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, davalı-borçluya ödeme emri tebliğ edildiğini, ancak davalı-borçlu, borcun tamamına itiraz ettiğini, İlgili İcra Müdürlüğünce de söz konusu takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı-borçlu itirazları zaman kazanma amacı ile haksız ve kötüniyetle yapılmış olduğundan, tarafımızca süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığını, davalı-borçlunun borcun tamamına yönelik itirazlarının asılsız olduğunu, davalı-borçlu kendi ihmal ve kusurunun sonuçlarından davacı-alacaklı müvekkili şirketi sorumlu tutmaya çalışması kabul edilemez nitelikte olduğunu, davalı-borçlu'ya ait 06FL7038, 06GC6109, 06BTT321 plakalı araçlarla, işletme hakkı davacı-alacaklı müvekkili şirket’e ait Otoyol’da 04.10.2018 - 05.10.2022 tarihleri arasında Başakşehir Güney - S3A,Başakşehir Güney - S3B,Başakşehir Kuzey - S4A,Başakşehir Kuzey - S4B,Çamlık - S7A, Çamlık - S7B,Çekmeköy - S6A,Çekmeköy - S6B,Fenertepe - S5A, Fenertepe - S5B,G01 - FENERTEPE (1),G02 - IŞIKLAR (2),G07 - REŞADİYE (7), G09 - PAŞAKÖY (9),G10 - MECİDİYE (10),G12 - KURNAKÖY (12),İkitelli - S2, İstoç - S1A, İstoç - S1B, Sarıgazi - S8A istasyonları arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçiş yapıldığını, İİK MD.67/2 uyarınca icra inkar tazminatı şartları oluşmuş olup, davalı-borçlu aleyhine alacak ile birlikte en az %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile; davalı-borçlunun ... 2. Genel İcra Müdürlüğü 2024/86875 E. sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile, takibin “7144 sayılı Kanun’un 18 inci maddesi ile 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında geçiş ücretine uygulanan “on katı tutarın dört katına indirilmesi” ile avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak devamına, davalı-borçlunun İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-borçluya yükletilmesine, karar verilmesini davacı-alacaklı müvekkili adına talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;İşbu dava yetkisiz mahkemede açıldığını, dolayısıyla davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, işbu sebeplerle yetki itirazında bulunduklarını, huzurdaki dava yetkisiz mahkemede açılmış olup davanın yetki yönünden usulden reddini talep etmek gerekliliği hasıl olduğunu, aynı zamanda huzurdaki dava hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığından davanın hak düşürücü süre yönünden usulden reddini talep ettiklerini, davacının talepleri zaman aşımına uğradığını, alacaklara ilişkin zaman aşımı süresi dolduğundan işbu dava ikame edilemeyeceğini, alacaklı tarafından itirazın iptali davasının, borçlunun icra dosyasına yaptığı itirazın, İİK m.67 doğrultusunda bir yıl içinde açılması zorunlu olduğunu, Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.06.2019 tarihli ve 2017/19-1651 E., 2019/707 K. sayılı kararında da aynı ilke benimsendiğini, dolayısıyla huzurdaki dava söz konusu kanuni süre geçtikten sonra açıldığından davanın hak düşürücü süre yönünden usulden reddini, davacı şirket, müvekkili ...Turz. Taş. Gıda. İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş' ye ait ..., 06 GC 6109, 06 BTT 321 plakalı araçların 04.10.2018-05.10.2022 tarihleri arasında ücret ödemeksizin ihlalli geçişler gerçekleştirdiği iddiasıyla müvekkili şirket aleyhinde geçiş ücretlerinin ve uygulanan para cezalarının tahsil edilmesi amacıyla... 2. Genel İcra Müdürlüğü' nün 2024/ 86875 Esas sayılı dosyasıyla takip başlattığını, müvekkili şirket tarafından, araçların geçiş ihlali yapması söz konusu olmadığı için söz konusu icra takibinde, bu plakalara ilişkin geçiş ücreti ve ceza tutarı toplamına ve bu toplama ilişkin takip ferilerine yasal süresi içinde takibin tamamına itiraz edildiğini, davacının dava dilekçesinde beyan etmiş olduğu diğer 06 GC 109 plakalı araç 08.2022 tarihi itibri ile başka bir şirkete satılmıştır. Yani, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olmadığını, dolayısı ile davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte bu tarihten sonra yapılan hiç bir ihlalli geçişten müvekkilinin sorumlu olmadığını, bu tarihten önce de bu aracın HGS kayıtlarının olmamasının mümkün olmadığını, davacının dava dilekçesinde beyan etmiş olduğu bir diğer 06 BTT 321 plakalı araç ise binek niteliğini haiz olupi bu aracın da HGS kaydının bulunmaması mümkün değildir. Kaldı ki bu araç da 05.01.2022 tarihi itibari ile başka bir şirkete satılmış olup, bu tarih itibari ile herhangi bir ihlalli geçişten müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, başta bu hususlar göz önüne alınarak davanın müvekkili şirkete yöneltilemeyeceğinden bahisle davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini, davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu tarih aralıkları 7 yıllık bir zaman dilimini içerdiğinden, tarafımızca bu dönemlere ilişkin bir kontrolün yapılması takdir edilecektir ki mümkün olmadığını, dava dilekçesindeki talep çok uzun zaman dilimini kapsadığından mantıklı-makul talepleri barındırmadığını, dava dilekçesinde sunulan zaman aralığında müvekkili şirketin hangi banka ile çalışıp çalışmadığı da taraflarınca tespit edilebilir olmadığını, dava dilekçesindeki talebin makul olmaması sebebi ile neredeyse müvekkili şirketin çalıştığı tüm bankalara müzekkere yazılması gerekecek ve bu da yargının gereksiz yere zaman kaybı yaşayacağı sorununu doğuracağını, müvekkili şirket tüm araçlarında HGS geçiş etiketi bulundurarak ve söz konusu geçişlere ilişkin otomatik ödeme talimatı vererek köprü ve otoyol geçişleri sırasında geçiş ücretinin tahsilatının gerçekleştirilebilmesi için gerekli sorumluluğu yerine getirdiğini, dava konusu olan plakalardan ... plakalı aracın ihlalli geçiş yaptığına ilişkin delil dosya kapsamına sunulmadığını, bu aşamadan sonra yasal süresi geçmiş hiç bir delile muvafakat edilmediğini de beyan etmek gerekliliğinin hasıl olduğunu, davacı talebini dava dilekçesinde yazılan matbu taleplerle somutlaştırdığını farz ederek işbu davayı ikame ettiğini, davaya konu herhangi bir ihlalli geçiş dosya kapsamında mevcut olmadığını, salt bu hali ile davaya ilişkin talep somutlaştırılamadığından ve müvekkili şirket aleyhine başlatılan icra takibinde yer alan talebin de somut olmaması sebebi ile müvekkili şirket itiraz etmek zorunda kaldığını, dolayısı ile kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte- icra inkar tazminatına ilişkin herhangi bir gerekçe dosya kapsamında mevcut olmadığını, söz konusu davayı ve borcu kabul etmemekle birlikte olası aleyhe çıkacak olan işbu davanın kararının gereği müvekkil tarafından ivedilikle yerine getirileceğini, sonuç olarak belirtilen hususlar kapsamında müvekkili firmaya ait yukarıda bilgileri verilen tüm araçlarda yer alan HGS geçiş kartlarında otomatik ödeme talimatı bulunduğundan geçiş ücretinin tahsil edilememesinin mümkün olmaması sebebiyle davacı tarafın müvekkil firma aleyhine başlattığı icra takibinin iptali ile işbu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, izah edilen sebepler ve re' sen gözeteceğiniz hususlar dahilinde; Haksız davanın reddini, müvekkili şirket aleyhinde başlatılan... 2. Genel İcra Müdürlüğü' nün 2024/ 86875 Esas sayılı icra takibinin iptaline, davacının haksız kazanç elde etmek amacıyla kötü niyetli olarak takip başlatması sebebiyle davacı aleyhine takip tutarının %20' sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının, oto yol ve köprülerden geçiş ücretini ödemeden geçiş sebebiyle birlikte, bu ücretin tutarının 4 katı cezanın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davası olduğu, davalının ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, buna ilişkin başlatılan icra takibinin ve icra takibine yapılan itirazın yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu anlaşıldı.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişiden alınan 31.05.2025 tarihli raporda:İcra dosyası ve dava dosyası içerisinde yer alan, davalı ...Turizm Taş. Gıda İnş. Taah. Tic.Ve San. A.Ş.’ne ait olduğu tespit edilen ... .... .... , ... plakalı araçların gişe giriş ve çıkışların da Plaka Tanıma Sistemlerinden araçların çekilen ve dosyaya delil olarak sunulan görüntülerinden, “İGB Bilgileri Dökümü” ’nden, davaya konu aracın otoyol gişelerinden 04.10.2018-05.10.2022 tarihleri arasında 53 defa, davacının işlettiği otoyol gişelerinden ihlalli geçiş yaptığını, köprü ve otoyol geçiş ücretinin davalıya ait HGS bakiyelerinin sorgulamasının yapıldığını, davalının .... ..... .... plakalı araçlarına tanımlı, HGS ürününün (tanımlı hesabının) olmaması nedeniyle geçiş ücretinin tahsil edilemediği, ... plakalı aracın HGS Ürününde geçiş tarihinde ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük provizyon süre içerisinde yeterli bakiyenin bulunduğunu, ücret toplama sistemi tarafından 14 defa sorgulama yapıldığı, 2,20.-₺ lik geçiş ücretinin sistem tarafından tahsil edilmediği, bu nedenle sadece 2,20.-₺ onaylanan ücretin tahsil edilmesinin gerektiğini, yapılan ihlalli geçişler için davacı şirkete ceza tahsil yetkisinin, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun “ 30/(5) ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.” Hükmüne göre müvekkili şirkete, geçiş tutarı ve bu tutarın 4 katı tutarında ceza tutarını tahsil etme yetkisinin verildiğini, davacının talebi ve sayın mahkemenin görevlendirmesi doğrultusunda hesaplanan Geçiş Ücreti, Ceza miktarı, Provizyon Tarihinden, İcra Takip tarihine kadar işleyen TCMB belirlenen Reeskont Faiz oranı ve %8 Katma Değer Vergisi ile birlikte, İcra Takip Tarihi olan 24.12.2024 tarihi itibarıyla davacı alacağının, toplam 4.528,41.-₺ olacağı bildirilmiştir.
Dava, otoyol ve köprülerden geçiş ücretini ödemeden geçiş sebebiyle, geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında cezanın tahsili için başlatılan ilamsız icra takibinde vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davalıya ait aracın, davacıya ait otoyoldan geçiş ücretini ödemeden ihlalli geçiş yaptığı iddiası ile eldeki dava açılmıştır. Davalıya ait aracın geçiş yaptığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, davalının HGS sisteminde yeterli bakiyesi bulunduğu halde davacı tarafından çekilmemesi nedeni ile ihlalli geçişe ilişkin cezai işlemin yerinde uygulanıp uygulanmadığı noktasında toplanmaktır.
Tüm dosya kapsamının incelenmesinde, bilirkişi raporu da gözetildiğinde, davaya konu aracın otoyol gişelerinden 04.10.2018-05.10.2022 tarihleri arasında 53 defa, davacının işlettiği otoyol gişelerinden ihlalli geçiş yaptığı ve davalının HGS ürününün (tanımlı hesabının) olmaması nedeniyle davacıya ait otoyol ve köprü ücretinin tahsil edilemediği, 15 günlük sürede de tanımlı hesap ve yeterli bakiye bulundurulmadığından ihlalli geçişin meydana geldiği ve davalının geçiş ücreti ile yasa gereği geçiş bedelinin 4 katı tutarındaki ceza bedeline itirazının yerinde olmadığı kanaatine varılarak davanın kabulü ile takibin devamına, alacak likit olduğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatına (... BAM 25. HD 2020/1444 esas 2022/257 karar) hükmedilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın KABULÜ ile;
... 2.Genel İcra Dairesinin 2024/86875 Esas sayılı dosyasında davalının itirazının iptali ile takibin aynen devamına,
Asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan 385,20TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Alınması gereken harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan toplam 1.318,30TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ve takdir olunan 3.610,04TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde kayıtlı toplam 4.590,00TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, Davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.09/07/2025