6. Asliye Ticaret Mahkemesinin, iktisadi devlet teşekkülünün hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ödediği işçilik alacaklarının yüklenicilerden rücuen tahsiline ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Bir iktisadi devlet teşekkülü olan davacı kurum, imzaladığı hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı yüklenici firmaların ödemesi gereken ancak ödemedikleri işçilik alacaklarını arabuluculuk yoluyla karşılayarak, yapılan bu ödemelerin faiziyle birlikte kendilerine rücu edilmesini talep etmiş, mahkeme de davalıların sözleşmesel sorumluluğu ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda davacının yaptığı ödemeyi rücu edebileceği gerekçesiyle davayı kısmen kabul etmiştir.
T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/624 Esas - 2025/350
T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN GEREKÇELİ KARARESAS NO : 2024/624 EsasKARAR NO : 2025/350HAKİM :.....KATİP : ...DAVACI : ...VEKİLİ : Av. Y...DAVALILAR : 1- ... ... ... 2- ... ... .... 3- ... ... ... 4- .....DAVA : İşçilik Alacaklarından Kaynaklanan Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : 12/09/2024KARAR TARİHİ : 30/04/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 30.04.2025Mahkememizde görülmekte olan İşçilik Alacaklarından Kaynaklanan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İDDİADavacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, İktisadi Devlet Teşekkülü olması nedeniyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi olduğu, asıl işi olan elektrik üretmenin dışında herhangi bir mal ya da hizmet alımına ya da yapım işine ihtiyacı olması halinde, bunları 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde ihale yoluyla değişik firmalardan temin ettiğini, bu kapsamda Afşin Elbistan Linyitleri İşletme Müdürlüğü'nün ihtiyacına binaen müvekkili kurum ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, çalışan davalılar işçilerinden ... .. (TC:....)'in işçilik alacakları davalılar tarafından ödenmediğini, akabinde dava şartı arabuluculuk konusu edilen işçi alacakları müvekkili tarafından arabuluculuk yoluyla ödendiğini, işçilik alacaklarına ilişkin hesaplama tablolarını dilekçeleri ekinde sunduklarını, Net 9.000,00 TL işçilik alacağı ödenmesi ve işçi vekiline 1.080,00 TL vekalet ücreti ödenmesi hususunda anlaşıldığını, toplam 10.080,00 TL'nin 24.06.2019 tarihinde işçi vekilinin hesabına yatırıldığını, arabuluculuk ücreti olarak net 333,20 TL 24.06.2019 tarihinde arabulucunun hesabına yatırıldığını, işçi vekili ve arabulucuya toplamda 10.413,20 TL ödendiğini, dava dışı işçiye yapılan ödemeden davalıların sorumlu olduğunu, müvekkili ile davalılar arasında imzalanan sözleşmelere göre, davalıların çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından kendileri sorumlu olduğunu, ödenen miktarların davalılardan tahsili amacıyla Elbistan Arabuluculuk Bürosu nezdinde 2023/86756 numaralı Ticari Dava Şartı Arabuluculuk başvurusu yapıldığını, arabuluculuk müzakereleri görüşme yapılamadan anlaşamama şeklinde sonuçlandığını, bu nedenle iş bu davayı açtıklarını yapılacak yargılama neticesinde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik her bir davalı için 100,00'er TL olmak üzere 400 TL'nin ödeme tarihi olan 24.06.2019'dan itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan bilirkişi marifetiyle tespit edilecek sorumlulukları oranında tahsiline, her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalılara usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak davaya karşı cevap dilekçesi sunulmamış olduğu anlaşılmıştır. Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle; Dava değerinin ıslah edilerek, 400,00 TL olarak talep edilen alacağın 4.687,02 TL artırmak suretiyle 5.087,02 TL'ye yükseltilmesini talep etmişlerdir. Dava sadece ... ... ... Ltd. Şti. Yönünden kısmen kabul ile 100.TL talep edilen tutar 91,95.TL üzerinden kısmen kabul edilmiş, diğer davalılar yönünden tam kabul edilmiştir.DELİLLER VE GEREKÇEDava; işçilik alacaklarından kaynaklı rücuen tazminata ilişkindir.1475 sayılı İş Kanunu'nun "İşçilerin kıdemleri, hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştıkları süreler gözönüne alınarak hesaplanır. İşyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde işçinin kıdemi, işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır. 12/7/1975 tarihinden itibaren (2) işyerinin devri veya herhangi bir suretle el değiştirmesi halinde işlemiş kıdem tazminatlarından her iki işveren sorumludur. Ancak, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır. 12/7/1975 tarihinden evvel (3) işyeri devrolmuş veya herhangi bir suretle el değiştirmişse devir mukavelesinde aksine bir hüküm yoksa işlemiş kıdem tazminatlarından yeni işveren sorumludur." hükümlerini haizdir. Yerleşik Yargısal içtihatlar nazara alındığında (Yüksek Yargıtay 23. H.D 01.07.2020 Tarih ve 2017/732 Esas ve 2020/2372 Karar) Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.Mahkememizce, sözleşmeler, işçinin hizmet dökümü, ödeme dekontları dosyamız arasına alınıp, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi raporunda yapılan değerlendirmede, davalıların işçinin ödenen kıdem tazminatından tamamından işçinin bünyelerinde çalıştığı sürelerle orantılı olarak sorumlu olduğunu tespit etmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme incelenmiş, sözleşmenin 37. Maddesinde, iş bu sözleşme hükümlerinin uygulanması sırasında, yüklenici ve personeli her hangi bir hukuki, maddi, cezai, mali bir zarar verdiği takdirde, yüklenici zararı nakden ve defaten tazmin etmeyi kabul eder. Yüklenicinin faaliyetinden doğan her türlü resim, harç ve cezalar ile çalıştırılan personel ile ilgili doğabilecek her türlü mükellefiyetler, ücret, vergi, SGK primi gibi yasal haklar ve ayrıca doğabilecek bütün hukuki, idari, mali, cezai mesuliyetler tamamen yükleniciye aittir, şeklinde düzenleme bulunduğu anlaşılmıştır. Yargıtay içtihatlarına göre sözleşmede işverenin sorumluluğuna dair açık hüküm varsa işverenin sorumlu tutulacağı aksi halde işçilerin çalıştırılmasından kaynaklı ortaya çıkan tazminatlardan yüklenicinin sorumlu olacağı belirtilmiştir. Sözleşmede işverinin sorumluluğuna dair hüküm bulunmamakta, aksine yüklenicinin sorumluluğuna dair 6.9,6.13., 6,14 maddede hükümler bulunmaktadır. Açık ve ayrıntılı bilirkişi raporu hükme esas alınarak, Bu haliyle davacının davasının tamamının kabulü gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Bilirkişi raporunda özetle; Davalı firmalarda sigortalı olarak çalışan işçi ....'e arabuluculuk nedeni ile, davacı tarafından ödenen işçilik alacakları ile ilgili, davalı firmalara rücu edilebilecek tutarlar: ... ... ... ... İnş. Yemek San. Tic. Ltd. Şti. 1.007,94 TL, ... ... Sağlık Gıda TEm. İnş. San. Ve Tic. Ltdi. Şti. 1.439,05 TL,... Teks. San. Tic. Ltd. Şti. 2.540,03 TL, ... ..... İnş. Gıda Yem. San. Ve Tic. Ltd. Şti. 91,25 TL olmak üzere toplam 5.078,97 TL. Her ne kadar 5.078,97 TL rücu edilebilecek tutar hesaplanmış ise de davacının isteminin her bir davalıdan 100,00'er TL olmak üzere toplam 400,00 TL olduğu davacının faiz isteminin ve konunun hukuksal değerlendirmesinin mahkeme uhdesinde olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.Bilirkişi raporu ile dava dışı işçinin çalıştığı sürelerle orantılı olarak davalı şirketin sorumluluğu belirlenmiştir. Sözleşmelerde davalının işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu dair hüküm bulunmaktadır. Bu haliyle davalının işçinin çalıştığı süre ile orantılı olarak ödenen işçilik alacaklarından sorumlu tutulması gerekmiştir. Açık ve ayrıntılı bilirkişi raporu hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Gerekçesi ekli kararda açıklanacağı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 1007,94 TL işçilik alacağının ... ... ... ... İnş. Yemek. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den, 1.439,05 TL işçilik alacağının ... ... Sağlık Gıda ... inş. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den 2540,03 TL işçilik alacağının .... Taşımacılık mühenndislik medikal. Gıda inş. San. Tic. Ltd. Şti. Den 91,95 TL ... ... ... Mak. İnş. Gıd. Yem. San ve Tic. Ltd. Şti.'den 24/06/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ayrı ayrı alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Kabul edilen 5.078,97 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 346,94 TL karar ve ilam harcı en az (maktu) harca ulaşmadığından, alınması gereken 615,40 TL harçtan, 427,60 TL peşin harç, 80,05 TL ıslah harcı toplamı olan 507,65 TL harcın düşümü ile eksik kalan 107,75 TL harcın; 1,95-TL'sinin ... ... ... Makina ... Gıda Yemekçilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 21,38-TL'sinin ... ... ... ... ... Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 30,53-TL'sinin ... ... Sağlık Gıda ... ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 53,89-TL'sinin ... Taşımacılık Mühendislik Medikal Gıda ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'den alınarak hazineye irad kaydına,3-Davacının karşıladığı 1.970,00 TL tebligat gideri, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.470,00 TL yargılama giderinin, 99,03-TL'sinin ... ... ... Makina ... Gıda Yemekçilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 1.085,54-TL'sinin ... ... ... ... ... Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 1.549,84-TL'sinin ... ... Sağlık Gıda ... ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 2.735,59-TL'sinin ... Taşımacılık Mühendislik Medikal Gıda ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'den alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 8,66 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 80,05 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 935,25 TL harcın; 16,93-TL'sinin ... ... .... ... Gıda Yemekçilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 185,60-TL'sinin ... ... ... ... ... ..Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 264,99-TL'sinin ... ... .. ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 467,73-TL'sinin ... Taşımacılık Mühendislik Medikal Gıda ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'den alınarak davacıya verilmesine,5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.280,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 3.274,81 TL'nin; 59,29-TL'sinin ... ... ... Gıda Yemekçilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 649,90-TL'sinin ... ... ... ... ... Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 927,87-TL'sinin ... ... Sağlık Gıda ... ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 1.637,76-TL'sinin ... Taşımacılık Mühendislik Medikal Gıda ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'den alınarak hazineye irat kaydına,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 5.078,97 TL üzerinden takdir edilen 5.078,97 TL vekalet ücretinin; 91,95-TL'sinin ... ... ... Makina ... Gıda Yemekçilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 1.007,94-TL'sinin ... ... ... ... . Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 1.439,05-TL'sinin ... .... ... ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 2.540,03-TL'sinin ... Taşımacılık Mühendislik Medikal Gıda ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'den alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair, davacı vekili yüzüne karşı davalıların yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/04/2025 Katip .... E imzalıdır Hakim .... E imzalıdır