Danıştay 8. Daire, Erzurumdaki mera vasıflı alanda kum-çakıl ocağı tahsis amacı değişikliği talebinin, il komisyonu uygun görüşüne rağmen 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında bakanlıkça gerekçesiz reddedilmesine ilişkin işlemin iptali davasında temyiz incelemesi.
Özet: Erzurumdaki bir kum ocağı ruhsat alanının mera vasfındaki kısmında tahsis amacı değişikliği talebinin, yerel komisyonca uygun bulunmasına rağmen Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yeterli somut gerekçe gösterilmeksizin reddedilmesi üzerine, açılan davada ilk derece ve bölge idare mahkemeleri bakanlık işlemini hukuka aykırı bularak iptal etmiştir; temyiz incelemesinde ise tetkik hakimi, bölge idare mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle temyiz isteminin reddini önermiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2023/6054Karar No : 2025/6336 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALILAR) : 1- ... BakanlığıVEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... 2- ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Erzurum ili, Palandöken ilçesi, ... Mahallesi sınırları içinde bulunan (I-a grubu) kum- çakıl ocağı için belirlenen 9,98 ha ruhsat alanının 9.674,89 m²'lik kısmının Erzurum ili, Palandöken ilçesi, ... Mahallesi, ... sayılı mera parseli içerisinde kaldığından bahisle Mera Kanunu'nun 14. maddesi kapsamında tahsis amacı değişikliği istemiyle yapılan başvurunun 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından oluşturulan komisyonca uygun görülmemesine ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu görüş doğrultusunda başvurunun reddine ilişkin Erzurum Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının mevzuat gereği istenilen belgelerle birlikte Mera Kanunu'nun 14. maddesi kapsamında tahsis amacı değişikliği istemiyle davalı idarelere başvuru yaptığı, Tahsis Amacı Değişikliği (T.A.D) İle İlgili Mera İnceleme Raporunda başvurunun uygun olduğu yönünde kanaat belirtildiği, bunun üzerine İl Mera Komisyonu tarafından TAD'ne esas etüt raporunun uygunluğuna ve sürecin devamına karar verilerek Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında iznin verilmesi için gerekli bilgi ve belgenin düzenlenmesi amacıyla dosyanın Bakanlık komisyonuna gönderildiği, 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında oluşturulan Bakanlık komisyonu tarafından ise talebin reddine karar verildiği, ancak komisyon kararında talebin reddine ilişkin işlemde herhangi bir gerekçe gösterilmediği, her ne kadar; davalı Tarım ve Orman Bakanlığı savunmasında: "tahsis amacı değişikliği yapılmadan mera bütünlüğü ve alternatif alan yönünden yeterince değerlendirilmemiş olması, yatırım için istenen alanın fazla olması, bölgedeki hayvan sayısı ve kaba yem ihtiyacı gibi teknik gerekçelerle" tahsis amacı değişikliği uygun görülmediği belirtilmişse de; söz konusu değerlendirmeyi haklı kılacak somut bir dayanak ortaya konulmadığı gibi Erzurum İl Mera Komisyonu Teknik Ekibince mahallinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen raporda anılan hususlar yönüyle değerlendirme yapıldığı ve bu yönlerden tahsis amacı değişikliği talebinde engel görülmediği, gelinen aşamada; Erzurum İl Mera Komisyonu değerlendirmesi hilafına somut bir veriye dayanmaksızın alınan Tarım ve Orman Bakanlığı Taşınmaz Komisyonu kararına istinaden tesis olunan dava konusu işlemlerde sebep unsuru bakımından hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçeleriyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından, 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında bakanlık komisyonu tarafından, tahsis amacı değişikliği yapılmadan mera bütünlüğü ve alternatif alan yönünden yeterince değerlendirilmediği, yatırım için istenen alanın fazla olduğu, bölgedeki hayvan sayısı ve kaba yem ihtiyacının fazla olduğu gerekçesiyle uygun görülmediği, işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, davacının dava konusu işlem tarihinden sonra mera sahasında faaliyette bulunduğunun tespit edildiği, bu noktada davacının kusuru bulunduğu ileri sürülmektedir.Davalı Erzurum Valiliği tarafından, davacının tahsis amacı değişikliği başvurusuna istinaden teknik ekip tarafından yapılan değerlendirmede olumlu kanaat belirtilmiş ise de Bakanlık komisyonu tarafından yapılan incelemede tahsis amacı değişikliği talebinin 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında uygun görülmediği,davacının dava konusu işlem tarihinden sonra mera sahasında faaliyette bulunduğunun tespit edildiği, bu noktada davacının kusuru bulunduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz istemlerinin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, 02/07/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.