Danıştay 7. Daire, ithal edilen kına eşyasının eksik beyan edilen kıymeti nedeniyle şirket kanuni temsilcisine kesilen iştirak cezasının hukuka aykırılığına dair iptal kararının temyiz incelenmesi.
Özet: Şirket adına ithal edilen "kına" ürününün gümrük kıymetinin eksik beyan edilmesi nedeniyle, şirketin kanuni temsilcisi hakkında 4458 sayılı Gümrük Kanununun 234/1-(b) maddesi uyarınca ek vergi ve para cezası tahakkuk ettirilmesine yapılan itirazın reddi işleminin iptali istemiyle açılan davada, ilk derece ve istinaf mahkemeleri, şirketin kendisi adına müşterek ve müteselsil sorumluluk varken, kanuni temsilcinin aynı fiile ayrıca "iştirak" ettiğinden bahisle ceza kesilmesinin hukuka aykırı olduğuna karar vererek işlemi iptal etmiştir.
Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2024/1637 E.  ,  2025/4130 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/1637
Karar No : 2025/4130
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ...Teknoloji Anonim Şirketi adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında ithal edilen "kına" ticari tanımlı eşyanın kıymetinin eksik beyan edildiğinden ve davacının bu fiile iştirak ettiğinden bahisle şirketin kanuni temsilcisi olan davacı adına ek olarak tahakkuk ettirilen ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergileri üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, olayda, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin ... Anonim Şirketi adına tescilli olduğu, söz konusu beyannameye istinaden anılan firma hakkında müşterek ve müteselsil sorumluluk esaslarına göre ek tahakkuk ve ceza kararının alındığı, firma sahibi olan davacı hakkında ise, Kabahatler Kanunu'nun 14. maddesi hükmü uyarınca kaçakçılık suçuna iştirak edildiğinden bahisle uyuşmazlık konusu ceza kararının alındığı, iştirak hükümlerinin uygulanabilmesi için, kasıtlı olarak işlenen ve hukuka aykırı fiilin gerçekleşmesine, faillik niteliğinde olmayan, ancak katkı sağlamak suretiyle gerçekleştirilen bir hukuki değer ihlali olması gerektiği, bu durumda, dava konusu ceza kararına esas alınan fiil davacının firması adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın gümrük kıymetinin düşük beyan edilmesi olup, söz konusu fiile ilişkin müşterek ve müteselsil sorumluluk yanında davacının aynı fiile ayrıca iştirakinin de bulunduğu söz konusu olamayacağından, davacı adına alınan ceza kararına yapılan itirazın reddine dair işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının kanuni temsilcisi olduğu firmanın beyan ettiği kıymetin düşük olduğu hususunun Hindistan gümrük idareleri nezdinde yapılan araştırma ile somut olarak ortaya konulduğu, düzenlenen raporlara dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
... Teknoloji Anonim Şirketi adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında ithal edilen "kına" ticari tanımlı eşyanın kıymetinin eksik beyan edildiğinden ve davacının bu fiile iştirak ettiğinden bahisle şirketin kanuni temsilcisi olan davacı adına ek olarak tahakkuk ettirilen ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergileri üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinin 1. fıkrasının 5911 sayılı Kanun'la değişik 11. bendinde, "yükümlü" deyiminin, gümrük yükümlülüğünü yerine getirmekle sorumlu bütün kişileri ifade ettiği belirtilmiş; aynı maddenin 1. fıkrasının 17. bendinde, "beyan sahibi" deyiminden, kendi adına beyanda bulunan veya adına beyanda bulunulan kişinin anlaşılması gerektiği açıklandıktan sonra, 5. maddesinin 5911 sayılı Kanun'la değişik şeklinde, bütün kişilerin, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilecekleri; temsilin, doğrudan veya dolaylı olabileceği; temsilcinin, doğrudan temsil durumunda başkasının adına ve hesabına hareket edeceği; dolaylı temsil durumunda ise kendi adına, ancak başkasının hesabına hareket edeceği öngörülmüştür
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Olayda,...Teknoloji Anonim Şirketi adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi içeriği eşyanın gümrük kıymetinin düşük beyan edildiği, adı geçen şirketin kanuni temsilsicisi olan davacının da bu fiile iştirak ettiğinden bahisle para cezası kararı alınmış ise de; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinde öngörülen yükümlü sıfatı bulunmayan, ancak kesinleşen alacağın tahsili amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca takibi olanaklı bulunan davacının bu aşamada kanuni temsilci sıfatıyla takibinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, yukarıdaki yazılı gerekçeyle verilen temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:... K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 05/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.