T.C. 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası sonrası oluşan araç değer kaybı ve kullanım mahrumiyeti tazminatı davasının gerekçeli kararı.
Özet: Davacı, davalıların kusurlu olduğu bir trafik kazası sonucu aracında oluşan maddi hasar ile güncellenmiş haliyle 40.000 TL araç değer kaybı ve 6.000 TL araç mahrumiyeti zararlarının, değer kaybı için her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen, mahrumiyet için ise araç maliki ve sürücüsünden faiziyle tahsilini talep ederken; davalı sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limiti ve sigortalının kusuruyla sınırlı olduğunu, başvuru eksikliklerini ve geçmiş hasar kayıtlarının sunulmadığını ileri sürmüş, davalı araç maliki ise maddi hasarın zorunlu trafik sigortasınca karşılandığını ve davacının kasko sigortasından ikame araç aldığı iddiasıyla araç mahrumiyeti talebinin hakkın kötüye kullanımı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/51 Esas - 2025/344
T.C. ... TÜRK MİLLETİ ADINA6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/51 EsasKARAR NO : 2025/344 HAKİM :...KATİP : ....DAVACI : ... ....VEKİLİ : Av...DAVALI : 1- ...VEKİLİ : Av...DAVALI : 2- ... ....VEKİLİ : Av. ....DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 20/01/2024KARAR TARİHİ : 29/04/2025KARAR YAZIM TARİHİ : 08/06/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının kusuru ile meydana gelen kazada müvekkilinin aracında büyük oranda maddi hasar meydana geldiğini, davalı ... Sigorta şirketinin ZMM sigortacısı olduğunu, diğer davalının araç maliki ve sürücüsü olduğunu, müvekkiline ait ... plakalı araçta oluşan hasar nedeniyle aynı zamanda aracın değer kaybına uğradığını ve aracın tamiri uzun sürdüğünden davacının araç mahrumiyetine uğradığını beyanla belirsiz alacak niteliğinde şimdilik 100 TL değer kaybının ve 100 TL araç mahrumiyetinin kaza tarihi olan 04.05.2023 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.Davacı vekilinin 12/02/2025(11:20) uyap gönderim tarihli değer arttırım dilekçesinde özetle; araç değer kaybı zararının 40.000 TL olarak belirlendiği, ve davalılardan müteselsilen tahsilinin talep edildiği, araç mahrumiyet zararının ise 6.000,00 TL olarak yalnızca davalı ... ...'den tahsilinin talep edildiği görülmüştür. Yine davacı vekilinin 12/02/2025(12:17) uyap gönderim tarihli ıslah dilekçesinde özetle; araç mahrumiyet zararının sadece davalı ... ...'den tahsilinin talep olunması, talep edilmek suretiyle ıslah edildiğinin bildirildiği görülmüştür. Davalı Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; Poliçeden dolayı sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 120.000,00-tl ile sınırlı olduğunu, kaza dolayısıyla talep sahibi tarafından müvekkili şirkete yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açıldığını ve değer kaybı zararının tespiti için inceleye alındığını ancak talep sahibinin inceleme sonucunu beklemeden işbu davayı ikame ettiğini, başvurunun usulüne uygun olmadığını, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, dava dilekçesi eklerinde aracın geçmiş hasar kayıtları/ağır hasar kaydına ilişkin herhangi bir evrak mevcut olmadığını, aracın tramer sorgusu yapılıp, geçmiş hasar/ağır hasar sorgusunun dosyaya sunulması gerektiğini, müvekkili şirkete usulüne uygun bir başvuru gerçekleştirilmemesi (aracın geçmiş hasar ve ağır hasar sorgularının şirkete başvuruda sunulmamış olması) nedeniyle, işbu hususun tamamlanamaz dava şartı olması nedeniyle başvurunun reddine yönelik hüküm kurulmasını, aksi taktirde, zmss genel şartlar uyarınca hesaplama yapılmasını, aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin dikkate alınmasını, yargıtay içtihatları doğrultusunda üç kişilik bilirkişi heyetine dosyanın atanmasını, karşı vekalet ve yargılama giderlerinin karşı yan üzerine bırakılmasını talep etmiştir.Davalı ... ... cevap dilekçesinde özetle; davacının aracında meydana gelen hasarın ZMMS kapsamında sigorta şirketince karşılandığını, araç mahrumiyeti talep edilmesinin hakkın kötüye kullanımı kapsamında olduğunu, zira kazadan sonra kendisi ile görüştüğünde kasko sigortasınca davacıya ikame araç verildiğini öğrendiğini, ikame araç verilip verilmediğinin .... Sigortadan sorulmasını istediğini, beyanla davanın reddi ile mahkeme masraflarının davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER -Trafik kazası tespit tutanağı,-Poliçe ve hasar dosyası,-Kazalı hâldeki araç fotoğrafları,-Sigorta Bilgi ve Gözetim kayıtları,-Davacıya ait aracın dava dışı kasko sigortacısı(Unico) kayıtları,-Ödeme dekontları,-Bilirkişi raporu,DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, trafik kazası nedeniyle, araç değer kaybı ve araç mahrumiyetinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.2918 Sayılı KTK'nın 91/1., 85/1., ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.(Bkz.Yargıtay HGK'nın 15.06.2011 Tarih ve 2011/17-142 E., 2011/411 K., 22/02/2012 Tarih ve 2011/17-787 E., 2012/92K. Sayılı ilamları) Bu anlamda bilindiği üzere; sigortanın sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında ve poliçe teminat limiti ile sınırlı olmakla birlikte, sigorta, sürücü ve işleten meydana gelen zarardan müteselsilen sorumludur.Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, kusur durumunun, değer kaybının ve mahrumiyet zararının tespiti hususunda bilirkişi raporu alınmıştır. Adli trafik uzmanı ve makine mühendisi bilirkişilerce birlikte tanzim edilen 21/10/2024 Tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davalı .... Sigorta A.Ş tarafından ZMMS(Trafik) kapsamında sigortalanan ... plakalı araç sürücüsü ... ... in ... % 100 oranında TAM KUSURLU olduğu, Davacı ... ...” ın maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsü .. .. ...'ın kazaya etken kural ihlali görülmediğinden KUSURSUZ olduğu kanaatine varılmıştır...Davacıya ait ... plakalı ... model, ... marka, ... ... araçta meydana gelen değer kaybının olay tarihi 04/05/2023 tarihi itibarıyla 40.000,00 TL, aracın onarım süresince kullanılmamasıyla araç mahrumiyet zararının 6.000,00 TL, toplam zararının 46.000,00 TL olacağı, Olaya neden olan davalı sürücü ... ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davalı ... Sigorta A.Ş.'ne Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olmasıyla davalıların 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85/1 maddesi uyarınca kusur oranında (davalı sigorta şirketinin araç mahrumiyet zararı poliçe teminatı kapsamında olmadığından dolayı hariç olmak üzere poliçe limiti dahilinde) meydana gelen zararından müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının bulunabileceğinin değerlendirildiği," hususları bildirilmiştir.Raporun gerek kusur durumu gerekse değer kaybı ve araç mahrumiyeti hesabı yönünden; olayın oluş şekline, kaza tespit tutanağına, dosya kapsamına uygun düştüğü, denetime elverişli hazırlandığı, hesaplamaların istikrar kazanan içtihatlara uygun olarak değer kaybı bakımından fark yöntemi(nispi metod) ile mahrumiyet bedeli bakımından emsal ikame araç bedeli esas alınarak yapıldığı görülmekle rapor hükme esas alınmıştır.Toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; 04/05/2023 tarihinde, davacıya ait ... plakalı araç ile davalılardan ... ...'ye ait ... plakalı araçların çarpışması ile trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı davalı yana ait aracın(sürücüsünün) tamamen %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün ise kusursuz olduğu, kaza tarihinde ... plakalı davalı yana ait aracın diğer davalı sigorta şirketi nezdinde ZMSS(trafik sigortası) kapsamında sigortalı bulunduğu, poliçe limitinin 120.000,00 TL olduğu, dava açılmadan önce davacının dava dışı kasko sigortacısına rücu ödemesi olarak hasar bedeli için toplam 45.992,19 TL ödeme yapıldığı, değer kaybı yönünden herhangi bir ödeme kaydına rastlanılmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda ise, gerçek zarar ilkesi ile nispi metoda göre yapılan hesaplama uyarınca davacının aracında 40.000,00 TL değer kaybı oluştuğu anlaşılmıştır.Diğer yandan dava konusu kaza nedeniyle davacının dava dışı kasko sigortacısı olan .... Sigorta şirketi nezdinde kasko poliçesine istinaden davacıya 15 gün ikame araç tahsis edildiği anlaşılmıştır. Anlatılan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; davaya konu trafik kazası nedeniyle davacının araç değer kaybından kaynaklanan ve giderilmeyen 40.000,00 TL zararının oluştuğu, davalı sigorta şirketinin sigorta poliçesi kapsamında ve diğer davalının işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmıştır.Davacının araç mahrumiyetinden kaynaklanan istemi yönünden ise;Hemen belirtmek gerekir ki davalı sigorta şirketinin ZMSS poliçesi kapsamında teminat harici olan araç mahrumiyet zararından sorumlu tutulması söz konusu değildir.Diğer davalı yönünden değerlendirme yapıldığında, bilindiği üzere araç mahrumiyet zararı, aracın makul tamir süresince kullanılamamasına bağlı olarak araç ihtiyacının karşılanması için emsal başka bir araç kiralanması veya toplu taşıma/ticari taksi vs kullanımına bağlı ulaşım masrafı sebebiyle doğan bir maddi zarar türü olup, diğer bir anlatımla hasarlanan araç yerine ikame araç bedeline ilişkin hükmedilecek bir zarar/meblağdır. Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacıya ait aracın onarım süresinin 12 gün olduğu belirlenmiş, bununla birlikte dava dışı kasko sigortacısı tarafından kasko poliçesine dayalı olarak davacıya 15 gün süresince ikame araç tahsis edildiği bildirilmiştir. Hal böyle olunca davacının ikame araç ihtiyacının kasko şirketince karşılanması nedeniyle araç mahrumiyet zararının oluşmadığı anlaşılmıştır. Yapılan açıklamalar kapsamında davacının araç değer kaybından kaynaklanan maddi tazminat istemi yerinde görülmüş, araç mahrumiyet bedeli istemi ise yerinde görülmediğinden, bu yönde davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir. Faiz talebi bakımından, sigortalı(davalı) aracın ticari niteliği bulunmadığından temerrüt tarihlerinden itibaren yasal faize hükmedilmiştir. Yine araç mahrumiyet bedeli isteminin reddi bakımından davalılar yönünden ret sebebi ayrı olduğundan AAÜT'nin 3/2. Maddesi uyarınca davalılara ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmiştir. Ayrıca davalı sigorta şirketine 100,00 TL, diğer davalıya 6.000,00 TL üzerinden talep yöneltildiğinden, vekalet ücreti hesaplanırken AAÜT'nin 13/2. Maddesi uyarınca bu tutarlar dikkate alınmıştır. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; değer kaybı zararı olarak 40.000,00 TL maddi tazminatın, davalılardan ... Sigorta AŞ yönünden temerrüt tarihi olan 28/11/2023 tarihinden itibaren, diğer davalı ... ... yönünden kaza tarihi olan 04/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,2-Davacının araç mahrumiyet bedeli isteminin davalılar yönünden ayrı ayrı reddine, 3-Alınması gereken toplam 2.732,40-TL karar ve ilam harcından peşin ödenen 1.211,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.520,65-TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,5-Davalı ... ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım yönünden ve ret sebebi ayrı olmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca ve 3/2 ile 13/2. Maddeleri nazara alınarak 6.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... .... verilmesine,6-Davalı ... Sigorta AŞ kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım yönünden ve ret sebebi ayrı olmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca ve 3/2 ile 13/2. Maddeleri nazara alınarak 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta AŞ'ye verilmesine,7-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, 784,15-TL Tamamlama Harcı, olmak üzere toplam 1.639,35TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,8-Davacı tarafından yapılan; 7.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 430,25-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.430,25-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 6.461,09-TL lik kısmının davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,9-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.200-TL'nin davanın kabul oranına göre 2.782,61-TL'sinin davalılardan tahsili ile, bakiye 417,39-TL'sinin davacıdan tahsili ile, hazineye irat kaydına,10-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,Dair, davacı vekilinin (e duruşma) ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/04/2025Katip .... Hakim .... BU BELGE GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR