Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Belediyenin Ödediği İşçi Alacaklarının Alt İşveren Şirketlerden Rücuen Tahsiline Yönelik Ticaret Mahkemesi Kararı.
Özet: Ana işveren sıfatıyla bir belediyenin, alt işveren şirketlerin çalışanına ödediği işçilik alacaklarını (kıdem, ihbar, yıllık izin, fazla mesai ve UBGT ücretleri ile arabuluculuk bedelleri) rücuen tahsil etmek amacıyla açtığı davada mahkeme, davalı şirketler arasındaki asıl-alt işveren ilişkisi gereği dış ilişkideki müteselsil sorumluluğa rağmen iç ilişkide alt işverenin esas sorumlu olduğunu saptayarak, bilirkişi raporuyla belirlenen toplam 8.965,16 TLnin her bir alt işveren şirketin sorumluluk payı oranında yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmetmiştir.
T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/211 Esas - 2025/427
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ...3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO : 2024/211 EsasKARAR NO : 2025/427DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : 25/03/2024KARAR TARİHİ : 17/06/2025GEREKÇELİ KARAR TARİHİ : 19/06/2025Mahkememizde görülmekte bulunan davanın yapılan açık yargılamasının sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; hizmet alım işini ihale yasalarının ilgili maddeleri gereğince davalı şirketlerin üstlendiğini, davalı şirketler bünyesinde çalışan işçilerden ...'nın işçilik alacaklarının tahsili istemi ile ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı aleyhine arabuluculuk yoluna başvurduğunu, anlaşma sağlanarak ödeme yapıldığını ve müvekkilinin 25/08/2022 tarihli hakedişinden 16.911,10 TL kesinti yapıldığını, ihale evrakı ve sözleşmeler gereğince davalı şirketlerin çalıştırdıkları dönemlere ilişkin işçi alacaklarından sorumlu oldukları iddiası ile kurum alacağının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 12/05/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile, taleplerini toplam 15.886,18 TL'ye artırdıklarını bildirmiştir.Davalı... şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının arabuluculuk tutanağını süresinde dosyaya sunmadığını, alacağın zamanaşımına uğradığını, açılan davayı kabul etmediklerini, ödenen alacakların hiçbirinden müvekkilinin sorumlu olmadığını, iş akdinin feshedilmesinde de müvekkilinin bir sorumluluğunun bulunmadığını, sorumluluğun asıl işveren konumunda olan davacıda olduğunu savunarak açılan davanın reddini talep etmiştir.Diğer davalılara dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya karşı herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı gibi duruşmalara da katılmadıkları görülmüştür.DELİLLER:Tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve şartnameler, arabuluculuk tutanağı, Belediye kayıtları, dava dışı işçiye ait SGK kayıtları ve işçiye yapılan ödemelere ilişkin evrak dosya arasına konulmuştur.Hesap uzmanı bilirkişi tarafından verilen 01/10/2024 tarihli ön rapordan sonra düzenlenen 24/02/2025 tarihli raporda; dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı dönemlerle sınırlı olmak kaydı ile hesaplama yapılarak kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti ile bunlara karşılık gelen arabuluculuk ücretinden sorumluluklarının toplam 6.921,02 TL olduğu ve 1.035,27 TL'sinden davalı ... şirketinin, 249,11 TL'sinden davalı... şirketinin, 449,69 TL'sinden davalı ... şirketinin, 1.281,14 TL'sinden davalı ... ... şirketinin, 672,92 TL'sinden davalı ... şirketinin, 491,75 TL'sinden davalı ...şirketinin, 45,29 TL'sinden davalı ... şirketinden, 2.695,84 TL'sinden davalı ... şirketi sorumlu olmak üzere talep edilebileceğini, fazla mesai ve UBGT ücreti ile bunlara karşılık gelen arabuluculuk ücretinden sorumluluklarının 1.946,30 TL'sinden davalı ... şirketinin, 468,33 TL'sinden davalı... şirketinin, 845,43 TL'sinden davalı ... şirketinin, 2.408,55 TL'sinden davalı ... ... şirketinin, 1.265,10 TL'sinden davalı ... şirketinin, 924,49 TL'sinden davalı ...şirketinin, 85,15 TL'sinden davalı ... şirketinin, 1.021,81 TL'sinden davalı ... şirketi sorumlu olmak üzere toplam 8.965,16 TL talep edilebileceği hesaplanmıştır. Rapor oluşa ve dosya içeriğine bulunarak hükme esas alınmıştır.DEĞERLENDİRME:Dava; işçilik alacaklarının rucuen tahsili istemine ilişkindir.Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı uhdesinde bulunan "... Büyükşehir Belediyesi İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım-Onarım ve Tadilat İşi" kapsamında davalı şirketler ile hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, sözleşme gereğince davalı şirketlerin belirlenen süre içerisinde işe başlayıp işçi çalıştırdıkları, dava dışı işçinin işçilik alacaklarının tahsili talebi ile arabuluculuk yoluna başvurduğu, dava dışı Belediyenin ödeme yaptıktan sonra davacı yanın hak edişlerinden kestiği ve davacı kurumun da davalı şirketlerle yapmış olduğu sözleşme gereğince ödemenin rücuen tahsili talebi ile eldeki davayı açtığı görülmüştür.Davalı yanın dosyada arabuluculuk tutanağı bulunmakla arabuluculuk dava şartına ilişkin itirazın reddine, ödeme tarihi gözetilerek dava ve ıslaha ilişkin zamanaşımı itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.Davacı ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’nun 2/6 maddesinde belirtildiği şekilde, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı, ancak bu sorumluluğun dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumluk niteliğinde olduğu, asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukukunun değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukukunun esas alınacağı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır,” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları ve ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceğinin açıkça belirtildiği, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği anlaşılmıştır.İşçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından da son işveren sorumludur (Yargıtay 6. HD 2021/1763 esas 2021/2455 karar sayılı ilamı). İşçilik alacakları ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekeceği (Yargıtay 6. HD 2021/876 esas 2021/1507 karar sayılı ilamı) değerlendirilmiştir. Ancak, dava dışı işçinin feshe bağlı kıdem, ihbar ve yıllık izin ücreti alacaklarının fesihle birlikte doğduğu ve ödenmesi talebinin yerinde olduğu, ancak arabuluculuk aşamasında fazla mesai ve UBGT alacakları gibi feshe bağlı olmayan alacaklara ilişkin herhangi bir araştırma yapılıp yapılmadığı, dava dışı işçinin bu alacak kalemleri yönünden alacağı doğup doğmadığı ve miktarına ilişkin değerlendirme yapılıp yapılmadığının dosya kapsamına sunulan delillerden anlaşılamadığı ve ödemenin dayanakları ile gerçek bir alacağa dayanıp dayanmadığı anlaşılmakla bu alacak kalemleri yönünden davanın sübut bulmadığı değerlendirilmiştir.Yukarıda açıklandığı üzere hükme esas alınan hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen rapor uyarınca dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı dönem itibari ile feshe bağlı alacaklarına ilişkin hesaplanan bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, davalılar daha önce temerrüte düşürülmediğinden dava tarihi itibari ile (... BAM 23. HD 2018/2070 esas 2019/1481 karar sayılı, ... BAM 4. HD 2019/132 esas 2021/334 karar sayılı ilamı) davalılardan avans faizi ile tahsiline karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Ayrıntısı yukarıda izah edildiği üzere;DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE, 1.035,27 TL rücuen alacağın davalı ... şirketinden, 249,11 TL'nin davalı... şirketinden, 449,69 TL'nin davalı ... şirketinden, 1.281,14 TL'nin davalı ... ... şirketinden, 672,92 TL'nin davalı ... şirketinden, 491,75 TL'nin davalı ...şirketinden, 45,29 TL'nin davalı ... şirketinden, 2.695,84 TL'nin davalı ... şirketinden dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,Alınması gerekli olan 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın ve 254,00 TL ıslah harcının mahsubu ile fazla alınan 66,20 TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,1.640,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul red oranına göre 106,87 TL'sinin davalı ... şirketinden, 25,71 TL'sinin davalı... şirketinden, 46,42 TL'sinin davalı ... şirketinden, 132,25 TL'sinin davalı ... ... şirketinden, 69,46 TL'sinin davalı ... şirketinden, 50,76 TL'sinin davalı ...şirketinden, 4,66 TL'sinin davalı ... şirketinden, 278,30 TL'sinin davalı ... şirketinden ve bakiye kısmın davacıdan tahsil edilerek hazineye irat kaydına,Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul red oranına Avukatlık Ücret Tarifesine göre hesap edilen 6.921,01 TL vekalet ücretinden, 1.035,27 TL'sinin davalı ... şirketinden, 249,11 TL'sinin davalı... şirketinden, 449,69 TL'sinin davalı ... şirketinden, 1.281,14 TL'sinin davalı ... ... şirketinden, 672,92 TL'sinin davalı ... şirketinden, 491,75 TL'sinin davalı ...şirketinden, 45,19 TL'sinin davalı ... şirketinden, 2.695,84 TL'sinin davalı ... şirketinden tahsil edilerek davacıya verilmesine,Davalı... Şirketi, kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul red oranına göre karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca bu davalı yararına 468,33 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı... Şirketi'ne VERİLMESİNE, Davacı tarafça yargılama aşamasında yapılan ve UYAP sisteminde kayıtlı toplam 7.646,00 TL yargılama gideri kabul red oranına göre hesaplanan 3.331,07 TL'si ile 615,40 TL harcın 590,33 TL'sinin davalı ... şirketinden, 142,05 TL'sinin davalı... şirketinden, 256,42 TL'sinin davalı ... şirketinden, 694,60 TL'sinin davalı ... ... şirketinden, 383,71 TL'sinin davalı ... şirketinden, 280,40 TL'sinin davalı ...şirketinden, 25,83 TL'sinin davalı ... şirketinden, 1.537,21 TL'sinin davalı ... şirketinden tahsil edilerek davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda, değer itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/06/2025Katip 304633 Hakim 109656 ¸¸ ¸¸