Danıştay, Büyükşehir Belediyesinin Maden Sahalarında Kurum Görüşü Talep Edilmesi Sürecine Dair Düzenleyici Kararını Hukuka Uygun Bularak Onadı.
Özet: Mermer işletmesi olan bir firmanın, belediyenin maden sahalarına ilişkin kurum görüş taleplerini (ÇED, ruhsat vb.) kendi bünyesindeki imar komisyonunun uygun görüşüne bağlayan kararının, madencilik faaliyetlerini kısıtladığı ve yetki gaspı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle açtığı dava; söz konusu kararın belediyenin iç işleyişine yönelik olduğu, madencilik faaliyetleri üzerinde kısıtlayıcı bir etkisi bulunmadığı ve hukuka uygun olduğu yönündeki mahkeme kararlarının temyiz incelemesinde de onanmasıyla reddedilmiştir.
Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/7806 E.  ,  2025/6358 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7806
Karar No : 2025/6358
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Mermer Sanayi A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: II-B maden arama izni bulunan ve mermer işletme faaliyeti ile iştigal eden davacı firma tarafından, Konya Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının; (karar özetinde ilan edilmiş olan 57 nolu karar fıkrasındaki (II- B Grubu ve IV. Grup Maden Sahalarına dair kurum görüş taleplerine (Kuruluş, ÇED, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı vs.) İmar ve Bayındırlık Komisyonu'nun uygun görmesi halinde idarece uygun görüş verileceğine yönelik kısmının) iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; iptali istenilen dava konusu belediye meclisi kararının, kurum görüşlerinde davalı idarece izlenilecek yöntemin belirlenmesine yönelik bir karar olduğu, İmar ve Bayındırlık Komisyonu'nun davalı idare bünyesindeki bir ihtisas komisyonu olduğu göz önünde bulundurulduğunda, davalı idarenin bünyesinde oluşturduğu bu komisyonun uygun görmesi halinde II-B Grubu ve IV. Grup Maden Sahalarına dair kurum görüş taleplerine uygun görüş vereceği şeklindeki bu kararın davalı idarenin iş işleyişi ile ilgili bir karar olduğu, kaldı ki davalı idareye görüş sorulması halinde idarenin olumlu görüş verme gibi bir zorunluluğunun bulunmadığı gibi olumlu veya olumsuz görüş verilip verileyeceği de alana ait resmi kayıtlarda geçen kullanım kararlarına bakılması suretiyle ortaya çıkacağı, bu kararın davalı idarenin işleyişine yönelik bir karar olması ve bunun yanında davcının iddia ettiği gibi madencilik faaliyetinin kısıtlanmasına yönelik bir karar olmadığı anlaşıldığından hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunda bulunulan mahkeme kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde sayılan kaldırma nedenlerinin bulunmadığı anlaşıldığından, istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı büyükşehir belediyesinin Konya ili bütününde madencilik faaliyetlerinin yapılmayacağı alanların belirlenmesine dair İmar ve bayındırlık komisyonu raporunun aynen kabulüne karar verilmesiyle görev ve yetkisinde bulunmayan bir düzenleyici işlem tesis ettiği, Çed talebiyle Valiliğe müracaat edildiği, idarece hukuken gerek olmadığı halde davalı idareye görüş sorulduğu, bildirilen olumsuz görüş üzerine 04/03/2020 tarihli uygulama işlemi ile çed sürecinin sonlandırıldığı, çed sürecinin sonladırılmasına ilişkin uyuşmazlıkta iptal kararı verildiği, Büyükşehir belediyesinin maden alanları konusunda imarlı alanlar dışında düzenleyici işlem tesisine yetkili olmadığı, madencilikle ilgili kısıtlayıcı karar almaya dair bir yetkisinin bulunmadığı, maden arama ve işletme faaliyetlerinin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının denetleyip düzenlemeye yetkili olduğu, yetki gaspı olduğu, konunun büyükşehir belediyesince madencilik faaliyetleri ile ilgili sınırlayıcı bir karar ihdas etmeye yetkili olup olmadığı konusunda toplandığı, dava konusu kararın maden kanunu ile bağdaşmadığı gibi 1-25.000 ölçekli nazım imar planı plan notlarına da aykırı olduğu Büyükşehir belediyesinin kısıtlama alanlarının koordinatlarını Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne bildirmesi ve anılan idarenin ruhsat düzenlemesinde bu kriteri esas alması gerektiği, temyize konu Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 02/07/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.