ankara 3. asliye ticaret mahkemesinin, asıl işverence ödenen kıdem tazminatının hizmet alım sözleşmeleri gereği alt işverenlerden rücuen tahsiline dair gerekçeli kararı.

Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin, asıl işverence ödenen kıdem tazminatının hizmet alım sözleşmeleri gereği alt işverenlerden rücuen tahsiline dair gerekçeli kararı.

Özet: Kamu kurumu olan davacı, iş akdi feshedilen taşeron güvenlik görevlisine kamu ihale mevzuatı gereğince ödediği kıdem tazminatı ile damga vergisini, ilgili hizmet alım sözleşmeleri uyarınca personel maliyetlerinden sorumlu olan ve mahkemeye cevap vermeyen davalı yüklenici şirketlerden, görevlinin her bir yüklenicide çalıştığı dönem oranında faiziyle birlikte rücuen tahsilini talep etmesidir.

T.C. ...3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/907 Esas - 2025/418

T.C.

ANKARA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/907

KARAR NO : 2025/418

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 26/12/2024

KARAR TARİHİ : 16/06/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 02/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; teşekkülerinin iş yerinde yüklenici şirketlerde özel güvenlik görevlisi olarak görev yapan ...'nın iş akdinin 30.09.2021 tarihi itibarıyla Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesi 04 koduyla (Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden fesh ) feshedildiğini, ...'nın 05.10.2021 tarihli yasal haklarının tarafına ödenmesine ilişkin dilekçesi, Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek teşekküllerince 15.10.2021 tarihinde 92.801,22 TL kıdem tazminatı tutarı ödendiğini, davalılar ile hizmet alımı sözleşmeleri akdedilerek müvekkili kurum tesislerinin muhtelif hizmetleri davalı yüklenici şirketlere ihale edildiğini, davalılar ile yapılan sözleşmeler gereği iş anahtar teslimi verilmiş bir iş olduğunu ve davalı kendi ekipmanı ve personeli ile hizmet verme yükümü altına girdiğini, müvekkili kurum tarafından işçilik alacakları ödenen dava dışı işçinin davalı yüklenici şirketlerin işçisi olarak çalışmış olup dava dışıişçinin müvekkili kurum ile akdedilmiş bir hizmet sözleşmesi bulunmadığını, hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan personele ait mükellefiyetler ile yüklenici ve işçi arasındaki ilişkilerden doğabilecek tüm sonuçlardan açıkça yüklenicilerin sorumlu olacağı belirtildiğini, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, gerekirse yargılama esnasında ıslah edilmek üzere müvekkili kurumca dava dışı işçiye ödenen 92.801,22 TL tutarındaki kıdem tazminatı tutarına 709,75 TL damga vergisinin ilave edilmesiyle oluşan toplam 93.510,97 TL'den, 54.838,95 TL'nin işçinin davalı yüklenici şirketlerde çalıştığı dönem oranına tekabül eden tutarlarının hesaplanması neticesinde; 13.300,97- TL'nin ...Özel Güvenlik Sistemleri Koruma Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi & ...Özel Güvenlik Vip Koruma Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığından Müştereken ve Müteselsilen, 20.006,57-TL'nin ...Dünya Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi & ...Özel Güvenlik Koruma Eğitim Kurumları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığından Müştereken ve Müteselsilen, 21.531,41 TL'nin ...Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinden, ödeme tarihi olan 15.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte rücuen tahsiline; yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı taraflara usulüne uygun tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermedikleri gibi duruşmalara da katılmamışlardır.

DELİLLER:

-25/07/2024 tarihli Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Sonu tutanağı,

-Taraflar arasında imzalanan Sözleşme ve Eki (Teknik ve İdari Şartname-),

-Dava dışı işçinin SGK Hizmet Cetveli, işe giriş ve ayrılış bildirgeleri,

- Dava dışı işçiye 92.801,22-TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığına ilişkin ödeme dekontu

- Dava dışı işçi tarafından verilen 05.10.2021 tarihli talep dilekçesi

- Kıdem tazminatı bordrosu ve rücu tablosu sunulmuştur.

-12/05/2025 tarihli bilirkişi raporu,

MAHKEMENİN GEREKÇESİ:

Dava; asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava dışı işçiye ödenen " işçilik alacakları" ile buna ilişkin diğer masraflardan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir.

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.

Taraflar arasında akdedilen tüm sözleşmelerin ortak "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları" başlıklı maddesinde; "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." Belirtilmiştir.

Sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin "Mevzuata uygunluk" başlıklı 12.maddesinde;"İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici (a) İşlerin yürütülmesine, tamamlanmasına ve işlerde olabilecek kusurların düzeltilmesine ilişkin olarak bütün kanun, KHK, tüzük, yönetmelik, kararname, genelge, tebliğ ve diğer ilgili mevzuata, (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır." Düzenlemesine yer verilmekte olup 4857 sayılı İş Kanunu’nun "Tanımlar" başlıklı 2.maddesinde "…asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." Düzenlemesi dikkate alındığında davacının dava dışı işçiye ödemek durumunda kaldığı kıdem tazminatının davalılardan akdi ilişki, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi hükümleri çerçevesinde talep edebileceği değerlendirilmiştir.

Dava dışı işçiye ödenen tazminatın ne kadarından davalıların sorumlu olduğu tartışma konusu olup, Yargıtay 6. HD'sinin 2021/1763E 2021/2455K sayılı 21.12.2021 tarihli ilamında da "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir….İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar." şeklinde belirtildiği üzere kıdem tazminatı yönünden her bir alt yüklenicinin kendisinde gerçekleşen çalışma süresi ile sınırlı olarak tam sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.

Dosyada bilirkişi incelemeleri yaptırılmış 12/05/2025 tarihli bilirkişi raporları dosyamız arasına kazandırılmış bilirkişi raporunda özetle; "...Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin ve SGK kayıtlarının incelenmesinde dava dışı işçinin iş akdinin “Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi” yani KOD-4 ile sona erdirildiği, İş akdi haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından sona erdirilmiş olup dava dışı işçi kıdem tazminatına hak kazandığı, SGK Kayıtlarının incelenmesinde; dava dışı işçinin SGK’ya bildirilen son ücretinin 6.705,60-TL olduğu, 5090 gün süreyle yani 13 yıl 11 ay 15 günlük çalışmasının bulunduğu, buna göre dava dışı işçinin talep edebileceği kıdem tazminatı tutarı aşağıdaki şekilde hesaplandığı, Yapılan hesaplamaya göre davacı tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemesinin yerinde olduğu, rücuya ilişkin inceleme ve hesaplamalar Emsal Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere her işveren kendi dönemi ile sorumlu olduğu, Hesaplama buna göre yapıldığı,Nihai takdir mahkemenize ait olmak üzere davacının dava dışı işçiye ödemiş olduğu kıdem tazminatını alt işveren konumundaki davalılara kendi dönemleri ile sınırlı olmak üzere tamamen rücu edebileceği, Ödemenin 15.10.2021 tarihinde yapıldığı ve bu tarih itibariyle avans faizine ilişkin taleplerin mahkemeniz takdirinde olduğu,..." bildirilmiş.." Rapor içeriğine mahkememizce de itibar edilmiş ve hükme esas alınmıştır.

Sonuç olarak, 12/05/2025 tarihli bilirkişi hesaplamasına göre; dava dışı işçinin, davalı şirketlerin alt işveren olduğu sözleşme çerçevesinde davacıya ait işletmede çalışmış olup, hizmet alım sözleşmesine göre de sorumluluk alt işverenlere ait olduğundan, davacının ödediği işçilik alacakları yönünden hesap edilen tüm alacağından, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemi kapsayan kısmıyla sınırlı olarak oranlanma yapılmak suretiyle davalılardan talep edebileceği mahkememizce değerlendirildiğinden davanın kabulü ile; alacağın 13.300,97-TL'sının ...Özel Güvenlik..LTD.ŞTİ ve ...Özel Güvenlik LTD.ŞTİ iş ortaklığından, 20.006,57-TL'sının ...Dünya Özel Güvenlik..LTD.ŞTİ ve ...Özel Güvenlik .LTD.ŞTİ iş ortaklığından, 21.531,41-TL'sının ...Özel Güvenlik..LTD.ŞTİ alınıp davacıya ödenmesine, davacı alacağına dava tarihi olan 26/12/2024 tarihinden itibaren itibaren avans ile birlikte davalılardan tahsiline, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,

1-DAVANIN KABULÜ İLE,

13.300,97-TL'sının ...Özel Güvenlik..LTD.ŞTİ ve ...Özel Güvenlik LTD.ŞTİ iş ortaklığından,

20.006,57-TL'sının ...Dünya Özel Güvenlik..LTD.ŞTİ ve ...Özel Güvenlik .LTD.ŞTİ iş ortaklığından,

21.531,41-TL'sının ...Özel Güvenlik..LTD.ŞTİ alınıp davacıya ödenmesine,

Davacı alacağına dava tarihi olan 26/12/2024 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,

2-HARÇ

Harçlar Kanununa göre alınması gereken 3.746,04 TL harçtan peşin alınan 936,52 TL harcın mahsubu ile eksik 2.809,52 TL harcın davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan;

681,30-TL'sının ...Özel Güvenlik..Ltd.Şti ve ...Özel Güvenlik Ltd.Şti iş ortaklığından,

1.024,95-TL'sının ...Dünya Özel Güvenlik..Ltd..Şti ve ...Özel Güvenlik Ltd.Şti iş ortaklığından,

1.103,27-TL'sının ...Özel Güvenlik..LTD.ŞTİ alınıp hazineye gelir kaydına,

3-YARGILAMA GİDERLERİ

Davacı tarafından peşin yatırılan harçlar dahil ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen ve aşağıda dökümü yapılan 8.049,92 -TL yargılama giderinin davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan;

1.952,92-TL'sının ...Özel Güvenlik..LTD.ŞTİ ve ...Özel Güvenlik LTD.ŞTİ iş ortaklığından,

2.936,61-TL'sının ...Dünya Özel Güvenlik..LTD.ŞTİ ve ...Özel Güvenlik .LTD.ŞTİ iş ortaklığından,

3.160,39.-TL'sının ...Özel Güvenlik..LTD.ŞTİ alınıp davacıya ödenmesine,

4-VEKALET ÜCRETİ

Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan;

7.275,00 TL'sının ...Özel Güvenlik..LTD.ŞTİ ve ...Özel Güvenlik LTD.ŞTİ iş ortaklığından,

10.947,00-TL'sının ...Dünya Özel Güvenlik..LTD.ŞTİ ve ...Özel Güvenlik .LTD.ŞTİ iş ortaklığından,

11.778,00-TL'sının ...Özel Güvenlik..LTD.ŞTİ alınıp davacıya ödenmesine,

5-ARABULUCULUK ÜCRETİ

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan;

320,24-TL'sının ...Özel Güvenlik..Ltd.Şti ve ...Özel Güvenlik Ltd.Şti iş ortaklığından,

481,536-TL'sının ...Dünya Özel Güvenlik..Ltd..Şti ve ...Özel Güvenlik Ltd.Şti iş ortaklığından,

518,232-TL'sının ...Özel Güvenlik..LTD.ŞTİ alınıp hazineye gelir kaydına,

6-HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı, karşı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16.06.2025

DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ

Vekalet Harcı 60,80 TL

Başvurma Harcı 427,60 TL

Peşin Harç 936,52 TL

Tebligat ve müzekkere 2.625,00 TL

Bilirkişi Ücreti 4.000,00 TL

TOPLAM 8.049,92 TL